Giáo án Lịch sử 9 - Tuần 21, Chương V: Việt Nam từ cuối năm 1946 đến năm 1950 - Năm học 2023-2024

Tuần 21 Ngày soạn: 27/1/2024 Chương V : VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 ĐẾN NĂM 1950 Tiết 19- Bài 25: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946-1950) I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: HS cần: - Nêu được hoàn cảnh Đảng ta phát động toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. - Trình bày được nội dung đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng. - Hiểu được ý nghĩa cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16. - Trình bày đôi nét về diễn biến, kết quả, ý nghĩa của chiến dịch Việt Bắc thu đông năm 1947. 2. Năng lực - Rèn kỹ năng sử dụng tranh ảnh, bản đồ các chiến dịch, các trận đánh. - Trình bày bối cảnh lịch sử và đưa ra nhận xét về những nhân tố tác động đến sự kiện toàn quốc kháng chiến 3. Phẩm chất: - Bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần cách mạng cho học sinh. - Bồi dưỡng ý thức sống nhân ái có trách nhiệm II. Phương tiện dạy học: Bản đồ chiến dịch Việt Bắc - Thu Đông 1947. III. Tiến trình tổ chức dạy học 1. Ổn định tổ chức. 2. Kiểm tra bài cũ: Nội dung hiệp định sơ bộ 6/3/1946 và tạm ước 14/9/1946? Mục đích? 3. Bài mới: - Giới thiệu bài mới: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ 23/9/1945 diễn ra ở Nam Bộ, Nam Trung Bộ... toàn quốc kháng chiến từ 19/12/1946 ... Hiệp định Giơ- ne-vơ 21/7/1954 chấm dứt chiến tranh lập lại ở Đông Dương. - Dạy và học bài mới Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cần đạt I. CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC BÙNG NỔ (19/12/1946) Hoạt động 1: tìm hiểu cuộc kháng chiến 1. Kháng chiến toàn quốc chống thực dân toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược Pháp xâm lược bùng nổ bùng nổ a/ Hoàn cảnh: ?Mặc dù ta đã ký với Pháp Hiệp định sơ bộ - Sau khi ký với Pháp hiệp định sơ bộ 6/3/1946 và Tạm ước 14/9/1946 nhưng thực 6/3/1946 và Tạm ước 14/9/1946, Pháp tăng dân Pháp đã có thái độ và hành động gì ? cường hoạt động khiêu khích, tiến công ta ở Mục đích của chúng? Nam Bộ và Nam Trung Bộ, ở Hải Phòng, - HS trả lời: Xâm lược nước ta một lần nữa Lạng Sơn nhất là ở Hà Nội (12-1946) - GV nhấn mạnh dã tâm của Pháp rất lớn - Ngày 18/12/1946, quân Pháp gửi tối hậu thư đòi giải tán các lực lượng tự vệ chiến đấu Nếu không chúng sẽ hành động vào ?Trước tình hình đó BTVTW Đảng và HCM sáng 20-12-1946. đã làm gì? - Trước tình hình đó BTVTW Đảng họp (18- - HS dựa vào SGK trả lời 19/12/1946), quyết định phát động toàn quốc - GV đọc đoạn trích Lời kêu gọi và phân tích kháng chiến chống Pháp về nội dung của tác phẩm này - Tối 19-12-1946 HCM ra "Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến"... Hoạt động 2: tìm hiểu nội dung cơ bản đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp 2- Đường lối kháng chiến chống thực dân của Đảng ta. Pháp của ta ?Những nội dung cơ bản của đường lối k/c - Đó là cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân thể hiện trong các văn kiện