Giáo án Phụ đạo Ngữ văn 6 - Buổi 1: Ôn tập tổng hợp và luyện đề - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 07/01/2024 Buổi 1. ÔN TẬP TỔNG HỢP VÀ LUYỆN ĐỀ I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Vận dụng tổng hợp các kiến thức đã học để luyện tập, củng cố kĩ năng đọc, viết, nói và nghe. 2. Năng lực a. Năng lực chung - Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác... b. Năng lực riêng biệt - Năng lực nhận diện và phân tích, tổng hợp các kiến thức đã học. - Năng lực sử dụng các biện pháp nghệ thuật, ngôn từ để hình thành đoạn văn, bài văn theo yêu cầu. 3. Phẩm chất - Có ý thức vận dụng kiến thức vào giao tiếp và tạo lập văn bản. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của giáo viên: Hệ thống kiến thức và bài tập 2. Chuẩn bị của học sinh: Ôn lại kiến thức đã học theo hướng dẫn của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC I. ÔN LÍ THUYẾT VỀ PHẦN VIẾT DẠNG 1: VIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM CỦA EM I. Yêu cầu đối với bài văn kể lại một trải nghiệm: - Được kể từ người kể chuyện ngôi thứ nhất. - Giới thiệu được trải nghiệm đáng nhớ. - Tập trung vào sự việc đã xảy ra. - Thể hiện được cảm xúc của người viết trước sự việc được kể. II. Các bước làm bài 1. Trước khi viết a) Lựa chọn đề tài b) Tìm ý Đó là chuyện gì? Xảy ra khi nào? Những ai có liên quan đến câu chuyện? Họ đã nói gì và làm gì? Điều gì xảy ra? Theo thứ tự thế nào? Vì sao truyện lại xảy ra như vậy? Cảm xúc của em như thế nào khi câu chuyện diễn ra và khi kể lại câu chuyện? c) Lập dàn ý - Mở bài: giới thiệu câu chuyện. - Thân bài: kể diễn biến câu chuyện. + Thời gian + Không gian 1 + Những nhân vật có liên quan + Kể lại các sự việc - Kết bài: kết thúc câu chuyện và cảm xúc của bản thân. 2. Viết bài - Kể theo dàn ý - Nhất quán về ngôi kể - Sử dụng những 3. Chỉnh sửa bài viết - Đọc và sửa lại bài viết theo. DẠNG 2: VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC VỀ MỘT BÀI THƠ CÓ YẾU TỐ TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ I. Yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ có yếu tố tự sự và miêu tả - Giới thiệu nhan đề bài thơ và tên tác giả; - Thể hiện được cảm xúc chung về bài thơ; - Nêu các chi tiết mang tính tự sự và miêu tả trong bài thơ; đánh giá ý nghĩa của chúng trong việc thể hiện tình cảm, cảm xúc của nhà thơ; - Chỉ ra được nét độc đáo trong cách tự sự và miêu tả của nhà thơ. 2. Các bước thực hiện a. Trước khi viết - Lựa chọn đề tài: + Bài thơ được chọn phải có yếu tố kể chuyện (xuất hiện câu chuyện, nhân vật chính, dù nhân vật có thể chỉ mang một cái tên chung chung), có các chi tiết miêu tả không gian, thời gian, con người + Các bài thơ có yếu tố tự sự, miêu tả: Chuyện cổ tích về loài người - Xuân Quỳnh, Mây Và Sóng – Ta-go, Lượm - Tố Hữu, Đêm nay bác không ngủ - Minh Huệ - Tìm ý: Để tìm ý, các em hãy ngầm nêu các câu hỏi để tự trả lời như: + Bài thơ gọợ lên câu chuyện gì? + Đâu là chi tiết tự sự và miêu tả nổi bật + Các chi tiết ấy sống động, thú vị như nào? + Chúng đã góp phần thể hiện ấn tượng điều nhà thơ muốn bày tỏ ra sao? ... - Lập dàn ý. Từ các ý đã được hình thành qua cách nêu và trả lời các câu hỏi trên, em hãy sắp xếp thành một dàn ý như sau: a.Mở đoạn: Giới thiệu tác giả và bài thơ, nêu khái quát ấn ngtượ cảm xúc về bà về bài thơ b. Thân đoạn: + Nêu ấn tượng cảm xúc của em về câu chuyện được kể hoặc các chi tiết miêu tả có trong bài thơ + Làm rõ nghệ thuật kể chuyện và miêu tả của tác giả. + Đánh giá hiệu quả cách triển khai bài thơ bằng câu chuyện và các chi tiết miêu tả. c.Kết đoạn: Nêu khái quát đều em tâm đắc về bài thơ ( trong đó có nói tới đặc điểm nghệ thuật riêng của bài thơ đã được phân tích ở trên) 2 b. Viết bài Khi viết bài các em cần lưu ý: + Bám sát dàn ý để viết đoạn + Lựa chọn từ ngữ để diễn đạt cảm xúc của em về nội dung bài thơ cũng như những từ ngữ, hình ảnh biện pháp tu từ độc đáo nhất. +Trình bày đúng hình thức của đoạn văn: viết lùi đầu dòng từ đầu tiên của đoạn văn và chữ cái đầu tiên của từ đó phải viết hoa; kết thúc đoạn văn có dấu chấm câu. Các câu trong đoạn tập trung vào chủ đề chung, giữa các câu có dùng từ ngữ liên kết. + Đoạn văn khoảng 10 đến 15 câu. Chỉnh sửa bài viết: - Kiểm tra bài viết của em theo những yêu cầu sau: + Giới thiệu được tên bài thơ, tên tác giả (nếu có) và cảm nhận chung của người viết. + Nêu được cảm xúc và ý kiến đánh giá về nét đặc sắc của bài thơ có sử dụng các yếu tố tự sự và miêu tả. - Đảm bảo yêu cầu về chính tả và diễn đạt: dùng từ, đặt câu, sử dụng từ ngữ liên kết. DẠNG 3: VIẾT ĐOẠN VĂN THỂ HIỆN CẢM XÚC VỀ MỘT BÀI THƠ LỤC BÁT I. Yêu cầu đối với đoạn văn thể hiện cảm xúc về một bài thơ lục bát - Giới thiệu bài thơ, tác giả (nếu có); - Nêu được cảm xúc về nội dung chính hoặc một số khía cạnh nội dung của bài thơ; - Thể hiện được cảm nhận về một số yếu tố hình thức nghệ thuật của bài thơ (thể thơ, từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ, v.v ) II. Các bước tiến hành 1. Trước khi viết - Lựa chọn đề tài - Tìm ý - Lập dàn ý 2. Viết bài 3. Chỉnh sửa bài viết II. LUYỆN ĐỀ ĐỀ SỐ 1: ĐỀ 1. I. ĐỌC – HIỂU Đọc kĩ đoạn văn, sau đó trả lời bằng cách chọn ý đúng nhất: “...Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông. Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùnq nước mới để kiếm mồi. Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng dược miếng nào”. (Bài học đường đời đẩu tiên - Ngữ văn 6, tập 1) Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả? Văn bản thuộc thể loại truyện nào? Câu 2: Đoạn văn trên trình bày theo phương thức biểu đạt nào? Phương thức nào là chính? Câu 3: Đoạn văn sử dụng ngôi kể thứ mấy? Người kể là ai? Câu 4: Nội dung của đoạn văn trên? 3 Câu 5: Bài học cuộc sống em rút ra từ văn bản chứa đoạn văn trên ? II.PHẦN VIẾT Hãy kể lại một trải nghiệm mà em ấn tượng nhất. Hướng dẫn làm bài Phần Nội dung Điểm Đọc Câu 1 ( 0,5đ): hiểu - Đoạn văn trên trích từ văn bản Bài học đường đời đầu tiên của tác 6,0 giả Tô Hoài - Thể loại truyện đồng thoại. Câu 2( 0,5đ): Đoạn văn trên trình bày theo phương thức biểu đạt tự sự xen miêu tả, trong đó miêu tả là chính. Câu 3( 0,5đ): Đoạn văn sử đụng ngôi kể thứ nhất. Người kể chuyện là Dế Mèn. Câu 4( 0,5đ): Nội dung của đoạn văn trên : cảnh kiếm mồi của các loài sinh vật trên đầm bãi trước của hang của Dế Mèn. Câu 5( 1đ): Bài học cuộc sống em rút ra từ văn bản chứa đoạn văn trên : - Trong cuộc sống không được kiêu căng, tự phụ, coi thường người khác. - Cần sống khiêm tốn, biết quan tâm giúp đỡ người khác. PHẦN VIẾT - Về hình thức: bài văn cần có 3 phần rõ ràng mở bài, thân bài và kết 4,0 bài. - Về nội dung: 1. Mở bài: - Giới thiệu câu chuyện. - Ấn tượng của em em về câu chuyện đó. 2. Thân bài - Giới thiệu kỷ niệm về chuyến trải nghiệm - Xảy ra trong thời gian, không gian nào? - Nhân vật liên quan đến câu chuyện (hình dáng, tuổi tác, tính cách, cách cư xử của người đó...) - Diễn biến của câu chuyện. - Đỉnh điểm của câu chuyện. - Thái độ tình cảm của nhân vật trong câu chuyện. 3. Kết bài: Kết thúc câu chuyện và cảm xúc của người viết. ĐỀ SỐ 2 I. ĐỌC – HIỂU Đọc kĩ đoạn văn sau trả lời các câu hỏi sau: 4 “Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì. Và không hiểu vì sao tôi không thể thân với Mèo như trước kia được nữa. Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên.” (Bức tranh của em gái tôi – Tạ Duy Anh) Câu 1: Lời kể trong đoạn văn trên là của nhân vật nào trong truyện? Kể về sự việc gì? Câu 2: Vì sao nhân vật “tôi” lại không thể thân với em gái như trước kia được nữa? Câu 3: Nêu ý nghĩa của truyện “Bức tranh của em gái tôi” (Tạ Duy Anh)? II. THỰC HÀNH VIẾT: Câu 2: Hãy kể lại một trải nghiệm một lần em mắc lỗi. 3. Củng cố: GV chốt lại kiến thức cần nắm trong buổi học. 4. Hướng dẫn học sinh học ở nhà: - Hoàn thiện các đề bài trên. ............................................................. Tổ CM duyệt Tổ trưởng Tạ Thị Nhung 5