Giáo án dạy thêm Ngữ văn 7 - Buổi 3: Viết bài văn nghị luận về 1 vấn đề đời sống - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 4/1/2024 BUỔI 3 .VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG (Ý kiến tán thành) A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Năng lực -Bước đầu biết viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống, trình bày rõ vấn đề và ý kiến của người viết; đưa ra lí lẽ rõ ràng và bằng chứng đa dạng. -Vận dụng viết bài văn hoàn chỉnh 2. Phẩm chất: - Hoàn thiện nhân cách, hướng đến lối sống tích cực. - Có ý thức ôn tập nghiêm túc. B.NỘI DUNG ÔN TẬP I.Củng cố tri thức ngữ văn Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ ?Hãy trình bày yêu cầu khi viết 1 bài văn nghị luận về 1 vấn đề đời sống ?Nêu dàn ý của kiểu bài nghị luận về 1 vấn đề đời sống? Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ – HS hoạt động cá nhân Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày sản phẩm thảo luận: *Yêu cầu: - Nêu được vấn đề và ý kiến cần bàn luận. - Trình bày được sự tán thành đối với ý kiến cần bàn luận - Bài viết đưa ra được những lí lẽ và bằng chứng rõ ràng, cụ thể, có sức thuyết phục để chứng tỏ sự tán thành là có căn cứ * Lập dàn ý +Mở bài:Nêu vấn đề đời sống cần bàn luận +Thân bài: -Nêu ý kiến đáng quan tâm về vấn đề đó -Thể hiện thái độ tán thành ý kiến vừa nêu +Ý 1:khía cạnh thứ nhất cần tán thành(Lí lẽ và bằng chứng) +Ý 2:khía cạnh thứ hai cần tán thành(Lí lẽ và bằng chứng) +Ý 3:khía cạnh thứ 3 cần tán thành(Lí lẽ và bằng chứng) .. +Kết bài:rút ra ý nghĩa của vấn đề được tán thành Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ: II.Thực hành viết bài Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ - Gv cho HS thảo luận những vấn đề được quan tâm và thực hành viết: 1.Sự hỗ trợ của người khác và sự nỗ lực của bản thân, yêu tố nào quan trọng hơn? 2.Thành công và thất bại, mặt nào mới là trải nghiệm ý nghĩa, bổ ích giúp con người tiến bộ? 3.Ham mê trò chơi điện tử, nên hay không nên? 4.Đồ dùng bằng nhựa, tiện ích hay tác hại? 5.Không thầy đố mày làm nên và học thầy chẳng tày học bạn.câu nào là chân lí? Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ – HS hoạt động cá nhân Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày sản phẩm thảo luận: 1.Đề 1:Sự hỗ trợ của người khác và sự nỗ lực của bản thân, yêu tố nào quan trọng hơn? Có ý kiến cho rằng: “Sự hỗ trợ của người khác và nỗ lực của bản thân, yếu tố nào quan trọng hơn đối với sự thành công của mỗi người?”. Khi được hỏi câu hỏi này, tôi, tôi thấy rằng sự nỗ lực của bản thân là yếu tố quyết định lớn nhất tới thành công của con người. Chắc hẳn, khi chúng ta đối diện với ý kiến này, chúng ta đều thấy rằng mỗi vấn đề lại có những mặt lợi và mặt hại riêng. Có người nói rằng, rất nhiều trường hợp con người từ khi sinh ra đã khó khăn, họ phải tự mình bươn trải và dành hết phần đời của mình để tự cố gắng. Cũng có những ý kiến cho rằng đời người làm sao thiếu được sự giúp đỡ từ người khác, chắc chắn, chúng ta luôn cần sự hỗ trợ, cưu mang từ bên ngoài thì mới có thể phấn đấu lên được. Trong cuộc đời của mỗi con người sẽ luôn có những khó khăn, thử thách, chính vì vậy sự hỗ trợ từ những người thân, bạn bè là vô cùng quý giá và cần thiết trong quá trình phát triển. Tuy nhiên, đó chỉ là yếu tố bề ngoài tác động vào bên trong con người mà thôi. Mọi