Giáo án Toán 6 - Tuần 34, Tiết 36: Bài tập cuối chương - Năm học 2023-2024

Tuần 34: 6/5 -> 11/5/2024 Ngày soạn: 2/5/2024 Dạy lớp: 6D Tiết 36: BÀI TẬP CUỐI CHƯƠNG Thời gian thực hiện: (1 tiết) I. Mục tiêu: 1. Về kiến thức: - Hệ thống lại cho HS các thức đã học trong chương VIII về điểm; đường thẳng; tia; đoạn thẳng; góc. - HS xác định được các hình cơ bản đó trên hình vẽ cho trước và đọc chính xác tên các hình đó. - Vận dụng được các kiến thức trong chương để xác định được vị trí các điểm so với đường thẳng; vị trí của hai đường thẳng; - Biết vận dụng khái điểm nằm giữa hai điểm để xác định độ dài đoạn thẳng; cộng đoạn thẳng; so sánh hai đoạn thẳng hay trung điểm của đoạn thẳng. Chỉ ra được các tia hay hai tia đối nhau trên hình vẽ. - Xác định được các góc đặc biệt trên hình vẽ; đo được số đo của góc trên hình vẽ cho trước. 2. Về năng lực: * Năng lực chung: - Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập chuẩn bị ở nhà và tại lớp. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. * Năng lực đặc thù: - Năng lực giao tiếp toán học: Đọc, hiểu được các thông tin trong hình vẽ và ghi chép được các thông tin đó dưới dạng kí hiệu điểm, đường thẳng, đoạn thẳng, tia, góc, số đo góc hoặc được trình bày dưới dạng văn bản toán học. HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. - Năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực giải quyết vấn đề toán học, năng lực mô hình hóa toán học: Nhận biết, phát hiện được các yêu cầu cần giải quyết trong các bài tập. Lựa chọn, đề xuất được cách thức, giải pháp giải quyết yêu cầu của bài toán. Xác định được mô hình toán học cho tình huống xuất hiện trong bài toán thực tiễn. 3. Về phẩm chất: - Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực. - Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá. - Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập. II. Thiết bị dạy học và học liệu: 1. Giáo viên: SGK, kế hoạch bài dạy, thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ hoặc máy chiếu. 2. Học sinh: SGK, thước thẳng, thước đo góc, bảng nhóm. III. Tiến trình dạy học: 1. Hoạt động 1: Mở đầu (7 phút) a) Mục tiêu: - Hệ thống lại các kiến thức về điểm, đường thẳng, đoạn thẳng, tia và góc đã học trong chương. - Giúp HS nhớ lại các khái niệm về các hình học cơ bản đã được học trong chương. b) Nội dung: - Tổ chức trò chơi “Hái táo cùng Bạch Tuyết ” Các đội chơi trả lời các câu hỏi c) Sản phẩm: - Câu trả lời các câu hỏi đã đưa ra. - HS nhớ lại các kiến thức về điểm, đường thẳng, đoạn thẳng, tia và góc. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập Đáp án các câu hỏi: - Tổ chức trò chơi “Hái táo cùng Bạch Tuyết ” Câu 1. Ý D - Chia lớp thành 3 đội cùng chơi Câu 2. Ý B - Luật chơi: Câu 3. Ý D Một hôm, Bạch Tuyết vào rừng để hái táo chuẩn Câu 4. Ý B bị làm món tráng miệng cho 7 chú lùn. Câu 5. Ý C Em hãy giúp Bạch Tuyết hái táo bằng cách lựa Câu 6. Ý C các trái táo và trả lời đúng các câu hỏi tương ứng để giúp Bạch Tuyết hái được táo vào giỏ nhé! Có 6 quả táo ứng với 6 câu hỏi. Mỗi câu hỏi có thời gian suy nghĩ là 10 giây. Nếu qua 10 giây đội chọn không có câu trả lời thì hai đội còn lại sẽ giành quyền trả lời. * HS thực hiện nhiệm vụ - Lựa chọn và trả lời các câu hỏi theo đội. * Báo cáo, thảo luận - Các đội nêu câu trả lời. - HS cả lớp quan sát, lắng nghe, nhận xét. * Kết luận, nhận định - GV nhận xét các câu trả lời của HS, chính xác hóa kết quả. - GV hỏi thêm HS các nhóm câu hỏi 1;2 nhắc lại kiến thức về chủ đề nào trong chương VIII. Tương tự với nhóm câu hỏi 3;4;5 và 6 nhắc lại kiến thức về chủ đề nào trong chương. - GV bổ xung thêm các kiến thức còn lại trong mỗi chủ đề thông qua sơ đồ như SGK trang 72. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (không) 3. Hoạt động 3: Luyện tập (30 phút) a) Mục tiêu: - Vận dụng các khái niệm hình học cơ bản để xác định được vị trí của các điểm với đường thẳng hay 3 điểm thẳng hàng. Chỉ ra được hai tia trong hình vẽ cho trước là đối nhau hay trùng nhau. - Tìm và vẽ được trung điểm của một đoạn thẳng có độ dài cho trước. Xác định được cộng đoạn thẳng khi có một điểm nằm giữa hai điểm còn lại. - Nêu được tên các góc có trong hình vẽ và xác định được mỗi góc đó là góc nhọn, góc tù, góc vuông hay góc bẹt thông qua đo góc. b) Nội dung: - Thực hiện các bài tập 8.40; 8.41; 8.42; 8.43 SGK – trang 73. c) Sản phẩm: - Lời giải các bài tập 8.40; 8.41; 8.42; 8.43 SGK – trang 73. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập 1 (8 phút) DẠNG 1. ĐIỂM – ĐOẠN THẲNG – TIA. - Yêu cầu HS thực hiện bài tập 8.40 SGK Bài tập 8.40 SGK trang 73 trang 73 theo cặp 2 HS trong 3 phút. A B C * HS thực hiện nhiệm vụ 1 - Các nhóm HS thực hiện bài tập theo yêu a) Điểm B nằm giữa hai điểm A và C . cầu. Hoặc ba điểm A, B và C thẳng hàng. - Hướng dẫn hỗ trợ b) Hai tia BA và BC đối nhau * Báo cáo, thảo luận 1 c) AB BC AC - GV chọn đại diện 2 nhóm HS lên trình hoặc AC AB BC bày kết quả (chọn nhóm làm tốt và chưa tốt). - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định 1 - GV khẳng định kết quả đúng, đánh giá mức độ hoàn thành của HS, lưu ý thêm cho HS khi điểm B nằm giữa hai điểm A và C thì sẽ luôn có AB BC AC . - GV có thể hỏi thêm HS các kiến thức đã sử dụng trong bài toán. * GV giao nhiệm vụ học tập 2 (7 phút) Bài tập 8.41 SGK trang 73 - Yêu cầu HS thực hiện bài tập 8.41 SGK Vẽ hình trang 73 theo cá nhân trong 2 phút. Giả sử I là trung điểm của đoạn thẳng MN * HS thực hiện nhiệm vụ 2 Thì điểm I nằm giữa hai điểm M , N và - Cá nhân HS thực hiện bài tập theo yêu MN 7 IM IN 3,5cm cầu. 22 - Hướng dẫn hỗ trợ: Một số HS có thể chưa xác định được trung M I N điểm của đoạn thẳng MN GV hướng dẫn HS xác định vị trí của trung điểm so với hai điểm M , N và khoảng cách từ trung điểm đến hai điểm M , N . Có thể sử dụng cách tính để tìm trung điểm của đoạn thẳng. * Báo cáo, thảo luận 2 - GV chọn đại diện 1 HS lên trình bày kết quả thực hiện. - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định 2 - GV nhận xét kết quả thực hiện của HS, đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV kết luận lại kiến thức đã sử dụng trong bài toán và cách thực hiện của bài toán. * GV giao nhiệm vụ học tập 3 (6 phút) DẠNG 2. GÓC – ĐIỂM NẰM TRONG - Yêu cầu HS thực hiện bài tập 8.42 SGK GÓC trang 73 theo cá nhân trong 3 phút. Bài tập 8.42 SGK trang 73 * HS thực hiện nhiệm vụ 3 A B - Cá nhân HS thực hiện bài tập theo yêu cầu. * Báo cáo, thảo luận 3 - GV chọn đại diện 2 HS thực hiện nhanh lên