Giáo án Toán 6 - Tuần 28, Tiết 28+29: Luyện tập chung - Năm học 2023-2024

Tuần 28: 25/3 -> 30/3/2024 Ngày soạn: 21/3/2024 Dạy lớp: 6D Tiết 28+29: LUYỆN TẬP CHUNG Thời gian thực hiện: (02 tiết) I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: - Nắm vững được kiến thức về các quan hệ: điểm thuộc đường thẳng, ba điểm thẳng hàng, điểm nằm giữa hai điểm, hai điểm cùng phía hoặc khác phía đối với một điểm, hai đường thẳng song song hoặc cắt nhau - Khắc sâu hơn các khái niệm: tia, đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng. - Phát biểu được khái niệm độ dài đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng - Vận dụng đo được độ dài đoạn thẳng, tính được độ dài các đoạn thẳng, nhận biết được trung điểm của đoạn thẳng 2. Về năng lực: * Năng lực chung: - Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập chuẩn bị ở nhà và tại lớp. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. * Năng lực đặc thù: - Năng lực giao tiếp toán học: + HS phát biểu, nhận biết được và mô tả được bằng lời nói hoặc ký hiệu: Điểm thuộc hay không thuộc đường thẳng, hai đường thẳng song song hay cắt nhau. + Nhận biết được điểm nằm giữa hai điểm, hai điểm nằm cùng phía hay khác phía đối với một điểm + Đọc đúng được tên đường thẳng, tia, đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng. + Đo được độ dài các đoạn thẳng cho trước. tính được đoạn thẳng khi biết số đo của các đoạn thẳng còn lại có liên quan, giải một số bài tập có nội dung gắn với thực tiễn ở mức độ đơn giản. 3. Về phẩm chất: - Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực. - Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá. - Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên: SGK, kế hoạch bài dạy, thước thẳng, bảng phụ hoặc máy chiếu. 2. Học sinh: SGK, thước thẳng, bảng nhóm. III. Tiến trình dạy học Tiết 1 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: Gợi động cơ tìm hiểu vận dụng các điểm thẳng hàng và trung điểm đoạn thẳng. b) Nội dung: Cho hình vẽ bên: B C 1) Nêu cách vẽ trung điểm A của đoạn thẳng BC. 2) Nêu cách vẽ điểm M sao cho B là trung điểm của đoạn thẳng AM. Em có nhận xét gì về độ dài các đoạn thẳng AB, BM và AC c) Sản phẩm: Nêu được cách vẽ và vẽ đúng được hai điểm A và M, nêu được nhận xét về độ dài các đoạn thẳng d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu 1) Cách vẽ trung điểm A: HS hoạt động cá nhân thông qua kết quả học tập đã biết: / / / M B A C * HS thực hiện nhiệm vụ: - Đo độ dài đoạn BC - HS nêu cách vẽ điểm A, điểm M - Đặt mép thước trùng với đoạn BC sao - HS viết các bước cần thực hiện cho vạch 0 trùng với điểm B, khi đó * Báo cáo, thảo luận: điểm A trùng với vị trí bằng nửa độ dài - GV ch n 2 HS hoàn thành nhi m v ọ ệ ụ BC. Đánh dấu điểm đó là A. Khi đó A là nhanh nhất lên trình bày kết quả thực hiện trung điểm của BC trên bảng. 2) Cách vẽ điểm M - HS cả lớp quan sát, lắng nghe, nhận xét. - Kéo dài đường thẳng BC về phía B * Kết luận, nhận định: - Đo độ dài AB, Đặt thước trùng với - GV nhận xét các câu trả lời của HS, chính đoạn AB sao cho vạch 0 trùng với điểm xác hóa cách làm. B, khi đó điểm M nằm ở cùng phía với - GV đặt vấn đề vào bài mới: Hôm nay điểm B và BM có độ dài bằng với AB. chúng ta vận dụng kiến thức đã học được Nhận xét: AB = BM = AC về đường thẳng, tia, đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng vào giải quyết các bài tập liên quan. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 3. Hoạt động 3: Luyện tập (38 phút) * Hoạt động 3.1: Tìm hiểu ví dụ a) Mục tiêu: HS vận dụng được các kiến thức đã học vào giải quyết được yêu cầu bài toán như tìm các cặp điểm nằm cùng phía, khác phía với một điểm. chỉ ra được đoạn thẳng, tia , tính độ dài đoạn thẳng. b) Nội dung: Làm bài tập ví dụ SGK trang 57. c) Sản phẩm: Lời giải bài tập ví dụ SGK trang 57. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập 1: 1. Ví dụ - Học sinh nghiên cứu ví dụ trong SGK trang 57 / / // // A M C N B - Nghiên cứu hình vẽ để trả lời các câu hỏi theo yêu cầu a) Những cặp điểm nằm cùng phía với Ví dụ: điểm M là: B và C; B và N; C và N Cho điểm C nằm giữa hai điểm A và B. Gọi b) Điểm C nằm giữa hai điểm của các M, N lần lược là trung điểm của các đoạn cặp điểm : A và B, A và N, M và N, M thẳng AC, CB và B a) Những cặp điểm nào nằm cùng phía với c) Dùng phấn mau tô các đoạn thẳng điểm M? C là mút chung của những đoạn thẳng: b) Điểm C nằm giữa những cặp gồm hai CN, CB, CM và CA điểm nào? d) Tia đối của tia CN là tia CM ( hay c) Hãy vẽ hình và cho biết C là mút chung CA). của những đoạn thẳng nào? e) d) Tìm tia đối của tia CN - Vì M là trung điểm của đoạn thẳng e) Cho AB 6 cm , AM 1 cm . Tính độ dài NB AC nên: AC 2 AM 2.1 2 (cm) * HS thực hiện nhiệm vụ 1: Theo hình vẽ, ta có: - HS thực hiện các yêu cầu trên theo cá AB AC CB , suy ra: nhân. CB AB AC 6 2 4( cm ) - Hướng dẫn, Phần c dùng phấn mà tô các Vì N là trung điểm của đoạn thẳng CB đoạn thẳng, phần d có thể phải gợi ý giúp nên: NB CB: 2 4 : 2 2( cm ) HS chậm hơn giải quyết tìm kết quả * Báo cáo, thảo luận : - GV yêu cầu lần lượt mỗi HS lên bảng viết thực hiện một yêu cầu của bài. - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định : - GV khẳng định kết quả đúng và đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV cùng HS khái quát lại các kiến thức đã học: * Hoạt động 3.2: Luyện tập a) Mục tiêu: HS vận dụng được các kiến thức đã học vào giải quyết được yêu cầu bài toán như chỉ ra được đường thẳng, đoạn thẳng, tia, biết vẽ đường thẳng song song, đường thẳng cắt nhau, tính độ dài đoạn thẳng. b) Nội dung: Làm bài tập từ 8.19 đến 8.21 SGK trang 57. c) Sản phẩm: Lời giải bài tập từ 8.19 đến 8.21 SGK trang 57. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập 2: 2. Bài tập 8.19 - Học sinh nghiên cứu bài tập 8.19 trong SGK trang 57 A B - Vẽ hình và nghiên cứu hình vẽ để trả lời các câu hỏi theo yêu cầu: Bài tập 8.19 Cho bốn điểm phân biệt A,B,C và D trong đó C không có ba điểm nào thẳng hàng. D a) Có bao nhiêu đường thẳng đi qua hai trong bốn điểm đã cho? Kể tên các đường thẳng đó. b) Có bao nhiêu tia với gốc là một trong bốn a) Có 6 đường thẳng: điểm đã cho và đi qua một trong ba điểm còn AB, AC, AD, BC, BD, CD lại? Đó là những tia nào? b) Có 12 tia: AB, AC, AD, BA, BC, c) Có bao nhiêu đoạn thẳng có hai mút là hai BD, CA, CB, CD, DA, DB, DC trong bốn điểm đã cho? Đó là những đoạn c) Có 6 đoạn thẳng: AB, AC, AD, thẳng nào? BC,BD, CD * HS thực hiện nhiệm vụ 2: - HS thực hiện các yêu cầu trên theo nhóm. - Hướng dẫn: Khi kể tên các đường thẳng, đoạn thẳng, tia nên kể theo một qui luật để không bị lặp lại yếu tố đã kể, có thể phải gợi ý giúp HS chậm hơn giải quyết tìm kết quả * Báo cáo, thảo luận : - GV yêu cầu lần lượt mỗi nhóm cử một HS lên bảng viết thực hiện một yêu cầu của bài. - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định : - GV khẳng định kết quả đúng và đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV cùng HS khái quát lại các kiến thức đã học: * GV giao nhiệm vụ học tập 3: 3. Bài tập 8.20 - Học sinh nghiên cứu bài tập 8.20 trong SGK trang 57 E - Vẽ hình và nghiên cứu hình vẽ để trả lời các D câu hỏi theo yêu cầu: A B C Bài tập 8.20 Cho ba điểm A,B,C cùng nằm trên đường thẳng d sao cho B nằm giữa A và C. Hai điểm D và E không thuộc d và không cùng thẳng hàng với điểm nào trong các điểm A, B và C a) Có 8 đường thẳng, mỗi đường a) Có bao nhiêu đường thẳng, mỗi đường thẳng đi qua ít nhất hai trong năm thẳng đi qua ít nhất hai trong năm điểm đã điểm đã cho: AB, AD, AE, BD, BE, cho? CD, CE, DE b) Tìm trên đường thẳng d điểm G sao cho ba b) Nếu đường thẳng DE cắt d tại một điểm D, E, G thẳng hàng? Có phải khi nào điểm thì đó là điểm G cần tìm ? cũng tìm được điểm G như thế hay không E * HS thực hiện nhiệm vụ 3: D - HS thực hiện các yêu cầu trên theo cá nhân. B - Hướng dẫn: Khi kể tên các đường thẳng, G A C đoạn thẳng, tia nên kể theo một qui luật để không bị lặp lại yếu tố đã kể, có thể phải gợi ý Nếu Đường thẳng DE song song với ng th c giúp HS chậm hơn giải quyết tìm kết quả đườ ẳng d thì không tìm đượ điểm G thỏa mẵn yêu cầu bài toán * Báo cáo, thảo luận : - GV yêu cầu lần lượt mỗi HS lên bảng viết D E thực hiện một yêu cầu của bài. - Cả lớp quan sát và nhận xét. A B C * Kết luận, nhận định : - GV khẳng định kết quả đúng và đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV cùng HS khái quát lại các kiến thức đã học * GV giao nhiệm vụ học tập 4: 3. Bài tập 8.21 - Học sinh nghiên cứu bài tập 8.21 trong SGK Hình vẽ trang 57 m N K O - Vẽ hình và nghiên cứu hình vẽ để trả lời các M câu hỏi theo yêu cầu: Bài tập 8.21 Cho điểm M nằm trên tia Om sao cho a) OM và ON là hai tia đối nhau nên OM 5 cm. Gọi N là điểm trên tia đối của tia O nằm giữa M và N ta có: MN MO ON 5 7 12( cm ) Om và cách O một khoảng bằng 7 cm a) Vẽ hình và tính độ dài đoạn thẳng MN b) K là trung điểm của MN nên: MK MN cm b) Gọi K là trung điểm của đoạn thẳng MN. : 2 12 : 2 6( ) Tính độ dài các đoạn thẳng MK và OK? Theo hình vẽ ta có: OK MK MO cm c) Điểm K thuộc tia nào trong hai tia OM và 6 5 1( ) ON c) Theo hình vẽ điểm K thuộc tia ON * HS thực hiện nhiệm vụ 4: - HS thực hiện các yêu cầu trên theo