Giáo án Sinh học Lớp 9 - Chương trình cả năm (Chuẩn kiến thức)

I. MỤC TIÊU

- Học sinh trình bày được mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của di truyền học.

- Hiểu được công lao to lớn và trình bày được phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen.

- Hiểu và ghi nhớ một số thuật ngữ và kí hiệu trong di truyền học.

II. ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

- Tranh phóng to hình 1.2.

- Tranh ảnh hay chân dung Menđen.

III. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1. Ổn định tổ chức

- Kiểm tra sĩ số.

- Làm quen với học sinh.

- Chia nhóm học sinh.

2.Kiểm tra

3. Bài học

 VB: Di truyền học tuy mới hình thành từ đầu thế kỉ XX nhưng chiếm một vị trí quan trọng trong sinh học và Menđen là người đặt nền móng cho di truyền học. Vậy di truyền học nghiên cứu vấn đề gì? nó có ý nghĩa như thế nào? chúng ta cùng nghiên cứu bài hôm nay.

 

 

doc232 trang | Chia sẻ: thiennga98 | Ngày: 08/02/2021 | Lượt xem: 60 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Giáo án Sinh học Lớp 9 - Chương trình cả năm (Chuẩn kiến thức), để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
3. Cñng cè - LuËt b¶o vÖ m«i tr­êng ban hµnh nh»m môc ®Ých g×? - B¶n th©n em ®· chÊp hµnh luËt nh­ thÕ nµo? 4. H­íng dÉn häc bµi ë nhµ - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái SGK. - §äc tr­íc vµ chuÈn bÞ bµi thùc hµnh. TuÇn 33 TiÕt 65 Ngµy so¹n: Ngµy d¹y: Bµi 62: Thùc hµnh VËn dông luËt b¶o vÖ m«i tr­êng vµo viÖc b¶o vÖ m«i tr­êng ë ®Þa ph­¬ng I. Môc tiªu - Häc sinh vËn dông ®­îc nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña LuËt b¶o vÖ m«i tr­êng vµo t×nh h×nh cô thÓ cña ®i¹ ph­¬ng. - N©ng cao ý thøc cña HS trong viÖc b¶o vÖ m«i r­êng ë ®Þa ph­¬ng. II. §å dïng d¹y vµ häc - GiÊy tr¾ng khæ lín dïng khi th¶o luËn. - Bót d¹ nÐt ®Ëm viÕt trªn khæ giÊy lín. III. C¸ch TiÕn hµnh 1. Yªu cÇu HS tr¶ lêi c©u hái: Tr×nh bµy s¬ l­îc 2 néi dung vÒ phßng chèng suy tho¸i, « nhiÔm m«i tr­êng, kh¾c phôc sù cè m«i tr­êng cña LuËt b¶o vÖ m«i tr­êng ViÖt Nam? 2. Chän chñ ®Ò th¶o luËn - Ng¨n chÆn hµnh vi ph¸ rõng bÊt hîp ph¸p. - Kh«ng ®æ r¸c bõa b·i. - Kh«ng g©y « nhiÔm nguån n­íc. - Kh«ng sö dông ph­¬ng tiÖn giao th«ng cò n¸t. 3. TiÕn hµnh Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS - GV chia líp thµnh 8 nhãm nhá. - 2 nhãm cïng th¶o luËn 1 chñ ®Ò - Mçi chñ ®Ò th¶o luËn 15 phót. Tr¶ lêi c¸c c©u hái vµo khæ giÊy lín. - Nh÷ng hµnh ®éng nµp hiÖn nay ®ang vi ph¹m LuËt b¶o vÖ m«i tr­êng? HiÖn nay nhËn thøc cña ng­êi d©n ®Þa ph­¬ng vÒ vÊn ®Ò ®ã ®· ®óng nh­ luËt - Mçi nhãm: + Chän 1 chñ ®Ò + Nghiªn cøu kÜ néi dung luËt + Nghiªn cøu c©u hái + Liªn hÖ thùc tÕ ë ®Þa ph­¬ng + Thèng nhÊt ý kiÕn, ghi vµo giÊy khæ lín. - VD ë chñ ®Ò: Kh«ng ®æ r¸c bõa b·i, b¶o vÖ m«i tr­êng quy ®Þnh ch­a? - ChÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng vµ nh©n d©n cÇn lµm g× ®Ó thùc hiÖn tèt luËt b¶o vÖ m«i tr­êng? - Nh÷ng khã kh¨n trong viÖc thùc hiÖn luËt b¶o vÖ m«i tr­êng lµ g×? Cã c¸ch nµo kh¾c phôc? - Tr¸ch nhiÖm cña mçi HS trong viÖc thùc hiÖn tèt luËt b¶o vÖ m«i tr­êng lµ g×? - GV yªu cÇu c¸c nhãm treo tê giÊy cã viÕt néi dung lªn b¶ng ®Ó tr×nh bµy vµ c¸c nhãm kh¸c tiªn theo dâi. - GV nhËn xÐt phÇn th¶o luËn theo chñ ®Ò cña nhãm vµ bæ sung (nÕu cÇn). - T­¬ng tù nh­ vËy víi 3 chñ ®Ò cßn l¹i. yªu cÇu: + NhiÒu ng­êi vøt r¸c bõa b·i ®Æc biÖt lµ n¬i c«ng céng. + NhËn thøc cña ng­êi d©n vÒ vÊn ®Ò nµy cßn thÊp, ch­a ®óng luËt. + ChÝnh quyÒn cÇn cã biÖn ph¸p thu gän r¸c, ®Ò ra quy ®Þnh ®èi víi tõng hé, tæ d©n phè. + Khã kh¨n trong viÖc thùc hiÖn luËt b¶o vÖ m«i tr­êng lµ ý thøc cña ng­êi d©n cßn thÊp, cÇn tuyªn truyÒn ®Ó ng­êi d©n hiÓu vµ thùc hiÖn. + HS ph¶i tham gia tÝch cùc vµo viÖc tuyªn truyÒn, ®i ®Çu trong ciÖc thùc hiÖn luËt b¶o vÖ m«i tr­êng. - §¹i diÖn c¸c nhãm tr×nh bµy, c¸c nhãm kh¸c theo dâi vµ nhËn xÐt, ®Æt c©u hái ®Ó cïng th¶o luËn. 4. KiÓm tra - ®¸nh gi¸ - GV nhËn xÐt buæi thùc hµnh vÒ ­u nh­îc ®iÓm cña c¸c nhãm. - §¸nh gi¸ ®iÓm cho HS. 5. H­íng dÉn häc bµi ë nhµ - ViÕt b¸o c¸o thu ho¹ch theo nhãm. - HS «n l¹i néi dung: Sinh vËt vµ m«i tr­êng, giao cho c¸c nhãm thùc hiÖn c¸c b¶ng trong bµi 63. TiÕt 66 Ngµy so¹n: Ngµy d¹y: Bµi 63: ¤n tËp phÇn Sinh vËt vµ m«i tr­êng I. Môc tiªu - Häc sinh hÖ thèng ho¸ ®­îc c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ sinh vËt vµ m«i tr­êng. - BiÕt vËn dông lÝ thuyÕt vµo thùc tiÔn s¶n xuÊt vµ ®êi sèng. - TiÕp tôc rÌn luyÖn kÜ n¨ng t­ duy lÝ luËn, trong ®ã chñ yÕu lµ kÜ n¨ng so s¸nh, tæng hîp, hÖ thèng ho¸. II. §å dïng d¹y vµ häc - Phim trong in néi dung b¶ng 63.1; 63.2; 63.3; 63.4; 63.5 SGK vµ giÊy th­êng. - M¸y chiÕu, bót d¹. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng 1. æn ®Þnh tæ chøc - KiÓm tra sÜ sè. 2.KiÓm tra 3.Bµi míi Ho¹t ®éng 1: HÖ thèng ho¸ kiÕn thøc Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS - GV cã thÓ tiÕn hµnh nh­ sau: - Chia 2 HS cïng bµn lµm thµnh 1 nhãm - Ph¸t phiÕu cã néi dung c¸c b¶ng nh­ SGK (GV ph¸t bÊt k× phiÕu cã néi dung nµo vµ phiÕu trªn phim trong hay trªn giÊy tr¾ng) - Yªu cÇu HS hoµn thµnh - GV ch÷a bµi nh­ sau: + Gäi bÊt k× nhãm nµo, nÕu nhãm cã phiÕu ë phim trong th× GV chiÕu lªnm¸y, cßn nÕu nhãm cã phiÕu trªn giÊy th× HS tr×nh bµy. - C¸c nhãm nhËn phiÕu ®Ó hoµn thµnh néi dung. - L­u ý t×m VD ®Ó minh ho¹. - Thêi gian lµ 10 phót. - C¸c nhãm thùc hiÖn theo yªu cÇu cña GV. - C¸c nhãm bæ sung ý kiÕn nÕu cÇn vµ cã thÓ hái thªm c©u hái kh¸c trong néi + GV ch÷a lÇn l­ît c¸c néi dung vµ gióp HS hoµn thiÖn kiÕn thøc nÕu cÇn. - GV th«ng b¸o ®¸p ¸n trªn m¸y chiÕu ®Ó c¶ líp theo dâi. dung cña nhãm ®ã. - HS theo dâi vµ söa ch÷a nÕu cÇn. Néi dung kiÕn thøc ë c¸c b¶ng: B¶ng 63.1- M«i tr­êng vµ c¸c nh©n tè sinh th¸i M«i tr­êng Nh©n tè sinh th¸i (NTST) VÝ dô minh ho¹ M«i tr­êng n­íc NTST v« sinh NTST h÷u sinh - ¸nh s¸ng - §éng vËt, thùc vËt, VSV. M«i tr­êng trong ®Êt NTST v« sinh NTST h÷u sinh - §é Èm, nhiÖt ®é - §éng vËt, thùc vËt, VSV. M«i tr­êng trªn mÆt ®Êt NTST v« sinh NTST h÷u sinh - §é Èm, ¸nh s¸ng, nhiÖt ®é - §éng vËt, thùc vËt, VSV, con ng­êi. M«i tr­êng sinh vËt NTST v« sinh NTST h÷u sinh - §é Èm, nhiÖt ®é, dinh d­ìng. - §éng vËt, thùc vËt, con ng­êi. B¶ng 63.2- Sù ph©n chia c¸c nhãm sinh vËt dùa vµo giíi h¹n sinh th¸i Nh©n tè sinh th¸i Nhãm thùc vËt Nhãm ®éng vËt ¸nh s¸ng - Nhãm c©y ­a s¸ng - Nhãm c©y ­a bãng - §éng vËt ­a s¸ng - §éng vËt ­a tèi. NhiÖt ®é - Thùc vËt biÕn nhiÖt - §éng vËt biÕn nhiÖt - §éng vËt h»ng nhiÖt §é Èm - Thùc vËt ­a Èm - Thùc vËt chÞu h¹n - §éng vËt ­a Èm - §éng vËt ­a kh«. B¶ng 63.3- Quan hÖ cïng loµi vµ kh¸c loµi Quan hÖ Cïng loµi Kh¸c loµi Hç trî - QuÇn tô c¸ thÓ - C¸ch li c¸ thÓ - Céng sinh - Héi sinh C¹nh tranh (hay ®èi ®Þch) - C¹nh tranh thøc ¨n, chç ë. - C¹nh tranh trong mïa sinh s¶n - ¡n thÞt nhau - C¹nh tranh - KÝ sinh, nöa kÝ sinh - Sinh vËt nµy ¨n sinh vËt kh¸c. B¶ng 63.4- HÖ thèng ho¸ c¸c kh¸i niÖm Kh¸i niÖm VÝ dô minh ho¹ - QuÇn thÓ: lµ tËp hîp nh÷ng c¸c thÓ cïng loµi, sèng trong 1 kh«ng gian nhÊt ®Þnh, ë mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh, cã kh¶ n¨ng sinh s¶n. - QuÇn x·: lµ tËp hîp nh÷ng quÇn thÓ sinh vËt kh¸c loµi, cïng sèng trong 1 kh«ng gian x¸c ®Þnh, cã mèi quan hÖ g¾n bã nh­ mét thÓ thèng nhÊt nªn cã cÊu tróc t­¬ng ®èi æn ®Þnh, c¸c sinh vËt trong quÇn x· thÝch nghi víi m«i tr­êng sèng. - C©n b»ng sinh häc lµ tr¹ng th¸i mµ sè l­îng cs thÓ mçi quÇn thÓ trong quÇn x· dao ®éng quanh vÞ trÝ c©n b»ng nhê khèng chÕ sinh häc. - HÖ sinh th¸i bao gåm quÇn x· sinh vËt vµ khu vùc sèng cña quÇn x·, trong ®ã c¸c sinh vËt lu«n t¸c ®éng lÉn nhau vµ t¸c ®éng qua l¹i víi nh©n tè v« sinh cña m«i tr­êng t¹o thµnh mét hÖ thèng hoµn chØnh vµ t­¬ng ®èi æn ®Þnh. - Chuçi thøc ¨n: lµ mét d·y nhiÒu loµi sinh vËt cã mèi quan hÖ dinh d­ìng víi nhau, mçi loµi lµ mét m¾t xÝch, võa lµ m¾t xÝch tiªu thô m¾t xÝch phÝa tr­íc, võa bÞ m¾t xÝch phÝa sau tiªu thô. - L­íi thøc ¨n lµ c¸c chuçi thøc ¨n cã nhiÒu m¾t xÝch chung. VD: QuÇn thÓ th«ng §µ L¹t, cä Phó Thä, voi Ch©u Phi... VD; QuÇn x· ao, quÇn x· rõng Cóc Ph­¬ng... VD: Thùc vËt ph¸t triÓn " s©u ¨n thùc vËt t¨ng " chim ¨n s©u t¨ng " s©u ¨n thùc vËt gi¶m. VD: HÖ sih th¸i rõng nhiÖt ®íi, rõng ngËp mÆn, biÓn, th¶o nguyªn... Rau " S©u " Chim ¨n s©u " §¹i bµng " VSV. B¶ng 63.5- C¸c ®Æc trwng cña quÇn thÓ C¸c ®Æc tr­ng Néi dung c¬ b¶n ý nghÜa sinh th¸i TØ lÖ ®ùc/ c¸i - PhÇn lín c¸c quÇn thÓ cã tØ lÖ ®ùc: c¸i lµ 1:1 - Cho thÊy tiÒm n¨n sinh s¶n cña quÇn thÓ Thµnh phÇn nhãm tuæi QuÇn thÓ gåm c¸c nhãm tuæi: - Nhãm tuæi tr­íc sinh s¶n - Nhãm tuæi sinh s¶n - Nhãm sau sinh s¶n - T¨ng tr­ëng khèi l­îng vµ kÝch th­íc quÇn thÓ - QuyÕt ®Þnh møc sinh s¶n cña quÇn thÓ - Kh«ng ¶nh h­ëng tíi sù ph¸t triÓn cña quÇn thÓ. MËt ®é quÇn thÓ - Lµ sè l­îng sinh vËt trong 1 ®¬n vÞ diÖn tÝch hay thÓ tÝch. - Ph¶n ¸nh c¸c mèi quan hÖ trong quÇn thÓ vµ ¶nh h­ëng tíi c¸c ®Æc tr­ng kh¸c cña quÇn thÓ. B¶ng 63.6 – C¸c dÊu hiÖu ®iÓn h×nh cña quÇn x· (B¶ng 49 SGK). Ho¹t ®éng 2: C©u hái «n tËp Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS - GV cho HS nghiªn cøu c¸c c©u hái ë SGK trang 190, th¶o luËn nhãm ®Ó tr¶ lêi: - NÕu hÕt giê