Giáo án phụ đạo Toán 6 - Buổi 13: Ôn tập Tỉ số và tỉ số phần trăm - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 8/3/2024 BUỔI 13 . ÔN TẬP TỈ SỐ VÀ TỈ SỐ PHẦN TRĂM I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức - Củng cố cách tìm tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm. - Nhận dạng được các dạng bài tập và cách giải tương ứng. - Biết giải và trình bày lời giải các bài tập về tỉ số của hai số, tỉ số phần trăm. - Vận dụng được các công thức đã học vào bài toán cụ thể và bài toán thực tiễn. 2. Về năng lực * Năng lực chung: - Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập chuẩn bị ở nhà và tại lớp. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. * Năng lực đặc thù: - Năng lực giao tiếp toán học: trình bày được lời giải trước tập thể lớp, trả lời được các câu hỏi đặt ra của bạn học và của giáo viên - Năng lực sử dụng công cụ và phương tiện học toán: sử dụng được máy tính. - Năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực giải quyết vấn đề toán học, thực hiện được các thao tác tư duy so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, để nêu được phương pháp giải các dạng bài tập và từ đó áp dụng để giải một số dạng bài tập cụ thể. 3. Về phẩm chất - Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực. - Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá. - Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên: SGK, kế hoạch bài dạy, bảng phụ, phấn màu. 2. Học sinh: SGK, bảng nhóm, bút dạ. III. TIỀN TRÌNH BÀI DẠY Tiết 1. Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 1: GV giao nhiệm vụ: I. Nhắc lại lý thuyết NV1: Nêu định nghĩa tỉ số của hai số và kí 1. Tỉ số của hai số hiệu. Định nghĩa: Thương trong phép chia số a NV2: Để tìm tỉ số phần trăm của hai số a cho b (b 0) gọi là tỉ số của a và b a và b ta làm thế nào? Kí hiệu: ab: hay Bước 2: Thực hiên nhiệm vụ: b : - Hoạt động cá nhân trả lời. Lưu ý Khái niệm tỉ số thường được đùng khi nói về thương của hai đại lượng (cùng c 3: Báo cáo k t qu Bướ ế ả loại và cùng đơn vị). NV1, 2: HS đứng tại chỗ báo cáo 2. Tỉ số phần trăm Bước 4: Đánh giá nhận xét kết quả Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số a và - GV cho HS khác nhận xét câu trả lời và b, ta nhân a với 100 rồi chia cho b và kí chốt lại kiến thức. a a .100 hiệu % vào kết quả, tức là = % b b Bước 1: Giao nhiệm vụ 1 Dạng 1: Tỉ số của hai số - GV cho HS đọc đề bài 1. Bài 1: Tìm tỉ số của hai số a và b biết Yêu c u HS ho ng cá nhân làm bài 2 ầ ạt độ a)a m; b 60 cm . Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 5 - HS đọc đề bài , thực hiện tìm số nghịch b)a 3 tạ; b 40 kg. 13 đảo của các số trên. c)ab3 ; 1 . Bước 3: Báo cáo kết quả 24 75 - HS hoạt động cá nhân, đại diện 2 hs lên d) ab;1. 87 bảng trình bày, mỗi HS làm 2 ý. Giải: Lưu ý: Trước khi tìm tỉ số của hai số, ta Tỉ số của hai số a và b là: c i hai s v . ần đổ ố ề cùng đơn vị 2 60 2 5 2 c 4 t qu a) ab::. Bướ : Đánh giá kế ả 5 100 5 3 3 - GV cho HS nhận xét bài làm của HS và 40 30 b) ab: 3 : . chốt lại một lần nữa cách làm của dạng 100 4 bài tập. 1 3 7 7 c) ab: 3 : 1 : 2. 2 4 2 4 7 5 7 12 2 d) ab: : 1 : . 8 7 8 7 3 Bài 2: Tìm hai số biết tỉ số của chúng bằng Bước 1: Giao nhiệm vụ 1 và tích của chúng bằng 16 . - GV cho HS đọc đề bài bài 2. 