cá nhóm. - Hướng dẫn: Khi thực hiện tính độ dài các đoạn thẳng căn cứ vào hình vẽ để đưa ra phép tính cho thích hợp với yêu cầu bài toán * Báo cáo, thảo luận : - GV yêu cầu lần lượt mỗi nhóm cử một HS lên bảng viết thực hiện một yêu cầu của bài. - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định : - GV khẳng định kết quả đúng và đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV cùng HS khái quát lại các kiến thức đã học  Hướng dẫn tự học ở nhà (2 phút) - Đọc lại toàn bộ nội dung bài đã học. - Học thuộc: khái niệm điểm thuộc đường thẳng, ba điểm thẳng hàng, điểm nằm giữa hai điểm, hai điểm cùng phía hoặc khác phía đối với một điểm, hai đường thẳng song song hoặc cắt nhau - Khắc sau hơn các khái niệm: tia, đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng. - Phát biểu được khái niệm độ dài đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng TIẾT 2 . 1. Hoạt động 1: Mở đầu (5 phút) a) Mục tiêu: Gợi động cơ tìm hiểu vận dụng các điểm thẳng hàng b) Nội dung: Cho bốn điểm A,B,C,D trong đó có ba điểm A,B,C thẳng hàng. Hãy vẽ các đường thẳng đi qua hai trong bốn điểm đó? Ta vẽ được bao nhiêu đường như vậy? A B C D c) Sản phẩm: Nêu được cách vẽ và vẽ đúng các đường thẳng theo yêu cầu. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập: GV yêu cầu 1) Cách vẽ các đường thẳng: HS hoạt động cá nhân thông qua kết quả học tập đã biết: * HS thực hiện nhiệm vụ: - HS nêu cách vẽ các đường thẳng - HS viết các bước cần thực hiện * Báo cáo, thảo luận: A B C - GV chọn 2 HS hoàn thành nhiệm vụ nhanh nhất lên trình bày kết quả thực hiện trên bảng. D - HS cả lớp quan sát, lắng nghe, nhận xét. * Kết luận, nhận định: - Đặt mép thước trùng với hai trong - GV nhận xét các câu trả lời của HS, chính bốn điểm rồi vẽ các đường thẳng theo xác hóa cách làm. cạnh của thước - GV đặt vấn đề vào bài mới: Hôm nay - Ta vẽ được bốn đường thẳng vì qua chúng ta vận dụng kiến thức đã học được về ba điểm A,B,C thẳng hàng ta chỉ vẽ đường thẳng, tia, đoạn thẳng, trung điểm của được một đường thẳng đoạn thẳng vào giải quyết các bài tập liên quan. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 3. Hoạt động 3: Luyện tập (32 phút) a) Mục tiêu: HS vận dụng được các kiến thức đã học vào giải quyết được yêu cầu bài toán như chỉ ra được đường thẳng, đoạn thẳng, tia, đường thẳng cắt nhau, chỉ ra ba điểm thẳng hàng,tính độ dài đoạn thẳng thông qua bài tập có trung điểm đoạn thẳng. b) Nội dung: Làm bài tập từ 8.22 đến 8.24 SGK trang 57, 8.38 SBT trang 51 c) Sản phẩm: Lời giải bài tập từ 8.22 đến 8.24 SGK trang 57, 8.38 SBT trang 51 d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập 1: - Học sinh nghiên cứu bài tập 8.22 trong 1. Bài tập 8.22 SGK trang 57 Hình vẽ - Vẽ hình và nghiên cứu hình vẽ để trả lời x // // các câu hỏi theo yêu cầu: O A M B Bài tập 8.22 Cho hai điểm phân biệt A và B cùng nằm trên tia Ox sao cho OA 4 cm , OB 6 cm . Gọi Vì : OB OA AB nên M là trung điểm đoạn thẳng AB. Tính độ dài AB OB OA 6 4 2( cm ) đoạn OM Vì M là trung điểm của AB nên * HS thực hiện nhiệm vụ 