quyết định và hành động đều do chính bản thân mỗi chúng ta thực hiện. Cho nên, Sự nỗ lực của bản thân chính là yếu tố chính dẫn đến thành công của con người, còn sự hỗ trỡ của người khác chỉ là yếu tố phụ. Trong câu chuyện “Chuyện con mèo dạy hải âu bay”, việc con mèo Gióc – ba dạy chú chim hải âu bé nhỏ bay là điều cực kỳ phi thường. Chính việc quan tâm, sự thúc đẩy tinh thần của con mèo Gióc – ba đã tạo nên sức mạnh cho chú chim hải âu non, khiến chú có thể cất cánh lần đầu tiên trong cuộc đời. Nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận, thành công đó đến từ chính sự cố gắng chao lượn nhiều vòng trên bầu trời, những lần tập luyện không biết mệt mỏi của chú chim. Hay một trường hợp khác là anh Nick Vuikic – anh sinh ra đã không có chân và tay. Hiện tại, anh đã trở thành diễn giả truyền động lực sống cho nhiều người trên thế giới và là tác giả của một số cuốn sách hay được xuất bản. Chúng ta có thể thấy rõ anh không hề cô đơn, xung quanh anh có vợ con và những người hâm mộ anh. Từ việc tin vào bản thân có thể làm được kết hợp với lòng tin yêu từ mọi người xung quanh, anh đã vững bước trên con đường của riêng mình. Tóm lại, tôi thấy rằng sự nỗ lực là yếu tố quan trọng nhất tạo nên thành công của một người. Tuy vậy, chúng ta cũng không phủ nhận sự hỗ trợ của người khác cũng là một sức mạnh to lớn góp phần vào thành công đó. 2. Đề 2:Thành công và thất bại, mặt nào mới là trải nghiệm bổ ích giúp con người tiến bộ? I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận. II. Thân bài 1. Giải thích: - Thành công: đạt được những kết quả theo ý muốn, công việc đó được hoàn thành tốt đẹp, xuất sắc. - Thất bại: những lần vấp ngã, khó khăn trong công việc và cuộc sống. - Trải nghiệm bổ ích: những trải nghiệm đem lại ích lợi cho cuộc sống của con người. - Tiến bộ: phát triển nhờ theo hướng đi lên, tốt hơn. à Vấn đề đặt ra: thành công – những kết quả như mong muốn hay thất bại – những lần vấp ngã mới là trải nghiệm bổ ích giúp con người đi lên, tốt hơn. 2. Bình luận a. Vai trò của thành công đối với sự tiến bộ của con người - Thành công chính là mục đích để con người hướng tới/ vươn đến và đạt được. - Để thành công, con người cần sự học hỏi, nỗ lực không ngừng. Đây chính là những trải nghiệm bổ ích. - Dẫn chứng: + Francis Hùng. + Thành công của Edison khi phát minh ra bóng điện đã giúp cho loài người được “thắp sáng” – trở nên tiến bộ. + Thành công của Nguyễn Du trong Truyện Kiều không chỉ cho thấy sự phát triển về nghệ thuật của riêng ông mà là của cả một thời đại cũng như của Việt Nam cho đến ngày nay. b. Vai trò của thất bại đối với sự tiến bộ của con người - Thất bại có vai trò đối với sự tiến bộ của con người nhưng phải đi kèm điều kiện: học được những bài học, kinh nghiệm từ sự vấp ngã à Có ích cho sự tiến bộ của bản thân và đến gần với thành công hơn. - Lẽ thường, người ta vẫn hay cho rằng thất bại đối lập với thành công. - Thực tế, thất bại không những đối lập với thành công, mà thất bại còn là “mẹ thành công”. - Dẫn chứng: + Những lần thất bại trước khi Edison thành công với bóng đèn điện. + Sự thất bại của Windows Vista để dẫn đến sự thành công của Windows 7. c. Thành công hay thất bại không quan trọng bằng thái độ của con người đối với trải nghiệm đó - Nếu thành công mà ngủ quên trong chiến thắng, ắt sẽ thất bại à trải nghiệm không thật sự bổ ích. - Nếu thất bại mà vẫn luôn nỗ lực không ngừng nghỉ, rồi thành công cũng sẽ tới à trải nghiệm bổ ích. III. Kết bài - Khẳng định lại vấn đề cần nghị luận. - Liên hệ bản thân, đời sống. 3.