trình bày kết quả. D C - Cả lớp quan sát và nhận xét. a) Trong hình vẽ có các góc là: BAD ; * Kết luận, nhận định 3 - GV khẳng định kết quả đúng, đánh giá về ABC ; BCD; ADC khả năng hoàn thành bài của HS. b) Các góc nhọn là: BCD; ADC - GV cho HS nhắc lại các khái niệm góc Các góc tù là: BAD ; ABC nhọn, góc tù, góc vuông, góc bẹt. * GV giao nhiệm vụ học tập 4 (9 phút) Bài tập 8.43 SGK trang 73 - Yêu cầu HS thực hiện theo nhóm 4 người bài tập 8.43 SGK trang 73 trong 4 phút. z * HS thực hiện nhiệm vụ 4 - Các nhóm HS thực hiện bài tập theo yêu cầu. - Hướng dẫn hỗ trợ: với ý c cho HS vẽ điểm B nằm trong zOy rồi kẻ tia OB để từ đó x O y xOB có là góc tù hay không. nhận biết a) Trong hình vẽ có các tia là: Ox ; Oy và * Báo cáo, thảo luận 4 Oz - GV chọn đại diện 2 nhóm HS lên trình Hai tia đối nhau là: Ox và Oy bày kết quả. - Cả lớp quan sát và nhận xét. b) Các góc vuông là: xOz và zOy * Kết luận, nhận định 4 Góc bẹt là: xOy - GV nhận xét kết quả đúng, đánh giá mức độ hoàn thành của các nhóm HS. c) Khi điểm B nằm trong zOy thì xOB là - GV hỏi thêm HS về khái niệm hai tia đối góc tù nhau. Kết luận cách thực hiện của bài toán. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (8 phút) a) Mục tiêu: - HS Vận dụng các kiến thức vừa được ôn tập để vẽ các điểm thẳng hàng thông qua bài toán trồng cây thẳng hàng. - HS Thực hiện được bài toán tổng hợp về vẽ đường thẳng, tia, góc; đo số đo của góc và so sánh số đo các góc. b) Nội dung: - Làm bài tập 8. 39 – SGK trang 73. - Làm bài tập 8.55 – SBT trang 60. Hình 8.33 là sơ đồ trồng 10 cây thành 5 hàng, mỗi hàng có 4 cây. Hãy vẽ sơ đồ trồng 12 cây thành 6 hàng, mỗi hàng có 4 cây Hình 8. 33 - Làm bài tập 8.59 – SBT trang 60. Vẽ hai đường thẳng xx' và yy' cắt nhau tại điểm M sao cho góc xMy có số đo bằng 600 . Trên tia My , lấy một điểm N khác M rồi vẽ đường thẳng aa' đi qua N và song song với xx' . a) Kể tên tất cả 8 góc có đỉnh M hoặc N , không kể các góc bẹt. b) Dùng thước đo góc để đo 8 góc đã nêu trong ý a rồi sắp xếp chúng thành hai nhóm, mỗi nhóm gồm các góc bằng nhau. c) Sản phẩm: - Kết quả thực hiện các bài tập 8. 39 – SGK trang 73; bài tập 8.55 và 8.59 – SBT trang 60. - Kĩ năng vẽ hình của HS theo yêu cầu của bài toán d) Tổ chức thực hiện: Giao nhiệm vụ 1: (5 phút) - Tìm hiểu cách trồng 10 thành 5 hàng và mỗi hàng gồm 4 cây bài tập 8.55 – SBT trang 60. - Xác định được yêu cầu của bài toán 8.55 và suy nghĩ dựa vào tình huống có sẵn của bài để thực hiện yêu cầu đó. - Làm bài tập 8.55 – SBT trang 60. - Hướng dẫn hỗ trợ: với trồng 10 cây thành 5 hàng thì hình được tạo thành ở trung tâm của hình vẽ là hình có bao nhiêu cạnh. Từ đó suy nghĩ nếu trồng 12 cây thành 6 hàng thì hình trung tâm cần tạo ra là hình có bao nhiêu cạnh. Giao nhiệm vụ 2: (3 phút) HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà. - Làm bài tập 8. 39 – SGK trang 73 và 8.59 – SBT trang 60. - Về rèn kĩ năng vẽ trung điểm của đoạn thẳng, tính độ dài đoạn thẳng khi một điểm nằm giữa hai điểm và tính khoảng cách từ trung điểm đến hai đầu đoạn thẳng. - Rèn kĩ năng vẽ hình theo diễn đạt của bài toán, vẽ góc và các góc đặc biệt. - Tìm hiểu trước nội dung chương IX về Dữ liệu và xác suất thực nghiệm, để chuẩn bị cho tiết học tiếp theo.