Giáo án Tin học 8 - Tiết 1, Bài 1: Lược sử công cụ tính toán - Năm học 2023-2024

Tuần 1 Dậy lớp: 8ABC Ngày soạn: 01/09/2024 CHỦ ĐỀ 1: MÁY TÍNH VÀ CỘNG ĐỒNG TIẾT 1 BÀI 1: LƯỢC SỬ CÔNG CỤ TÍNH TOÁN I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: - Trình bày được sơ lược lịch sử phát triển máy tính. - Hiểu máy tính được thiết kế theo nguyên lý Von-Neuman 2. Năng lực: 2.1. Năng lực chung: - Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp. - Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. - Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học. 2.2. Năng lực Tin học - Nuôi dưỡng trí tưởng tượng, tiếp thu những ý tưởng sáng tạo qua những phát minh công nghệ. (NLa) - Sử dụng được công cụ tìm kiếm, xử lí vào trao đổi thông tin để tìm hiểu về lịch sử phát triển của các tiến bộ trong công nghệ tính toán. (NLd) 3. Phẩm chất: - Rèn luyện đức tính chăm chỉ, sáng tạo không ngừng nâng cao hiệu suất lao động. - Củng cố tinh thần yêu nước và trách nhiệm công dân qua mối liên hệ sự phát triển Khoa học – Công nghệ trên thế giới với sự phát triển Tin học của đất nước. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên: Sách giáo khoa Tin học 8. - Máy tính, máy chiếu. - Một số hình ảnh hoặc video về sự phát triển của công cụ tính toán qua các thời kì. - Phiếu học tập. 2. Đối với học sinh: Sách giáo khoa Tin học 8, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động Khởi động (5 phút) a. Mục tiêu: HS thấy được nhu cầu tính toán của con người đã có từ lâu và họ sử dụng những công cụ tự nhiên để thực hiện việc tính toán đó. b. Nội dung: Công cụ tính toán đầu tiên. c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh sau và đặt câu hỏi: Em có biết đây là gì và thường được sử dụng trong lĩnh vực nào không? - GV tóm tắt các ý ở phần khởi động để HS nắm rõ: + Các phép tính đầu tiên được con người thực hiện bằng sử dụng 10 ngón tay. + Hệ thống ghi số thập phân vẫn phổ biến đến ngày nay. + Công cụ tính toán sớm nhất là bàn tính. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: - HS đọc thông tin đoạn văn bản và trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS trả lời câu hỏi: + Đây là bàn tính. + Bàn tính thường được sử dụng trong lĩnh vực Toán học. - GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung. Bước 4: Kết luận, nhận định: - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV dẫn dắt HS vào bài học: Theo em, máy tính có sử dụng để tính toán được không. Để tìm hiểu xem máy tính được phát triển như thế nào và được sử dụng ra sao, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 1: Lược sử công cụ tính toán. 2. Hoạt động Hình thành kiến thức mới (25 phút) Hoạt động 1: Máy tính cơ học (15 phút) a. Mục Tiêu: Thông qua hoạt động, HS tiếp cận lược sử hình thành công cụ tính toán qua những câu chuyện. b. Nội dung: Lược sử hình thành công cụ tính toán c. Sản phẩm: Phiếu học tập d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1. Máy tính cơ học - GV yêu cầu HS quan sát Hình 1.2, đọc thông tin - HS trả lời: mục 1 – SGK tr.6, 7, thảo luận nhóm và trả lời + Chiếc máy tính cơ khí đầu tiên câu hỏi: có tên Pascaline. 1. Tên của một trong những chiếc máy tính đầu + Thực hiện cả bốn phép tính số tiên là gì? học. 2. Chiếc máy đó có thể làm được những gì? + Pascal muốn giúp cha trong 3. Ý tưởng nào đã thúc đẩy sự phát minh ra máy việc tính toán thuế. tính? - Yêu cầu HS làm bài củng cố trong SGK: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Máy tính trong dự án của Babbage có những đặc điểm gì? - Đáp án đúng: D A. Máy tính cơ học thực hiện tự động. B. máy tính có những ứng dụng ngoài tính toán thuần túy. C. Có thiết kế giống với máy tính ngày nay D. Cả 3 đặc điểm trên. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: - HS suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu hỏi - GV quan sát và trợ giúp các nhóm Bước 3: Báo cáo, thảo luận: - HS cử đại diện nhóm báo cáo kết quả. - Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. Bước 4: Kết luận, nhận định: - GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến thức. - Yêu cầu HS đọc ghi nhớ. Hoạt động 2: Máy tính điện tử (10 phút) a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tiếp cận lược sử hình thành công cụ tính toán qua những câu chuyện. b. Nội dung: Cấu trúc máy tính c. Sản phẩm: Phiếu học tập d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 2. Máy tính điện tử - GV chiếu một số hình ảnh về các máy tính - Máy tính cấu tạo dựa trên kiến trúc điện – cơ. Von Neumann gồm bộ xử lý, bộ nhớ, - GV yêu cầu HS quan sát Hình 1.3, 1.4, 1.5, các cổng kết nối với thiết bị vào – ra 1.6, đọc thông tin mục 2 – SGK tr.7, 8, thảo và đường truyền giữa các bộ phận đó. luận nhóm và trả lời câu hỏi: - Sơ đồ cấu trúc máy tính: + Máy tính cấu tạo dựa trên kiến trúc Von Neumann gồm những thành phần nào? Vẽ lại sơ đồ cấu trúc máy tính vào trong vở. + Máy tính điện tử có thể được phân chia thành bao nhiêu thế hệ? Và đó là những thế hệ nào? - GV cho HS xem video sau để hiểu thêm về các sự ra đời của máy tính: - Máy tính điện tử có thể được phân youtube.com/watch?v=KYW1HvgEpLk chia thành 5 thế hệ đó là youtube.com/watch?v=K51Hgc7LZLM + Thế hệ thứ nhất (1945-1955) - GV đưa ra câu hỏi củng cố: + Thế hệ thứ hai (1955 – 1965) Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến Bộ vi xử lý là linh kiện máy tính dựa trên + Thế hệ thứ ba (1965 – 1974) công nghệ nào? + Thế hệ thứ tư (1974 – 1990) A. Đèn điện tử chân không. + Thế hệ thứ năm (1990 – ngày nay) B. Linh kiện bán dẫn đơn giản C. Mạch tích hợp hàng chục, hàng trăm linh kiện bán dẫn D. Mạch tích hợp cỡ lớn, gồm hàng chục - Đáp án đúng: D nghìn đến hàng triệu linh kiện bán dẫn. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: - HS suy nghĩ, tham khảo SGK trả lời câu hỏi - GV quan sát và trợ giúp các nhóm Bước 3: Báo cáo, thảo luận: - HS cử đại diện nhóm báo cáo kết quả. - Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. Bước 4: Kết luận, nhận định: - GV nhận xét, kết luận, chính xác hóa kiến thức. - Yêu cầu HS đọc ghi nhớ. 3. Hoạt động luyện tập (10 phút) a. Mục tiêu: Củng cố, luyện tập kiến thức vừa học. b. Nội dung: Bài 1 phần Luyện tập trang 9 SGK. c. Sản phẩm: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập. d. Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS làm bài tập 1 trong phần Luyện tập trang 9 SGK. - HS suy nghĩ, làm bài tập và báo cáo kết quả Luyện tập Bài 1. Em hãy nêu một số ví dụ cho thấy sự khác nhau rõ ràng trong hoạt động học tập khi chưa có và khi có các thiết bị công nghệ số hiện nay. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (5 phút) a. Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học giải quyết các vấn đề học tập và thực tiễn. b. Nội dung: Những thế hệ máy vi tính điện tử nào đã xuất hiện ở nước ta ở thời kỳ trước. c. Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra. d. Tổ chức thực hiện: Gv đưa câu hỏi về nhà: Sử dụng công cụ tìm kiếm trên internet, em hãy cho biết vào thời điểm đất nước ta hoàn toàn thống nhất năm 1975, những thế hệ máy vi tính điện tử nào đã xuất hiện ở nước ta. Tổ chuyên môn duyệt tuần 1, ngày Nguyễn Thị Viên