th× phÇn nµy HS tù tr¶ lêi. - C¸c nhãm nghiªn cøu c©u hái, th¶o luËn ®Ó tr¶ lêi, c¸c nhãm kh¸c nhËn xÐt, bæ sung. 4. H­íng dÉn häc bµi ë nhµ - Hoµn thµnh c¸c bµi cßn l¹i - ChuÈn bÞ kiÓm tra häc k× II vµo tiÕt sau. TiÕt 68 Ngµy so¹n: Ngµy d¹y: Bµi 64: Tæng kÕt ch­¬ng tr×nh toµn cÊp I. Môc tiªu - Häc sinh hÖ thèng ho¸ kiÕn thøc sinh häc vÒ c¸c nhãm sinh vËt, ®Æc ®iÓm c¸c nhãm thùc vËt vµ c¸c nhãm ®éng vËt. - Häc sinh n¾m ®­îc sù tiÕn ho¸ cña giíi ®éng vËt, sù ph¸t sinh, ph¸t triÓn cña thùc vËt. - BiÕt v©n dông lÝ thuyÕt vµo thùc tiÔn s¶n xuÊt vµ ®êi sèng. - RÌn kÜ n¨ng t­ duy lÝ luËn, trong ®ã chñ yÕu lµ kÜ n¨ng so s¸nh tæng hîp, hÖ thèng ho¸. II. §å dïng d¹y vµ häc - M¸y chiÕu, bót d¹. - Phim trong cã in s½n néi dung c¸c b¶ng 64.1 ®Õn 64.5. - Tê giÊy khæ to cã in s½n néi dung b¶ng 64.4. III. TiÕn tr×nh bµi gi¶ng 1. æn ®Þnh tæ chøc - KiÓm tra sÜ sè. 2.kiÓm tra 3.Bµi míi Ho¹t ®éng 1: §a d¹ng sinh häc Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS - GV chia líp thµnh 6 nhãm - Giao viÖc cho tõng nhãm: mçi nhãm hoµn thµnh 1 b¶ng trong 15 phót. - GV ch÷a bµi b»ng c¸ch chiÕu phim cña c¸c nhãm. - GV ®Ó c¸c nhãm tr×nh bµy lÇn l­ît nh­ng sau mçi néi dung cña nhãm, GV ®­a ra ®¸nh gi¸ vµ ®­a kÕt qu¶ ®óng. - C¸c nhãm tiÕn hµnh th¶o luËn néi dung ®­îc ph©n c«ng. - Thèng nhÊt ý kiÕn, ghi vµo phim trong hoÆc khæ giÊy to. - §¹i diÖn nhãm tr×nh bµy ý kiÕn trªn m¸y chiÕu hoÆc trªn giÊy khæ to. - C¸c nhãm kh¸c theo dâi, bæ sung hoÆc hái thªm vÊn ®Ò ch­a râ. Néi dung kiÕn thøc ë c¸c b¶ng nh­ SGV:. Ho¹t ®éng 2: Sù tiÕn ho¸ cña thùc vËt vµ ®éng vËt Môc tiªu: HS chØ ra ®­îc sù tiÕn ho¸ cña giíi ®éng vËt vµ sù ph¸t sinh, ph¸t triÓn cña thùc vËt. Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS - GV yªu cÇu HS: + Hoµn thµnh bµi tËp môc s SGK trang 192 + 193. - GV ch÷a bµi b»ng c¸ch gäi ®¹i diÖn tõng nhãm lªn viÕt b¶ng. - Sau khi c¸c nhãm th¶o luËn vµ tr×nh bµy, GV th«ng b¸o ®¸p ¸n. - GV yªu cÇu HS lÊy VD vÒ ®éng vËt vµ thùc vËt ®¹i diÖn cho c¸c ngµnh ®éng vËt vµ thùc vËt. - C¸c nhãm tiÕp tôc th¶o luËn ®Ó hoµn thµnh 2 bµi tËp SGK. - §¹i diÖn 2 nhãm lªn viÕt kÕt qu¶ lªn b¶ng ®Ó líp theo dâi vµ bæ sung ý kiÕn. - C¸c nhãm so s¸nh bµi víi kÕt qu¶ GV ®­a ra vµ tù söa ch÷a. - HS tù lÊy VD.

File đính kèm:

  • docGA sinh thcs.doc