Đề 3.Ham mê trò chơi điện tử, nên hay không nên? 1. Mở bài: - Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Ham mê trò chơi điện tử, nên hay không nên? 2. Thân bài: a. Giải thích + Trò chơi điện tử là gì + Hiện tượng học sinh quá đam mê trò chơi điện tử b. Thực trạng + Học sinh ham mê trò chơi điện tử bỏ bê học tập, nói dối phụ huynh + Ham mê trò chơi điện tử trên diện rộng, học sinh bắt chước nhau + Các quán net mọc lên như nấm từ cổng trường cho đến các khu dân phố, mở cửa 24/7 luôn sẵn sàng phục vụ c. Nguyên nhân + Do mải chơi + Do quá căng thẳng việc học tập + Do bị dụ dỗ d. Hậu quả + Học hành chểnh mảng + Nói dối để được đi chơi điện tử + Hành vi ăn cắp, ăn trộm tiền để đi chơi điện tử + Đàn đúm, đua đòi, tốn thời gian tiền bạc, dễ bị lừa bởi tội phạm công nghệ cao e. Mở rộng vấn đề: Chơi giỏi game cũng là nghề kiếm tiền 3. Kết bài: Khái quát lại vấn đề nghị luận 4.Đề 4.Nghị luận về vấn đề Đồ dùng bằng nhựa - tiện ích và tác hại I. Mở bài: Nêu vấn đề: Nhựa là một trong những chất liệu tiện dụng nhất mà con người từng phát minh. Tuy nhiên, ngày nay chúng ta đang phải đối mặt với mối đe dọa từ chính thứ chất liệu này gây nên. II. Thân bài: 1. Giải thích khái niệm: - Vật liệu, đặc tính, màu sắc, tác dụng, lịch sử sản xuất, + Nhựa plastic (hay chất dẻo) là các hợp chất cao phân tử, thành phần chủ yếu là các polyme hữu cơ. + Trong lịch sử, chất liệu nhựa nhân tạo đầu tiên được sản xuất chính là vinyl clorua năm 1838. + Với tính bền, nhẹ, khó vỡ, tiện dụng và màu sắc đa dạng, nhựa được dùng làm túi nilon, chai lọ, ống nước, len lỏi vào khắp nơi của cuộc sống hiện đại. + Khi mới xuất hiện, nhiều người coi đây là một phát minh quan trọng cho cuộc sống. Tuy nhiên, theo thời gian, chúng đã gây ra hàng loạt tác hại lâu dài đối với môi trường và sức khỏe con người. 2. Hiện trạng và hậu quả: - Lượng tiêu thụ rất lớn. - Rác thải nhựa đang bị con người vứt bừa bãi, trôi nổi khắp nơi trên thế giới, cả trên đất liền và trên biển, đặt ra một thách thức về vấn đề môi trường. - Câu hỏi được đặt ra là, vậy phần lớn rác thải từ nhựa sẽ đi đâu? (tái chế, đốt hay nằm trong những bãi rác hoặc bị vứt bừa bãi khắp Trái đất, cả trên đất liền và trên biển). - Trên đất liền, sự tồn tại của rác thải nhựa trong môi trường sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đất và nước, ảnh hưởng sự sinh trưởng của cây trồng. Rác thải nhựa bị vứt bừa bãi xuống ao hồ, sông ngòi gây ra tắc nghẽn, ứ đọng, ổ bệnh. - Trên biển, rác thải, phế phẩm từ nhựa như chai, lọ, túi nilon theo các dòng hải lưu mà trôi dạt khắp nơi. Điều này đang đặt ra một thách thức về vấn đề môi trường, đe dọa biến Trái đất trở thành “Trái nhựa” theo đúng nghĩa đen. - Ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của con người và sinh vật. - Rác thải từ nhựa đặc biệt nguy hiểm đối với sự sống của các sinh vật, trên đất liền và cả trong lòng đại dương. - Ngoài ra, do thời gian phân hủy rất lâu nên khi rơi xuống biển, rác thải nhựa phủ lên bề mặt và giết chết các quần thể san hô, gây biến dạng hệ sinh thái dưới đáy biển. - Không chỉ đặt ra mối đe dọa đối với đại dương, rác thải nhựa còn tác động xấu tới sức khỏe con người. - Làm