Giáo án Giáo dục địa phương 6 - Tiết 21+22: Ca dao Bắc Giang - Năm học 2023-2024 - Kiều Thị Nhung

Giáo án GDĐP Văn 6 – Kiều Thị Nhung – Năm học 2023 - 2024 Ngày soạn: 22/01/2024. TIẾT 21+22. CA DAO BẮC GIANG I. Mục tiêu 1. Kiến thức: - Đặc điểm cơ bản của ca dao, ca dao Bắc Giang. - Tình cảm, cảm xúc và nét đẹp nội dung của một số bài ca dao Bắc Giang. - Một số yếu tố hình thức của ca dao Bắc Giang (số tiếng, số câu, cách gieo vần, ngắt nhịp, biện pháp tu từ ...) và hiệu quả nghệ thuật của các yếu tố ấy 2.Năng lực: - Nhận biết được tình cảm, cảm xúc và nét đẹp nội dung của một số bài ca dao Bắc Giang. - Chỉ ra một số yếu tố hình thức của ca dao Bắc Giang (số tiếng, số câu, cách gieo vần, ngắt nhịp, biện pháp tu từ ...) và hiệu quả nghệ thuật của các yếu tố ấy. - Đọc diễn cảm bài ca dao - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học ca dao Bắc Giang. 3. Phẩm chất: - Yêu mến, trân trọng, giữ gìn và sưu tầm ca dao Bắc Giang. - Yêu mến, tự hào về mảnh đất và con người Bắc Giang. II. Thiết bị dạy học và học liệu . 1. Sách giáo khoa 2. Giáo án, bảng phụ, bút dạ, phiếu bài tập; Máy tính, tivi III. Tiến trình dạy học . 1.Hoạt động 1: Mở đầu . a) Mục tiêu: - Huy động kiến thức nền, hiểu biết của HS về các câu ca dao nói về quê hương Bắc Giang để kết nối với bài học. - Tạo tâm thế hứng thú cho HS tìm hiểu bài. b) Nội dung: - GV yêu cầu HS làm bài tập trắc nghiệm: - HS trả lời câu hỏi, chọn đáp đúng. c) Sản phẩm: - Câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói d. Tổ chức thực hiện B1 Chuyển giao nhiệm vụ: - GV: đưa câu hỏi trên máy chiếu. - GV chốt đáp án trên máy chiếu. * Nội dung các câu hỏi: Trong các câu ca dao sau, những câu ca dao nào nói về Bắc Giang? A. Sông Thương uốn khúc chảy quanh Bến Tuần giỏi lưới, Lãn Tranh giỏi chài. B. Đường vô xứ Huế quanh quanh Non xanh nước biếc như tranh họa đồ. C. Vĩnh Nghiêm chốn tổ chùa quê Danh lam thắng cảnh không hề thua đâu. 1 Giáo án GDĐP Văn 6 – Kiều Thị Nhung – Năm học 2023 - 2024 D. Cần Thơ gạo trắng nước trong Ai về xứ bạc thong dong cuộc đời. B2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ: - Học sinh: trả lời - Dự kiến trả lời: Đáp án : A, C - GV nhận xét và kết nối vào bài 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức . a) Mục tiêu: - Một số đặc điểm về nội dung, nghệ thuật của ca dao, ca dao Bắc Giang. - Nhận biết được tình cảm, cảm xúc và nét đẹp nội dung của một số bài ca dao Bắc Giang. - Chỉ ra một số yếu tố nghệ thuật (số tiếng, số câu, cách gieo vần, ngắt nhịp, biện pháp tu từ ...) và hiệu quả nghệ thuật của các yếu tố ấy trong một số bài ca dao Bắc Giang. - Yêu mến, tự hào về mảnh đất Bắc Giang. - Yêu mến, trân trọng, giữ gìn và sưu tầm ca dao Bắc Giang. b) Nội dung: - Đọc và tìm hiểu chung về thể loại ca dao, ca dao Bắc Giang. - Đọc và phân tích bài ca dao số 1,2. - Khái quát nội dung 2 bài ca dao. c) Sản phẩm: - Câu trả lời của HS, của nhóm bằng ngôn ngữ nói/ viết ra bảng phụ/ viết ra phiếu bài tập. d) Tổ chức thực hiện: HĐ CỦA GV VÀ HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM B1 Chuyển giao nhiệm vụ: I. Tìm hiểu chung - GV: dùng phương pháp vấn đáp: 1. Ca dao: 1. Dựa vào thông tin “Em cần biết”, hãy - Thể loại: trữ tình dân gian nêu những nét chính về ca dao ( thể