4 Yêu cầu: Giải - HS thực hiện giải cặp đôi. Gọi số thứ nhất là aa;0thì số thứ hai Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ là 4a . - HS đọc đề bài, hoạt động cặp đôi giải toán Vì tích của chúng bằng 16 nên ta có: 4aa2 16 2 hoặc a 2 . Bước 3: Báo cáo kết quả Với a 2 , ta được hai số cần tìm là 2 và - 1 đại diện cặp đôi lên bảng trình bày kết 8 . quả Với a 2 , ta được hai số cần tìm là 2 và 8 . Bước 4: Đánh giá kết quả - GV cho HS nhận xét chéo bài làm của các bạn và chốt lại một lần nữa cách làm của dạng bài tập. Bài 3: Có một chiếc ca nô đi trên sông. Lúc Bước 1: Giao nhiệm vụ đi xuôi dòng ca nô đi với vận tốc 45km / h . - bài bài 3. GV cho HS đọc đề Lúc đi ngược dòng do bị sức cản của nước Yêu cầu: 1 - HS th c hi n gi i toán cá nhân nên vận tốc giảm đi . Tính tỉ số vận tốc ự ệ ả 9 - HS so sánh k t qu v i b n bên c nh ế ả ớ ạ ạ lúc xuôi chiều và ngược chiều. c 2: Th c hi n nhi m v Bướ ự ệ ệ ụ Giải - bài, làm bài cá nhân và th o HS đọc đề ả Phân số chỉ số phần vận tốc khi đi ngược luận cặp đôi theo bàn trả lời câu hỏi. 18 c 3: Báo cáo k t qu dòng so với xuôi dòng là 1 . Bướ ế ả 99 - HS hoạt động cá nhân, đại diện 1 hs lên Suy ra tỉ số vận tốc lúc xuôi chiều và bảng trình bày. 89 Bước 4: Đánh giá kết quả ngược chiều là 1: . 98 - GV cho HS nh n xét chéo bài làm c a các ậ ủ bạn và chốt lại một lần nữa cách làm của dạng bài tập. Tiết 2: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 1: Giao nhiệm vụ Dạng toán: Tỉ số phần trăm. Bài toán về tỉ - GV cho HS đọc đề bài bài 4. số phần trăm Yêu cầu: Bài 4: Tính tỉ số phần trăm của hai số: - HS thực hiện cá nhân a) 15 và 40 ; b) 3 và 12 ; - Nêu lưu ý sau khi giải toán c) 11 và 22 ; d) 24kg và 3 tạ. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ Giải: - HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân và 15.100 so kết quả với bạn cùng bàn. a) % 37,5% ; 40 Bước 3: Báo cáo kết quả 3.100% - 4 đại diện lên bảng trình bày bài làm. b) 25% ; 12 Bước 4: Đánh giá kết quả 11.100% - GV cho HS nhận xét chéo bài làm của c) 50%; các bạn và chốt lại một lần nữa cách 22 làm của dạng bài tập. d) Ta có 3 tạ = 300 kg. Tỉ số phần trăm của 24.100 24kg và 3 tạ là % 8% 300 Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 5: Khối lớp 6 của trường THCS có 300 - GV cho HS đọc đề bài bài 5. học sinh. Kết quả cuối kì I là 15 bạn chưa đạt Yêu cầu: yêu cầu, 30 bạn đạt loại giỏi, 120 bạn đạt - HS thực hiện cá nhân loại khá. Số còn lại xếp loại trung bình. Tính - Nêu lưu ý sau khi giải toán tỉ số phần trăm số học sinh giỏi, khá, trung Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ bình, yếu. - HS đọc đề bài, hoạt động cá nhân và Giải so kết quả với bạn cùng bàn. 30.100 Số học sinh giỏi chiếm % 10% Bước 3: Báo cáo kết quả 300 - 1 đại diện lên bảng trình bày bài làm. 120.100 Số học sinh khá chiếm % 40% Bước 4: Đánh giá kết quả 300 - GV cho HS nhận xét chéo bài làm của 15.100 Số học sinh yếu chiếm % 5% các bạn và chốt lại một lần nữa cách 300 làm của dạng bài tập. Số học sinh trung bình chiếm: 100% 10% 40% 5% 45% Tiết 3: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm cần đạt Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 6: Một tủ sách gồm hai ngăn. Tỉ số - GV cho HS đọc đề bài bài 6. giữa số sách của ngăn trên so với ngăn Yêu cầu: dưới là 4 : 3 . Sau khi thêm 30 cuốn sách - Đề toán cho biết gì, cần tìm gì? vào ngăn dưới thì tỉ số giữa số sách của - HS giải toán theo cá nhân và trao đổi kết ngăn trên so với ngăn dưới là 10 : 9.Tính quả cặp đôi số sách ở mỗi ngăn lúc đầu. GV hướng dẫn: Giải - Tính 30 cuốn sách sau khi thêm vào Số sách ở ngăn trên lúc đầu và lúc sau ngăn dưới chiếm bao nhiêu phần? không thay đổi, ta sẽ lấy nó làm đơn vị để so sánh. Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ 3 - HS thực hiện giải bài tập cá nhân, trao đổi Số sách ở ngăn dưới lúc đầu bằng số 4 kết quả theo cặp 9 c 3: Báo cáo k t qu sách ở ngăn trên, lúc sau bằng số sách Bướ ế ả 10 - 1 HS lên bảng trình bày bảng ở ngăn trên. HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm Số sách tăng thêm ở ngăn dưới Bước 4: Đánh giá kết quả 9 3 3 bằng số sách ở ngăn trên là 30 - GV cho HS nhận xét bài làm của bạn. 10 4 20 - GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức cuốn. Vậy số sách ở ngăn trên lúc đầu 3 là 30 : 200 cuốn 20 Số sách ở ngăn dưới lúc đầu 3 là 200. 150 cuốn 4 Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 7: Một quả dưa hấu có khối lượng - GV cho HS đọc đề bài bài 7. 1000g chứa 93% nước. Một tuần sau, Đặt các câu hỏi hướng dẫn: lượng nước chỉ còn 90%. Hỏi khi đó, khối - Lượng nước trong quả dưa hấu 1000g? lượng quả dưa hấu còn bao nhiêu gam? - Lượng chất khô bằng? Giải - Lượng chất khô đó chiếm bao nhiêu phần Lượng nước trong quả dưa hấu lúc đầu là: 93 trăm khối lượng quả dưa hấu sau một tuần? 1000. 930 g 100 Lượng chất khô trong quả dưa hấu lúc đầu Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ là: 1000 930 70 g - HS đọc đề bài, hoạt động giải bài toán theo nhóm Lượng chất khô trong quả dưa hấu lúc sau HS suy nghĩ và giải toán vẫn là 70g, chiếm: 100% 90% 10% (Khối lượng quả dưa hấu lúc sau) Bước 3: Báo cáo kết quả Khối lượng quả dưa hấu lúc sau là: - Yêu cầu đại diện nhóm trình bày kết quả 10 70 : 700 g - Đại diện nhóm trình bày cách làm 100 - HS phản biện và đại diện nhóm trả lời Bước 4: Đánh giá kết quả - GV cho HS nhận xét chéo bài làm của nhóm. GV chốt lại kết quả và cách làm bài, khen thưởng nhóm giải nhanh và chính xác bài toán Bước 1: Giao nhiệm vụ Bài 8: Ông Ngọc có 500 kg hạt cà phê - GV cho HS đọc đề bài bài 8. tươi, đem phơi khô để tỉ lệ nước trong hạt - Yêu cầu HS hoạt động cá nhân giải toán cà phê còn 5%. Biết tỉ lệ nước trong hạt cà Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ phê là 24%. Tính lượng nước cần bay hơi. - 1 HS lên bảng giải bài tập Giải Bước 3: Báo cáo kết quả Lượng nước trong 500kg cà phê tươi bằng - 1 HS lên bảng trình bày bảng 24 500. 120 kg HS dưới lớp quan sát, nhận xét bài làm 100 Bước 4: Đánh giá kết quả Lượng chất khô trong cà phê tươi bằng - GV cho HS nhận xét bài làm của bạn. 500 120 380 kg - GV nhận xét kết quả và chốt kiến thức GV tóm tắt kiến thức toàn buổi dạy Lượng chất khô trong cà phê khô vẫn bằng 380kg, chiếm 100% 5% 95% lượng cà phê khô 95 Lượng cà phê khô là 380 : 400 kg 100 Lượng nước trong cà phê khô là 5%.400 20 kg Lượng nước cần bay hơi là 120 20 100 kg HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Yêu cầu HS học thuộc công thức tính tỉ số của hai số và tỉ số bằng nhau. - Hoàn thành các bài tập Bài 1: Tìm tỉ số của hai số a và b biết: 3 a) a m, b 60 cm b) a10 kg , b 0,3 tạ 4 Bài 2: Tỉ số của hai số a và b bằng 3 : 5. Tìm hai số đó biết tổng của chúng là 64. Bài 3: Một mảnh vườn có diện tích là 374m2 được chia làm hai khoảnh. Tỉ số diện tích giữa khoảnh I và khoảnh II là 37,5%. Tính diện tích của mỗi khoảnh. 3 35 Bài 4. Tỉ số của hai số a và b là , tỉ số của hai số b và c là . Tính tỉ số của hai số a 7 36 và c . Bài 5. Tìm tỉ số phần trăm của hai số: 3 a) 2 và 5 b) 0,2 tạ và 24kg 4