Giáo án dạy thêm Toán 7 - Buổi 13: Biểu đồ đoạn thẳng. Ôn tập chương V - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 12/4/2024 Tiết 1: BIỂU ĐỒ ĐOẠN THẲNG. I. MỤC TIÊU: 1. Về kiến thức: 1. Về kiến thức: - Củng cố các kiến thức về biểu đồ đoạn thẳng. + Đọc và mô tả dữ liệu từ biểu đồ đoạn thẳng. + Vẽ biểu đồ đoạn thẳng. + Nhận ra vấn đề hoặc quy luật đơn giản từ việc phân tích biểu đồ đoạn thẳng. 2. Về năng lực: Phát triển cho HS: + Năng lực tự học: HS hoàn thành các nhiệm vụ được giao ở nhà và hoạt động cá nhân trên lớp. + Năng lực giao tiếp và hợp tác: thông qua hoạt động nhóm, HS biết hỗ trợ nhau; trao đổi, thảo luận, thống nhất ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. + Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. + Năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực tính toán: thông qua phân tích, xử lý dữ liệu. + Năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học toán: sử dụng được máy tính để kiểm tra kết quả. 3. Về phẩm chất: bồi dưỡng cho HS các phẩm chất: - Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU: 1. Giáo viên: - Thước thẳng, ti vi. - Phiếu bài tập cho HS. 2. Học sinh: Vở ghi, đồ dùng học tập. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 1:GV giao nhiệm vụ: I. Nhắc lại lý thuyết. NV1: Nhắc lại thứ tự thực hiện phép tính. - Biểu đồ đoạn thẳng thường được dùng Bước 2: Thực hiên nhiệm vụ: để biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian. Các thành phần - Hoạt động cá nhân trả lời. của biểu đồ đoạn thẳng gồm: + Trục ngang biểu diễn thời gian; Bước 3: Báo cáo kết quả + Trục đứng biểu diễn đại lượng ta đang quan tâm; NV1: HS đứng tại chỗ phát biểu 1 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 4: Đánh giá nhận xét kết quả + Mỗi điểm biểu diễn giá trị của đại - GV cho HS khác nhận xét câu trả lời và lượng tại một thời điểm. Hai điểm liên tiếp được nối với nhau bằng một đoạn chốt lại kiến thức. thẳng. - GV yêu cầu HS ghi chép kiến thức vào + Tiêu đề của biểu đồ thường ở dòng vở trên cùng. - GV nhắc lại một số quy tắc khi biến đổi Để vẽ biểu đồ đoạn thẳng ta thực hiện đẳng thức. các buớc sau: Bước 1: Vẽ trục ngang và trục đứng, đánh dấu thời gian trên trục ngang, chọn đơn vị trên trục đứng. Bước 2: Chấm các điểm biểu diễn giá trị của đại lượng theo thời gian. Có thể thay dấu chấm bằng các dấu định dạng khác Bước 3: Nối các điểm liên tiếp với nhau bằng đoạn thẳng Bước 4: Ghi chú thích cho các trục, điền giá trị tại các điểm( nếu cần) và ghi tiêu đề cho biểu đồ. B. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP Dạng 1: Đọc và phân tích dữ liệu trong biểu đồ đoạn thẳng. a) Mục tiêu: HS thành thạo phân tích dữ liệu từ biểu đồ đoạn thẳng. b) Nội dung: Phân tích các biểu đồ đoạn thẳng c) Sản phẩm: Tìm được kết quả của các bài toán. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và Sản phẩm cần đạt HS Bước 1: Giao nhiệm Bài 1: Cho biểu đồ hình 5.11 vụ 1 - GV cho HS đọc đề bài 1. Yêu cầu HS hoạt động cá nhân làm bài. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS đọc đề bài, vận dụng kiến trức đã học, 2 Hoạt động của GV và Sản phẩm cần đạt HS kiến thức từ tực tiễn cuộc sống để phân tích bài toán Bước 3: Báo cáo kết quả - 4 HS lên bảng và các HS khác quan sát, nhận xét, xem lại bài trong vở. Bước 4: Đánh giá kết a) Biểu đồ đoạn thẳng trên cho ta biết thông tin gì ? quả b) Mùa giải 2018 – 2019Messi ghi được bao nhiêu bàn - GV cho HS nhận xét thắng cho câu lạc bộ Barcelona ? bài làm của HS và c) Messi đã ghi được bao nhiêu bàn thắng cho câu lạc bộ chốt lại một lần nữa trong 5 mùa giải? cách làm của dạng bài Giải tập. a) Biểu đồ đoạn thẳng cho biết số bàn thắng Messi đã ghi được cho câu lạc bộ Barcelona trong các mùa giải từ mùa giải 2016 – 2017 đến mùa giải 2020 – 2021 b) Mùa giải 2018 – 2019Messi ghi được 51 bàn thắng cho câu lạc bộ Barcelona c) Tổng số bàn thắng Messi đã ghi cho câu lạc bộ trong 5 mùa giải là: 54 45 51 31 38 219(bàn) Bài 2. Biểu đồ hình 5.12 cho biết tình hình sảy ra lũ lụt Bước 1: Giao nhiệm trên toàn thế giới trong một số năm gần đây. vụ - GV cho HS đọc đề bài bài 2. Yêu cầu: - HS thực hiện giải toán cá nhân - HS so sánh kết quả với bạn bên cạnh. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS đọc đề bài, làm bài cá nhân và thảo 3 Hoạt động của GV và Sản phẩm cần đạt HS luận cặp đôi theo bàn a) Từ năm 2013 đến năm 2018 năm nào có nhiều lúc lụt để trả lời câu hỏi . nhất, với bao nhiêu trận lũ lụt Bước 3: Báo cáo kết b) Lập bảng thống kê biểu diễn số trận lũ lụt trên toàn cầu theo năm. quả Giải - HS hoạt động cá a) Năm 2015 với 162 trận nhân, đại diện 4 hs lên b) Bảng thống kê bảng trình bày, mỗi HS Năm 2013 2014 2015 2016 2017 2018 làm 1 ý Số 149 135 162 159 126 127 Bước 4: Đánh giá kết trận quả - GV cho HS nhận xét chéo bài làm của các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm của dạng bài tập. GV yêu cầu học sinh chốt được cách làm: Áp dụng tính chất cơ bản của phân số, cộng trừ các phân số và áp dụng thứ tự thực hiện phép tính để giải toán. Ghi nhớ các công thức về luỹ thừa. Bước 1: Giao nhiệm Bài 3: Cho biểu đồ đoạn thẳng hình 5.15 vụ - GV cho HS đọc đề bài bài 3. Yêu cầu: - HS thực hiện giải theo dãy bàn Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS đọc đề bài, làm bài theo nhóm bàn và thảo luận Bước 3: Báo cáo kết quả 4 Hoạt động của GV và Sản phẩm cần đạt HS - Đại diện các nhóm a) Các đường màu xám và màu xanh trong biểu đồ biểu bàn báo cáo kết quả. diễn những số liệu nào? Bước 4: Đánh giá kết b) Cho biết xu thế và giá trị nhập khẩu máy vi tính, sản quả phẩm điện tử và linh kiện điện tử từ Trung Quốc ? - GV cho HS nhận xét c) Năm nào giá trị nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện bài làm của bạn và tử và linh kiện điện tử từ Trung Quốc lớn hơn từ Hàn phương pháp giải của Quốc ? từng ý. Giải GV chốt lại các tính a) Đường màu xanh biểu diễn giá trị nhập khẩu máy vi nhanh, tính nhẩm. tính, sản phẩm điện tử và linh kiện điện tử từ Trung Quốc Đường màu xám biểu diễn giá trị nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện điện tử từ Hàn Quốc b)Đường màu xanh luôn đi lên theo thời gian. c)Năm mà đường màu xanh vượt lên trên đường màu xám Tiết 2: BIỂU ĐỒ ĐOẠN THẲNG I. MỤC TIÊU: 1. Về kiến thức: - Củng cố các kiến thức về biểu đồ đoạn thẳng. + Đọc và mô tả dữ liệu từ biểu đồ đoạn thẳng. + Vẽ biểu đồ đoạn thẳng. + Nhận ra vấn đề hoặc quy luật đơn giản từ việc phân tích biểu đồ đoạn thẳng. 2. Về năng lực: Phát triển cho HS: + Năng lực tự học: HS hoàn thành các nhiệm vụ được giao ở nhà và hoạt động cá nhân trên lớp. + Năng lực giao tiếp và hợp tác: thông qua hoạt động nhóm, HS biết hỗ trợ nhau; trao đổi, thảo luận, thống nhất ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. + Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. + Năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực tính toán: thông qua phân tích, xử lý dữ liệu. + Năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học toán: sử dụng được máy tính để kiểm tra kết quả. 3. Về phẩm chất: bồi dưỡng cho HS các phẩm chất: - Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. II. NỘI DUNG DẠY HỌC 1. Nội dung 5 Dạng toán : Vẽ biểu đồ đoạn thẳng a) Mục tiêu: Thực hiện vẽ được biểu đồ dựa vào bảng số liệu b) Nội dung: Bài tập vẽ biểu đồ c) Sản phẩm: Vẽ được biểu đồ và thực hiện được các yêu cầu của bài toán d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 4: Số trận động đất trên toàn cầu trong một số năm - GV cho HS đọc đề bài: bài gần đây được cho trong bảng sau: 4. Năm 2014 2015 2016 2017 2018 Yêu cầu: Số trận - HS thực hiện cá nhân 26 23 30 22 20 động đất Bước 2: Thực hiện nhiệm Vẽ biểu đồ đoạn thẳng biểu diễn bảng số liệu trên vụ - HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân 1 HS lên bảng làm bài tập Bước 3: Báo cáo kết quả - HS trình bày kết quả Bước 4: Đánh giá kết quả - GV cho HS nhận xét bài làm của bạn và chốt lại một lần nữa cách làm bài: Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 5: Cho 2 biểu đồ trong hình 5.16 - GV cho HS đọc đề bài bài 5. Yêu cầu: - HS thực hiện cặp đôi Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS đọc đề bài, thảo luận cặp đôi, trả lời. Bước 3: Báo cáo kết quả -HS khác nhận xét. Bước 4: Đánh giá kết quả HD: đọc và ghi ra dãy số liệu mỗi biểu đồ biểu diễn và - GV cho HS nhận xét bài so sánh. làm của HS và chốt lại một 6 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt lần nữa cách làm của dạng bài tập. Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 6: Đóng góp trực tiếp (đơn vị là tỉ đô la) của - GV cho HS đọc đề bài bài ngành du lịch GDP toàn cầu từ năm 2015 đến năm 6. 2019 được cho trong bảng thống kê sau: Yêu cầu: Năm 2015 2016 2017 2018 2019 Lượng - HS thực hiện theo nhóm 2,3 2,4 2,4 2,6 2,9 đóng góp bàn. a) Lượng đóng góp trực tiếp của ngành du lịch GDP Bước 2: Thực hiện nhiệm toàn cầu thuộc loại dữ liệu nào? vụ b) Vẽ biểu đồ đoạn thẳng biểu diễn bảng dữ liệu trên - HS đọc đề bài, hoạt động c) Cho biết xu thế về đóng góp trực tiếp của ngành nhóm bàn du lịch GDP toàn cầu trong thời gian này. - 1 HS đại diện nhóm đứng Giải a) Số liệu tại chỗ báo cáo kết quả. b) Biểu đồ Bước 3: Báo cáo kết quả c) Xu thế tăng theo thời gian -1 HS đứng tại chỗ trả lờivà các HS khác lắng nghe, xem lại bài trong vở. Bước 4: Đánh giá kết quả - GV cho HS nhận xét bài làm của HS và đánh giá kết quả của HS. Tiết 3: ÔN TẬP CHƯƠNG V. I. MỤC TIÊU: 1. Về kiến thức: - Củng cố các kiến thức về biểu đồ đoạn thẳng, biểuđ ồh ình quạt tròn. + Đọc và mô tả dữ liệu từ biểu đồ hình quạt tròn, biểu đồ đoạn thẳng. + Vẽ biểu đồ hình quạt tròn, biểu đồ đoạn thẳng. + Nhận ra vấn đề hoặc quy luật đơn giản từ việc phân tích biểu đồ hình quạt tròn, biểu đồ đoạn thẳng. 2. Về năng lực: Phát triển cho HS: + Năng lực tự học: HS hoàn thành các nhiệm vụ được giao ở nhà và hoạt động cá nhân trên lớp. + Năng lực giao tiếp và hợp tác: thông qua hoạt động nhóm, HS biết hỗ trợ nhau; trao đổi, thảo luận, thống nhất ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. 7 + Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. + Năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực tính toán: thông qua phân tích, xử lý dữ liệu. + Năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học toán: sử dụng được máy tính để kiểm tra kết quả. 3. Về phẩm chất: bồi dưỡng cho HS các phẩm chất: - Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. II. NỘI DUNG DẠY HỌC 1. Nội dung Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 1: Tìm câu trả lời đúng trong các đáp án đã - GV cho HS đọc đề bài bài 1. cho: - HS giải toán theo cá nhân và trao 1. An hỏi các bạn trong lớp xem bạn nào thuận đổi kết quả cặp đôi. tay trái, bạn nào thuận tay phải. Như vậy An đã Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ thi thập dữ liệu bằng phương pháp: - HS thực hiện giải bài tập cá nhân, trao đổi kết quả theo cặp A. Quan sát B. Làm thí nghiệm Bước 3: Báo cáo kết