nghiêm trọng hơn tình trạng nóng lên của Trái Đất. - Nhựa rất khó phân hủy và tái chế, dù là đốt hay chôn dưới lòng đất. 3. Giải pháp: Hạn chế sử dụng túi nilon, đồ nhựa sử dụng một lần. - Tại các nước Châu Âu, người ta tự mang túi của mình và sử dụng lại túi vải khi đi siêu thị để giảm thiểu lượng túi nilon không cần thiết. - Tái chế: Thay vì vứt chúng ra bãi rác, chúng ta có thể tái tạo không ít thứ thành vật dụng trong nhà. Hoặc tối thiểu, bạn hãy chú ý đến việc phân loại rác để thuận tiện cho việc tái chế chúng tại các cơ sở sau này. - Nhằm khuyến khích người dân gom nhựa lại để tái chế, tại Thổ Nhĩ Kì, rác thải nhựa có thể dùng để đổi lấy vé tàu. - Vật liệu thay thế: Đầu tư vào nhựa sinh học để thay thế cho nhựa plastic cũng đang là một hướng đi mới của con người, nhằm hướng đến sự phát triển bền vững, - Ngoài ra, nhà nước cũng có thể ban hành các đạo luật nhằm hạn chế việc sử dụng nhựa của người dân như áp thuế cao hoặc ban hành lệnh cấm sản xuất, sử dụng nhựa plastic, đặc biệt là các sản phẩm dùng một lần. 4. Liên hệ với thực tế. III. Kết bài: Chúng ta phải quan tâm hơn đến hành tinh này trước khi mọi thứ trở nên quá muộn. Hãy cùng chung tay hành động, bởi “Việc thay đổi không đơn giản dựa vào một vài cá nhân. Số ít không thể tạo ra sự khác biệt nhưng khi 100 triệu người quyết định cùng hành động, đó mới thực sự mang đến những tác động mạnh mẽ” (Chris Jordan). 5.Đề 5.Dàn ý Nghị luận về vấn đề Không thầy đố mày làm nên và Học thầy chẳng tày học bạn, câu nào là chân lí 1. Mở bài: - Quan niệm và thái độ tôn sư trọng đạo của dân tộc ta. - Vai trò của thầy và bạn trong học tập đều quan trọng như nhau. 2. Thân bài: * Giải thích câu: "không thầy đố mày làm nên" - Đề cao đến mức tuyệt đối vai trò của người thầy đối với học sinh. - Thầy dạy cho học sinh những kiến thức cần thiết. Thầy là người dẫn đường chỉ lối, không chỉ dạy chữ mà còn dạy nhân nghĩa, đạo lí làm người. - Thầy nhiều khi còn quyết định đến cả việc tạo dựng sự nghiệp của học sinh * Giải thích câu: "học thầy không tày học bạn" - "Không tày": không bằng. Là cách nói nhấn mạnh ý: học hỏi bạn bè là điều hết sức quan trọng và cần thiết đối với mỗi học sinh vì thầy chỉ dạy ở lớp, ở trường, còn phần lớn thời gian của học sinh là học tập với bạn bè. - Học ở bạn những điều hay lẽ phải. Trao đổi thêm với bạn bè để nắm vững thêm điều thầy dạy trên lớp mà mình chưa hiểu hết. Bạn tốt giúp đỡ nhau tận tình thì cũng có vai trò quan trọng trong sự tiến bộ của mỗi người học sinh trong học tập, đời sống. * Mối quan hệ giữa hai câu tục ngữ: - Hai câu tục ngữ trên khẳng định: học thầy, học bạn đều quan trọng như nhau và cần thiết để bổ sung ý nghĩa cho nhau, phản ánh quan niệm của người xưa về việc học. - Trong quá trình học tập, chúng ta cần khai thác thật mạnh mặt thuận lợi của thầy, của bạn để không ngừng nâng cao hiểu biết về mọi mặt. 3. Kết bài: - Muốn giỏi thì phải học tập toàn diện: học thầy, học bạn, học trong sách vở, học trong thực tế đời sống quanh mình. - Phải tôn trọng thầy cô, khiêm tốn học hỏi bạn bè để trở thành người trò giỏi, con ngoan, công dân có ích cho xã hội. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ: C.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Tìm đọc và tham khảo các tài liệu liên quan đến nội dung bài học. - Làm hoàn chỉnh các bài viết . Tổ chuyên môn duyệt TT Tạ Thị Nhung