Đề cương ôn tập giữa học kì II Ngữ văn 6 - Năm học 2023-2024

ĐỀ CƯƠNG ÔN GIỮA KÌ II. MÔN: NGỮ VĂN 6 NĂM HỌC 2023-2024. I. LÝ THUYẾT 1. Tiếng việt: Từ, cụm từ, từ Hán Việt, biện pháp tu từ 2. Tóm tắt cốt truyện:Thánh Gióng, Sơn Tinh, Thủy Tinh, Bánh chưng bánh giầy, Thạch Sanh, Cây khế, Vua chích chòe, Sọ Dừa II. CÂU HỎI ÔN TẬP 1. PHẦN TIẾNG VIỆT Câu 1. Xác định thể thơ, các phương thức biểu đạt Câu 2. Xác định cụm động từ, danh từ, tính từ. Câu 3. Xác định từ Hán Việt Câu 4. Hoàn thành bảng tổng hợp về các biện pháp tu từ Tên biện Dấu hiệu nhận biết Cách phân tích tác dụng pháp tu từ 2. Phần Tạo lập văn bản Dạng 1. Viết bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện Dạng 2. Viết bài văn đóng vai nhân vật kể lại một truyện cổ tích Dạng 3. Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ có yếu tố miêu tả, tự sự Dạng đề cụ thể: lập dàn ý về 1. Viết bài văn thuyết minh: Chợ tết, lễ hội truyền thống quê em 2.Viết bài văn nhập vai nhân vật kể lại truyện cổ tích. 3. Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ có yếu tố miêu tả, tự sự Ví dụ: Đề 1.Nhập vai nhân vật người em hoặc người anh kể lại câu chuyện “ Cây khế” Đề 2: Kể lại câu chuyện Cây khế bằng lời của chim Phượng Hoàng . Phần III. Luyện đề theo cấu trúc Đề 1 PHẦN I. ĐỌC- HIỂU (6 điểm) Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu: Mỗi chúng ta đều giống một đóa hoa. Có những bông hoa lớn và cũng có những bông hoa nhỏ, có những bông nở sớm và những bông nở muộn, có những đóa hoa rực rỡ sắc màu được bày bán ở những cửa hàng lớn, cũng có những đóa hoa đơn sắc kết thúc “đời hoa” bên vệ đường. Sứ mệnh của hoa là nở. Cho dù không có những ưu thế để như nhiều loài hoa khác, cho dù được đặt ở bất cứ đâu, thì cũng hãy bừng nở rực rỡ, bung ra những nét đẹp mà chỉ riêng ta mới có thể mang đến cho đời.[...] Hãy bung nở đóa hoa của riêng mình dù có được gieo mầm ở bất cứ đâu. (Kazuko Watanabe, Mình là nắng việc của mình là chói chang, Vũ Thùy Linh dịch, NXB Thế giới, 2018) Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản có chứa đoạn văn trên là gì? Câu 2. Nêu công dụng của dấu ngoặc kép trong từ “đời hoa”? Câu 3. Xác định một từ láy có trong đoạn văn trên và giải nghĩa của từ vừa tìm được. Câu 4. Chỉ ra một biện pháp tu từ có trong đoạn văn trên và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó? Câu 5. Em có đồng tình với suy nghĩ của tác giả: “Mỗi chúng ta đều giống một đóa hoa.” không? Vì sao? PHẦN II. LÀM VĂN (4 điểm) Kể lại một truyền thuyết hoặc cổ tích mà em thích. Đề 2. PHẦN I. ĐỌC- HIỂU (6 điểm) Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu: “Bắt đầu vào hội thi, trống chiêng điểm ba hồi, các đội hình dự thi xếp hàng trang nghiêm làm lễ dâng hương trước cửa đình để tưởng nhớ vị thành hoàng làng có công cứu dân, độ quốc. Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa trên ngọn cây chuối cao. Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội nhanh thoăn thoắt leo lên thân cây chuối rất trơn vì đã bôi mỡ. Có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên, Có người phải bỏ cuộc, người khác lại leo lên, quang cảnh hết sức vui nhộn. Khi lấy được nén hương mang xuống, ban tổ chức phát cho ba que diêm châm vào hương cháy thành ngọn lửa. Người trong đội sẽ vót mảnh tre già thành những chiếc đũa bông châm lửa và đốt vào những ngọn đuốc. Trong khi đó, người trong nhóm dự thi nhanh tay giã thóc, giần sàng thành gạo, lấy nước và bắt đầu thổi cơm. Những nồi cơm nho nhỏ treo dưới những cành cong hình cánh cung được cắm rất khéo léo từ dây lưng uốn về trước mặt. Tay cầm cần, tay cầm đuốc đung đưa cho ánh lửa bập bùng. Các đội thổi cơm đan xen nhau uốn lượn trên sân đình trong sự cổ vũ nồng nhiệt của người xem hội”. (Trích “Hội thi nấu cơm ở Đồng Vân”, Minh Nhương) Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản có chứa đoạn văn trên là gì? Câu 2. Nêu tiến trình của hội thi nấu cơm ở Đồng Vân? Câu 3. Xác định trạng ngữ trong câu văn và cho biết công dụng của trạng ngữ đó: “Khi lấy được nén hương mang xuống, ban tổ chức phát cho ba que diêm châm vào hương cháy thành ngọn lửa.” Câu 4. Đọc kĩ đoạn văn sau: “ Hội thi bắt đầu bằng việc lấy lửa trên ngọn cây chuối cao. Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của bốn đội nhanh thoăn thoắt leo lên thân cây chuối rất trơn vì đã bôi mỡ. Có người leo lên, tụt xuống, lại leo lên, Có người phải bỏ cuộc, người khác lại leo lên, quang cảnh hết sức vui nhộn.” Chỉ ra biện pháp tu từ có trong đoạn văn trên và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó? Câu 5. Em hãy kể tên những lễ hội của nước ta mà em biết (tối thiểu 03 lễ hội). PHẦN II. LÀM VĂN (4 điểm) Kể lại một truyền thuyết mà em thích. Đề 3. Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: Mẹ tôi không phải không có lý khi đòi hỏi tôi phải lấy người khác làm chuẩn mực để noi theo. Trên đời, mọi người giống nhau nhiều điều lắm. Ai chẳng muốn mình thông minh, giỏi giang? Ai chẳng muốn được tin yêu, tôn trọng? Ai chẳng muốn thành đạt? Thành công của người này có thể là niềm ao ước của người kia. Vì lẽ đó, xưa nay, không ít người tự vượt lên chính mình nhờ noi gương những cá nhân xuất chúng. Mẹ muốn tôi giống người khác, thì người khác đó trong hình dung của mẹ nhất định phải là người hoàn hảo, mười phân vẹn mười. (Xem người ta kìa - Lạc Thanh) Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn là gì? Câu 2: Tìm một thành ngữ và một trạng ngữ có trong đoạn văn trên? Câu 3: Những lý do người mẹ muốn con mình giống người khác là gì? Câu 4: Viết đoạn văn (khoảng 4 đến 6 câu) Trình bày suy nghĩ của em về mong ước của mẹ trong đoạn văn trên? PHẦN II. Tạo lập văn bản (5 điểm) Đóng vai nhân vật Thạch Sanh để kể lại câu truyện bằng lời văn của em? ĐỀ BÀI 4 PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6,0 ĐIỂM) “Sự thiếu trung thực sẽ ảnh hưởng đến bản thân ta rất nhiều: sự thiếu trung thực trong kinh doanh, những mối quan hệ của doanh nhân cũng trở nên hời hợt, dẫn đến thiếu vắng những tình cảm chân thành, những điều giá trị hơn trong cuộc sống; sự thiếu trung thực trong học tập làm người học sinh trở nên coi thường kiến thức, coi thường giá trị của sự khổ công trong học tập, rèn giũa của mình, mà chỉ còn chú ý đến những điểm số, đến những mánh khóe để đạt được điểm cao; sự thiếu sự trung thực trong đời sống gia đình sẽ dẫn đến sự mất niềm tin lẫn nhau của mọi thành viên, là một nguy cơ làm gia đình tan rã Thói quen thiếu trung thực dần dần khiến con người cũng phải tự lừa dối chính mình, huyễn hoặc mình, và không còn nhìn thấy những nguy cơ, thách thức sắp đến nên không có phản ứng kịp lúc và nhấn chìm mình trong sai lầm triền miên. ( ) Chính vì vậy, mỗi khi định làm gì đó thiếu trung thực, trái với lương tâm của mình, bạn hãy nhớ kỹ: những gì mà việc đó đem lại cho bạn không thể bù đắp được “cái giá” mà bạn và những người xung quanh phải trả.” (Trích Thắp ngọn đuốc xanh - Nhóm tác giả Nguyễn Thành Thân, Nguyễn Hoàng Sơn, Lương Dũng Nhân – NXB Trẻ, 2018, Tr 96,97) Câu 1 (1,0 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích. Câu 2 (1,0 điểm). Nội dung chính của đoạn trích trên là gì? Câu 3 (2,0 điểm). Hiệu quả nghệ thuật của phép tu từ được sử dụng trong câu văn sau: Thói quen thiếu trung thực dần dần khiến con người cũng phải tự lừa dối chính mình, huyễn hoặc mình, và không còn nhìn thấy những nguy cơ, thách thức sắp đến nên không có phản ứng kịp lúc và nhấn chìm mình trong sai lầm triền miên. Câu 4 (1,0 điểm). Qua đoạn trích trên, tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta những thông điệp gì? PHẦN II: LÀM VĂN (4,0 ĐIỂM) Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài Chuyện cổ nước mình ( có sử dụng yếu tố tự sự và biểu cảm). GV xây dựng Kiều Thị Nhung