quả B. Lập bảng hỏi D. Phỏng vấn - 3 HS lên bảng trình bày kq 2. Muốn so sánh các phần trong toàn bộ dữ liệu HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài ta nên dùng: làm. Nêu cách làm. A.Biểu đồ tranh B. Biểu đồ cột Bước 4: Đánh giá kết quả C.Biểu đồ hình quạt tròn D. Biểu đồ đoạn thẳng - GV cho HS nhận xét bài làm của 3. Trong biểu đồ hình quạt tròn, nửa đường tròn bạn. biểu diễn: - GV nhận xét kết quả và chốt kiến A. 25% B. 50% thức. C. 75% D.100% 4. Trong biểu đồ hình quạt tròn, khẳng định nào sau đây không đúng ? A. Hai hình quạt tròn bằng nhau biểu diễn cùng một tỉ lệ. B. Hình quạt nào lớn hơn biểu diễn số liệu lớn hơn C. Cả hai hình tròn biểu diễn 75% 1 D. biểu diễn 25% 4 5. Để biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian ta dùng: A.Biểu đồ hình quạt tròn 8 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt B. Biểu đồ cột kép C.Biểu đồ đoạn thẳng D. Biểu đồ tranh 6. Trong biểu đồ đoạn thẳng, khẳng định nào sau đây không đúng: A. Gốc của trục đứng không nhất thiết phải là 0 B. Trục ngang biểu diễn thời gian C. Giá trị của một đại lượng tại một thời điểm có thể biểu diễn bằng dấu chấm tròn, dấu chấm vuông, dấu nhân. D. Thời gian trên trục ngang không nhất thiết phải sắp xếp theo thứ tự tăng dần Đáp án 1DCBCCD ;2 ;3 ;4 ;5 ;6 Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 2. Minh làm bài kiểm tra trình độ tiếng anh - GV cho HS đọc đề bài bài 2. trên mạng internet 6 lần và ghi lại kết quả (tỉ lệ - HS giải toán theo cặp số câu đúng) như sau: Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Lần 1 2 3 4 5 6 - HS thực hiện giải bài tập trao đổi kết Kết quả theo từng cặp HS. quả 97 Nêu phương pháp giải toán. 20 60 80 90 95 Bước 3: Báo cáo kết quả % - HS đại diện cho các nhóm đứng tại a. Vẽ biểu đồ đoạn thẳng biểu diễn bảng số liệu chỗ báo cáo kết quả trên Các nhóm nhận xét bài làm. b. Nhận xét sựu tiến bộ cả Minh sau mỗi lần Bước 4: Đánh giá kết quả làm bài. - GV nhận xét kết quả và chốt kiến HD thức. b.Nhận xét về điểm số % có tăng theo số lần làm bài không, tốc độ tăng ở những lần đầu so với những lần cuối. Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 3. Nhà trường vận động mỗi bạn tặng một - HS giải toán theo nhóm đôi món quà cho các bạn học sinh vùng lũ lụt. Biểu Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ đồ hình 5.19 biểu diễn tỉ lệ học sinh lớp 7A tặng - HS thực hiện hoạt động nhóm. các món quà khác nhau. Bước 3: Báo cáo kết quả - 2 HS lên bảng trình bày. 9 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 4: Đánh giáế k t quả - GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức. Lớp 7A có 40 học sinh. Tính số học sinh tặng từng loại món quà? Giải Số HS tặng đồ dùng học tập là: 40.50% 20(học sinh) Số HS tặng quần áo là: 40.20% 8 (học sinh) Số HS tặng đồ chơi là: 40 – 20 – 8 12(học sinh) HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Yêu cầu HS nắm vững kiến thức đã học trong buổi ôn tập. - Ghi nhớ dạng và phương pháp giải các dạng toán đã học. Làm các bài tập sau: Bài 1. Tỉ lệ đói nghèo tính trên tổng số dân của Mỹ trong các năm từ 2015 đến năm 2019 được cho trong biểu đồ hình 5.20 a, Cho biết xu thế của tỉ lệ đói nghèo tại Mỹ trong thời gian trên. b, Lập bảng thống kê biểu diễn số liệu biểu diễn trong biểu đồ c, Năm 2019 dân số của Mỹ là 328 triệu người tính số người đói nghèo ở Mỹ. 10 Bài 2: Khi đo đồng phục cho các bạn học sinh lớp 7 có tỉ lệ cỡ áo được cho trong biểu đồ sau: Tỉ lệ cỡ áo của các bạn học sinh lớp 7 10% 10% ?% 50% S M L XL a. Tìm giá trị điền vào dấu “?” trong biểu đồ. b. Tính số học sinh mặc size L và size XL, biết số học sinh lớp 7 là 30 bạn? 11