loại, - Nội dung: nội dung và hình thức) và ca dao Bắc + Tình yêu quê hương, đất nước, con Giang. người; Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực + Lời ca yêu thương tình nghĩa của đôi lứa, hiện nhiệm vụ . gia đình; - HS: làm việc cá nhân, trả lời miệng + lời than thân cay đắng hay hài hước, lạc - Dự kiến trả lời: quan. + Ca dao: - Nghệ thuật: . Thể loại: trữ tình dân gian + thể thơ lục bát hoặc lục bát biến thể; . Nội dung: tình yêu quê hương, đất nước, + ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, giàu sức gợi; con người; lời ca yêu thương tình nghĩa của + biện pháp so sánh, nhân hóa, ẩn dụ, hoán đôi lứa, gia đình; lời than thân cay đắng hay dụ, điệp từ, liệt kê... hài hước, lạc quan. 2. Ca dao Bắc Giang: . Nghệ thuật: thể thơ lục bát hoặc lục bát - Có bản sắc riêng gắn với tên đất, tên biến thể; ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, giàu người, tên sản vật, sự kiện; thể hiện tâm sức gợi; biện pháp so sánh, nhân hóa, ẩn hồn đẹp đẽ, thiết tha của con người Bắc dụ, hoán dụ, điệp từ, liệt kê... Giang. + Ca dao Bắc Giang: có bản sắc riêng gắn với tên đất, tên người, tên sản vật, sự kiện; thể hiện tâm hồn đẹp đẽ, thiết tha của con người Bắc Giang. 2 Giáo án GDĐP Văn 6 – Kiều Thị Nhung – Năm học 2023 - 2024 B3 Đánh giá kết quả: - HS: nhận xét, bổ sung - GV: nhận xét, đánh giá - GV: chốt kiến thức bằng sơ đồ tư duy trên máy chiếu . B1 chuyển giao nhiệm vụ : II. Đọc - hiểu văn bản 1. Vậy theo em bài ca dao là lời của Bài 1: ai ?Để cho em phỏng đoán thì em sẽ đoán - Là lời của người dân Yên Dũng đây là lời của người dân huyện nào trong - Nghệ thuật: tỉnh BG ? 2. Xác định thể thơ, cách ngắt nhịp trong + Thể thơ lục bát: 6 tiếng- 8 tiếng bài ca dao trên. + Ngắt nhịp: nhịp chẵn (2/2/, 4/4 ) 3. Chỉ ra các tiếng gieo vần với nhau. + Gieo vần: Tiếng 6/câu 6- tiếng 6/ câu 8; 4. Nhận xét về ngôn ngữ trong bài ca dao. 5. Trong bài ca dao sử dụng biện pháp Tiếng 8/câu 8- tiếng 6/câu 6 nghệ thuật nào? + Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị 6.Nội dung của bài ca dao ? + Nghệ thuật: biện pháp nhân hóa B2 Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ: - Nội dung: Mảnh đất Yên Dũng mang vẻ + Nói về vùng đất Yên Dũng ( Đức La) đẹp cổ kính, thơ mộng, hữu tình; rất trù + Là lời của người dân Yên Dũng phú, màu mỡ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận . Bước 4; Đánh giá kết quả nhiệm vụ 1: Hết tiết 1 chuyển tiết 2 HĐ CỦA GV VÀ HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1 : Chuyển giao nhiệm vụ 1. Bài 2: Em biết gì về « đất Lục » ? - Lời của người dân đất Lục Nam. 2. Bài ca dao là lời của ai? - Nghệ thuật: 3. Bài ca dao nói về phong cảnh nào của + Thể thơ lục bát biến thể đất Lục Nam ? + Ngắt nhịp: nhịp chẵn (2/2/, 4/4 ) Bước 2 :Tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ + Gieo vần: Tiếng 6/câu 6- tiếng 6/ câu 8; : Tiếng 8/câu 8- tiếng 6/câu 6 - HS: làm việc cá nhân, trả lời miệng các + Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị câu hỏi + Nghệ thuật: biện pháp liệt kê Bước 3 : Báo cáo kêt quả . - Nội dung: Vùng đất Lục thơ mộng, hữu - Dự kiến sản phẩm: tình, hùng vĩ, hoang dã; cổ kính, linh + Đất Lục Nam thiêng. + Lời của người dân đất Lục Nam - Tình cảm, cảm xúc: Yêu mến, tự hào về + Phong