1: AM AB: 2 2 : 2 1( cm ) - HS thực hiện các yêu cầu trên theo cá Căn cứ vào hình vẽ ta có nhân. OM OA AM 4 1 5( cm ) - Hướng dẫn, Khi thực hiện tính độ dài các đoạn thẳng căn cứ vào hình vẽ để đưa ra phép tính cho thích hợp với yêu cầu bài toán * Báo cáo, thảo luận : - GV yêu cầu lần lượt mỗi HS lên bảng viết thực hiện một yêu cầu của bài. - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định : - GV khẳng định kết quả đúng và đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV cùng HS khái quát lại các kiến thức đã học * GV giao nhiệm vụ học tập 2: - Học sinh nghiên cứubài tập 8.23 trong 2. Bài tập 8.23 SGK trang 57 Hình vẽ - Vẽ hình và nghiên cứu hình vẽ để trả lời a các câu hỏi theo yêu cầu: A C N B Bài t p 8.23 ậ Trong hình vẽ dưới đây, em hãy liệt kê tất Căn cứ vào hình vẽ ta có các bộ ba cả các bộ ba điểm thẳng hàng. điểm thẳng hàng a A, B,C ; A,B,N ; A C N B A,C,N ; B,C,N * HS thực hiện nhiệm vụ 2: - HS thực hiện các yêu cầu trên theo cá nhân. - Hướng dẫn, căn cứ vào hình vẽ để đưa ra kết quả bài toán * Báo cáo, thảo luận : - GV yêu cầu lần lượt mỗi HS lên bảng viết thực hiện một yêu cầu của bài. - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định : - GV khẳng định kết quả đúng và đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV cùng HS khái quát lại các kiến thức đã học * GV giao nhiệm vụ học tập 3: - Học sinh nghiên cứubài tập 8.24 trong 3. Bài tập 8.24 SGK trang 57 Hình vẽ - Vẽ hình và nghiên cứu hình vẽ để trả lời các câu hỏi theo yêu cầu: Bài tập 8.24 B Em hãy vẽ 7 điểm trên một tờ giấy trắng F D sao cho có thể kẻ được 6 đường thẳng mà O mỗi đường thẳng đếu đi qua 3 trong 7 E C điểm đó A * HS thực hiện nhiệm vụ 3: - HS thực hiện các yêu cầu trên theo nhóm. - Hướng dẫn, căn cứ vào hình vẽ để đưa ra Căn cứ vào hình vẽ ta có 7 điểm kết quả bài toán Kẻ được 6 đường thẳng đi qua 3 trong * Báo cáo, thảo luận : 7 điểm là : AB,AC,BC,AD,BE,CF - GV yêu cầu lần lượt mỗi nhóm cử một HS lên bảng viết thực hiện một yêu cầu của bài. - Cả lớp quan sát và nhận xét. * Kết luận, nhận định : - GV khẳng định kết quả đúng và đánh giá mức độ hoàn thành của HS. - GV cùng HS khái quát lại các kiến thức đã học 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a) Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức về trung điểm đoạn thẳng và ba điểm thẳng hàng để giải quyết bài toán dựa trên thực tế b) Nội dung: - HS giải quyết bài tập c) Sản phẩm: - Kết quả thực hiện nhiệm vụ tự học theo nhóm. d) Tổ chức thực hiện: HS thực hiện ở nhà theo hướng dẫn  Hướng dẫn tự học ở nhà (3 phút) - Xem lại các bài tập đã làm trong tiết học. - Học thuộc: khái niệm điểm thuộc đường thẳng, ba điểm thẳng hàng, điểm nằm giữa hai điểm, hai điểm cùng phía hoặc khác phía đối với một điểm, hai đường thẳng song song hoặc cắt nhau - Nắm vững hơn các khái niệm: tia, đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng. - Phát biểu được khái niệm độ dài đoạn thẳng, trung điểm của đoạn thẳng - Làm các bài tập còn lại trong SBT: phần còn lại 8.36;8.37;8.39;8.40 SBT trang 51.