Giáo án Mĩ thuật 7 - Tiết 30+31, Bài 16: Khai thác giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật - Năm học 2023-2024

Tuần 33, 34, 35: 2->18/5/2024 Ngày soạn: 25/4/2024 Dạy lớp 7ABC KIỂM TRA HỌC KÌ II Tiết 30,31: BÀI 16: KHAI THÁC GIÁ TRỊ TẠO HÌNH TRUYỀN THỐNG TRONG TRANG TRÍ ĐỒ VẬT (2 tiết) I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Sau bài học này, HS sẽ: - Tìm hiểu được một số SPMT ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam. - Sử dụng tạo hình, hoa văn trên di sản mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một sản phẩm gia dụng. 2. Năng lực - Năng lực chung: Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè. - Năng lực riêng: Biết về một di sản mĩ thuật có tính ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam. Phân tích được ý tưởng thẩm mĩ của sản phẩm và khai thác được vẻ đẹp tạo hình hoa văn trang trí thời kì trung đại trong sản phẩm gia dụng. Hoàn thiện được sản phẩm, sẵn sàng cho việc trưng bày, triển lãm. 3. Phẩm chất - Có ý thức bảo tồn, kế thừa và phát huy vẻ đẹp giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật. - Kết nối được kiến thức về đặc trưng tạo hình của mĩ thuật Việt Nam thời kì trung đại trong thực hành, sáng tạo, trang trí đồ vật. - Có thêm những hiểu biết và tình cảm đối với vốn văn hóa truyền thống. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên - SGK, Giáo án. - Một số hình ảnh, video clip liên quan đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. - Một số SPMT sử dụng hoa văn, tạo hình thời kì trung đại. - Máy tính, máy chiếu (nếu có). 2. Đối với học sinh - SGK. - Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học. b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS quan sát hình ảnh một số nét hoa văn phổ biến trong mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam và trả lời câu hỏi. c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về hoa văn được sử dụng trong các thiết kế mang âm hưởng mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam. d. Tổ chức thực hiện: - GV cho HS quan sát hình ảnh một số thiết kế có sử dụng nét hoa văn phổ biến trong mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em có cảm nhận gì sau khi quan sát những sản phẩm mang âm hưởng mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam. - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ: Các hoa văn trong hình là biểu trưng và đặc sắc trong mỹ thuật trung đại qua các triều đại phong kiến tự chủ (từ thời Lý đến thời Nguyễn). Hoa văn Đại Việt được các nhà sáng tạo sử dụng nhằm tạo ấn tượng đến các thế hệ sau, lưu giữ trường tồn bản sắc văn hóa Việt Nam. - GV nhận xét, đánh giá. - GV dẫn dắt vào bài học: Nghệ thuật trang trí thời kì trung đại rất đa dạng và có nhiều thành tựu, được bảo tồn đến ngày nay qua những di sản mĩ thuật. Để tìm hiểu được một số SPMT ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam, cũng như sử dụng tạo hình, hoa văn trên di sản mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một sản phẩm gia dụng, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 16: Khai thác giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật. B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Quan sát a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại thông qua một số di sản mĩ thuật; có ý thức về khai thác giá trị nghệ thuật tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật. b. Nội dung: Vài nét về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam; sự cần thiết của việc khai thác nghệ thuật tạo hình truyền thống trong đời sống hiện nay. c. Sản phẩm học tập: Kiến thức cơ bản, đơn giản của HS về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Quan sát - GV hướng dẫn HS quan sát một số di sản mĩ thuật Tìm hiểu vẻ đẹp của sản phẩm mĩ thời kì trung đại SGK tr.66, 67 và yêu cầu HS trả thuật ứng dụng thời kì trung đại ở lời câu hỏi: Việt Nam + Vẻ đẹp trong thiết kế ở một số sản phẩm thời kì - Hình dạng, màu sắc, hoa văn của các trung đại được thể hiện như thế nào? (hình dạng, sản phẩm thời kì trung đại được thể màu sắc, vật liệu) hiện đa dạng, độc đáo. + Hoa văn trang trí trên đồ vật thời kì trung đại có - Vật liệu đa dạng như đất nung, gốm, đặc điểm gì? vàng... - Hoa văn trang trí trên đồ vật thời kì trung đại thường là họa tiết hoa lá, rồng, phượng và con người. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tìm hiểu vài nét về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam và sự cần thiết của việc khai thác nghệ thuật tạo hình truyền thống trong đời sống hiện nay. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời HS trả lời câu hỏi về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. - GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. C. HOẠT ĐỘNG LUYÊN TẬP Hoạt động 2: Thể hiện a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách sử dụng hoa văn thời kì trung đại để trang trí đồ vật; thực hiện trang trí sản phẩm gia dụng có sử dụng hoa văn thời kì trung đại. b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện trang trí một chậu cây; thực hiện trang trí một sản phẩm gia dụng, có sử dụng hoa văn thời kì trung đại. c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm gia dụng được trang trí bởi hoa văn Việt Nam thời kì trung đại. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 2. Thể hiện - GV hướng dẫn HS quan sát các bước khai thác Tìm hiểu các bước khai thác tạo hình tạo hình mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam trong mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam trang trí chậu cây cảnh SGK tr.68 và yêu cầu HS trong trang trí chậu cây cảnh trả lời câu hỏi: - Các cách khác để trang trí chậu cây: + Theo em, còn cách nào khác để trang trí chậu dán giấy tạo họa tiết hoa văn thời kì cây không? trung đại, dùng màu nước... + Việc kết hợp hoa văn trang trí này có phù hợp - Việc kết hợp hoa văn trang trí này có với công năng sử dụng của chậu cây không? phù hợp với công năng sử dụng của chậu cây. - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các bước khai - Các bước khai thác tạo hình mĩ thuật thác tạo hình mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam thời kì trung đại ở Việt Nam trong trong trang trí một sản phẩm gia dụng em yêu trang trí một sản phẩm gia dụng em thích. yêu thích: - GV lưu ý HS: + Bước 1: vẽ phác thảo nét. + Có thể lựa chọn hoa văn chỉ là nét. + Bước 2: vẽ nét trang trí bằng màu. + Có thể sử dụng kết hợp nhiều màu sắc trong + Bước 3: vẽ màu vào hình. trang trí hoa văn, không phụ thuộc vào hoa văn + Bước 4: hoàn thiện sản phẩm. gốc. + Có thể sử dụng một tạo hình thời kì trung đại mình yêu thích làm hoa văn trang trí. Trang trí một sản phẩm gia dụng em - Trước khi thực hiện SPMT về nội dung này theo yêu thích có sử dụng giá trị tạo hình hình thức tự chọn, GV cho HS bàn bạc trong nhóm, của di sản mĩ thuật thời trung đại ở trao đổi về ý tưởng và cách thức thực hiện. Việt Nam - GV lưu ý HS về hiệu quả thị giác, chất cảm mà - Về ý tưởng: mỗi chất liệu đem đến. + Sử dụng hoa văn từ di sản mĩ thuật Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập nào? - HS tham khảo các bước thực hiện trang trí một + Khai thác yếu tố tạo hình từ di sản chậu cây. mĩ thuật để trang trí như thế nào? - HS thực hiện trang trí một sản phẩm gia dụng, có + Trang trí phần nào ở đồ vật để làm sử dụng hoa văn thời kì trung đại. nổi bật? - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần - Về cách thể hiện: thiết). + Lựa chọn thể hiện bằng chất liệu gì? Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận + Sản phẩm được làm bằng một chất HS báo cáo sản phẩm gia dụng được trang trí bởi liệu hay kết hợp nhiều chất liệu. hoa văn Việt Nam thời kì trung đại. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. Hoạt động 3: Thảo luận a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức liên quan đến khai thác giá trị nghệ thuật tạo hình truyền thống trong trang trí SPMT ứng dụng; có khả năng truyền thông về nghệ thuật trang trí thời kì này. b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; với việc thảo luận về các câu hỏi, HS biết được một số đặc điểm của nghệ thuật trang trí thời kì này qua sản phẩm, hoa văn tiêu biểu. c. Sản phẩm học tập: Kiến thức của HS về nghệ thuật trang trí của thời kì này. d. Tổ chức hoạt động: HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Thảo luận - GV hướng dẫn HS thảo luận trong nhóm về nội HS thảo luận nhóm theo câu hỏi gợi ý dung câu hỏi SGK tr.69: SGK. Gợi ý: + Bạn đã khai thác vẻ đẹp của di sản mĩ thuật Việt Ấn vàng Sắc mệnh chi bảo là đỉnh cao Nam thời kì trung đại nào trong thực hành, sáng của loại hình ấn chương thời Nguyễn, tạo sản phẩm mĩ thuật của mình? là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam, + Hãy nêu tên một số vật dụng tiêu biểu cho nghệ là nguồn sử liệu quan trọng ghi lại dấu thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. ấn lịch sử gắn liền với vương triều nhà + Bạn ấn tượng với giá trị tạo hình của di sản nào Nguyễn và lịch sử văn hóa dân tộc trong nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Việt Nam cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ Nam? Hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 - 8 câu) 20. Ấn Sắc mệnh chi bảo được chế tạo giới thiệu về di sản này theo các gợi ý: tên vật bằng chất liệu quý (vàng 10 tuổi), kỹ phẩm, chất liệu, hoa văn trang trí, điểm nổi bật của thuật đúc, khắc công phu, là hiện vật trang trí trên vật phẩm,... độc bản, có giá trị đặc biệt trong tổng số 85 chiếc ấn của hoàng đế và vương + Bạn sẽ trưng bày sản phẩm mĩ thuật ở đâu? Sản hậu triều Nguyễn hiện đang được lưu phẩm có phù hợp với không gian trưng bày không? giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Ấn - GV trình chiếu cho HS tham khảo thêm một số vàng là biểu trưng quyền lực của triều SPMT của HS: đình nhà Nguyễn, dùng để đóng trên các loại sắc phong của vương triều. Mỗi hình dấu của ấn trên văn bản được coi là một văn bản hoàn chỉnh và trung thực nhất. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; với việc thảo luận về các câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về một số đặc điểm của nghệ thuật trang trí thời kì trung đại qua sản phẩm, hoa văn tiêu biểu. - GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, gắn kết kiến thức, kĩ năng đã học với hoạt động thiết kế một bộ trang phục; hình thành khả năng vận dụng hiệu quả kiến thức đã học trong lĩnh vực thiết kế thời trang. b. Nội dung: Ứng dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong thiết kế trang phục đơn giản. c. Sản phẩm học tập: Bộ trang phục có sử dụng hoa văn thời trung đại để trang trí. d. Tổ chức hoạt động: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV giao nhiệm vụ cho HS và yêu cầu HS thực hiện hoạt động ở nhà: Hãy khai thác giá trị nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một bộ trang phục. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS ứng dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong thiết kế trang phục đơn giản - GV theo dõi, hỗ trợ, hướng dẫn HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận HS nộp bộ trang phục có sử dụng hoa văn thời trung đại để trang trí vào tiết học sau. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV khích lệ, động viên HS. - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, kết thúc bài học. *Hướng dẫn về nhà: - HS ôn lại kiến thức đã học. - Hoàn thành các bài tập của Bài 16, Sách bài tập Mĩ thuật 7. - Đọc và tìm hiểu trước bài Kiểm tra, trưng bày cuối năm.