cảnh Suối Mỡ quê hương. Bước 4 : Đánh giá kết quả nhiệm vụ : - HS: nhận xét, bổ sung - GV: nhận xét, đánh giá - Giáo viên chốt kiến thức - GV yêu cầu HS xem video về cảnh Suối Mỡ : chú ý quan sát và lắng nghe lời bài hát trong video để trả lời câu hỏi. 3 Giáo án GDĐP Văn 6 – Kiều Thị Nhung – Năm học 2023 - 2024 3. Hoạt động 3: Luyện tập . a) Mục tiêu: - Học sinh vận dụng kĩ năng đọc diễn cảm văn bản. - Học sinh bày tỏ được suy nghĩ, ý kiến cá nhân của mình về một bài ca dao mà hs yêu thích b) Nội dung: - Đọc diễn cảm các bài ca dao trên. - Lựa chọn một bài ca dao mà em yêu thích và trình bày cảm nhận về bài ca dao đó. c) Sản phẩm: - Bài đọc và cảm nhận của học sinh. - Ý kiến cá nhân của học sinh. d) Tổ chức thực hiện: 4. Hoạt động 4: Vận dụng . a) Mục tiêu: - Phát triển năng lực đọc hiểu về nội dung và nghệ thuật của ca dao - Học sinh biết cách tìm đọc tài liệu tham khảo về ca dao Bắc Giang. b) Nội dung: - Học sinh đọc hiểu bài ca dao. - Học sinh nêu được đặc sắc về nội dung nghệ thuật của ca dao Bắc Giang. - sưu tầm một số câu, bài ca dao khác mà em thích. c) Sản phẩm: - Phiếu học tập của học sinh. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của học sinh Cách thức tổ chức IV. Vận dụng: - GV đọc các câu ca dao 1. Đọc các câu ca dao - Học sinh đoán xem bài ca dao nhắc đến địa danh nào - 3 HS đọc to các câu ca dao. của Bắc Giang. - HS nhận phiếu bài tập, làm - GV cho học sinh chia sẻ cảm nhận của bản thân về đặc việc cá nhân trên phiếu. sắc trong nội dung và nghệ thuật. - Nhóm trưởng điều hành nội - Học sinh chia sẻ cảm nhận. dung thảo luận của nhóm. * Nhiệm vụ 1: - Thư kí ghi ý kiến trên phiếu - GV yêu cầu học sinh đọc các câu ca dao thống nhất. * Nhiệm vụ 2: Thảo luận nhóm (10 phút) - Đại diện nhóm trình bày kết - GV chia lớp học thành 4 nhóm. quả. - GV phát phiếu học tập cho các cá nhân trong nhóm. - HS nghe và có ý kiến bổ - Học sinh làm việc cá nhân trên phiếu học tập (5 phút) sung, sửa chữa (nếu có) - Nhóm thảo luận thống nhất kết quả. (5 phút) - HS quan sát phần chốt của * Nhiệm vụ 3: Báo cáo kết quả (7 phút) GV, điều chỉnh v\bổ sung theo - GV yêu cầu đại diện mỗi nhóm giải quyết một vấn đề phiếu cá nhân. trong phiếu học tập. PHIẾU HỌC TẬP. - Sau khi đại diện nhóm trình bày xong một vấn đề, GV -Hình ảnh trong bài ca yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu dao: . có). -Các biệ pháp nghệ - GV chốt ý, chiếu trên máy. thuật: - HS điều chỉnh, bổ sung trong phiếu cá nhân. -Cách thể hiện tình cảm, cảm - GV chốt đặc sắc trong nội dung và nghệ thuật của các xúc: câu ca dao. 4 Giáo án GDĐP Văn 6 – Kiều Thị Nhung – Năm học 2023 - 2024 + Hình ảnh: Cụ thể, chân thực thuộc địa danh Bắc Giang. +Nghệ thuật: Thể thơ lục bát, liệt kê, điệp từ + Cách thể hiện tình cảm, cảm xúc: Giản dị, mộc mạc, chân thật. - GV: Kết thúc bài học hôm nay, một lần nữa cô giáo sẽ giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp của mảnh đất Bắc Giang quê ta qua một ca khúc ngọt ngào, tình cảm, tha thiết: « Bắc Giang một khúc ân tình »-> HS xem video - GV hướng dần HS về nhà : Sưu tầm và học thuộc một số câu, bài ca dao khác .Giới thiệu người thân một số câu, bài ca dao Bắc Giang mà em yêu thích. - Đọc trước bài làng nghề ở Bắc Giang Tổ chuyên môn duyệt Tổ trưởng Tạ Thị Nhung 5