nào? toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh, tranh ? Em hãy nêu nội dung cơ bản của đường lối thủ sự ủng hộ của quốc tế. Tập trung vào 2 kháng chiến chống thực dân Pháp của ta? nội dung: - HS dựa vào SGK trả lời,GV phân tích thêm + Kháng chiến toàn dân, tất cả mọi người dân rồi chốt tham gia kháng chiến. ? Tại sao nói cuộc kháng chiến chống Pháp + Kháng chiến toàn diện, trên tất các các mặt là chính nghĩa và có tính chất nhân dân? trận quân sự, kinh tế, ngoại giao - HS suy nghĩ trả lời, GV liên hệ đến 1 số hành động xâm lấn lãnh thổ của TQ đối với nước ta hiện nay Hoạt động 3: tìm hiểu cuộc chiến đấu ở các II. CUỘC CHIẾN ĐẤU Ở CÁC ĐÔ THỊ đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 PHÍA BẮC VĨ TUYẾN 16 - GV khái quát về cuộc chiến đấu... - Từ ngày 19/12/1946, tại các độ thị lớn phía ?Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ Bắc vĩ tuyến 16 đến đêm 17/2/1947 Trung tuyến 16 có ý nghĩa gì? đoàn thủ đô thực hiện cuộc rút quân khỏi - HS suy nghĩ trả lời, GV chốt vòng vây của địch ra căn cứ an toàn. - Ý nghĩa: Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 đã giam chân địch trong đô thị, làm giảm bước tiến của chúng, tạo điều kiện cho Đảng, CP rút lên căn cứ VB và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài. III. Tích cực chuẩn bị cho cuộc chiến đấu lâu dài Hoạt động 4: tìm hiểu âm mưu của Pháp khi HS tự học tấn công lên Việt Bắc IV- CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC - THU ? Em hãy trình bày âm mưu của thực dân ĐÔNG NĂM 1947 Pháp trong cuộc tiến công Việt Bắc ? 1- Thực dân Pháp tiến công căn cứ địa - HS dựa vào SGK trả lời, GV phân tích, kháng chiến Việt Bắc nhấn mạnh âm mưu muốn phá tan cơ quan + Thực dân Pháp mở cuộc tiến công lên căn đầu não của ta. Giành thắng lợi, kết thúc cứ VB nhằm phá tan cơ quan đầu não kháng chiến tranh. chiến của ta, tiêu diệt phần lớn bộ đội chủ lực, ? Để thực hiện âm mưu đó Pháp đã có những khoá chặt biên giới Việt –Trung. hành động gì ? + Ngày 7/10/1947 Pháp dùng 12.000 quân - HS trả lời, Gv chốt tinh nhuệ, hầu hết máy bay ở Đông Dương tấn công Việt Bắc ... Hoạt động 5: tìm hiểu cuộc chiến đấu bảo vệ 2- Quân dân ta chiến đấu bảo vệ căn cứ địa căn cứ địa Việt Bắc của ta Việt Bắc - GV sử dụng lược đồ lược thuật diễn biến a- Diễn biến: cuộc chiến đấu tại Việt Bắc... - Tại Bắc Cạn: Ta chủ động bao vây, chia cắt, - HS quan sát, lắng nghe. Sau đó, GV gọi 1 phục kích. HS lên chỉ trên lược đồ các hướng tiến công, - Ở hướng đông, ta phục kích ở đường số 4, các trận đánh tiêu biểu...Cuối cùng GV chốt Bản Sao - đèo Bông Lau. ý chính - Ở hướng Tây, ta thắng lớn trên sông Lô, Đoan Hùng, Khe Lau. ?Chiến dịch Việt Bắc ta đã thu được kết quả b- Kết quả: như thế nào? Ý nghĩa? - Sau 75 ngày đêm chiến đấu: đại bộ phận HS trả lời, GV chốt, nhấn mạnh: Đây là quân Pháp phải rút khỏi VB, căn cứ Việt Bắc chiến dịch phản công đầu tiên quân ta dành được giữ vững, bộ đội chủ lực ngày càng được thắng lợi trưởng thành. - GV liên hệ vùng Việt Bắc trong thời kì Cách mạng tháng c- Ý nghĩa:Chiến thắng của ta buộc Pháp Tám năm 1945 (HS khá, giỏi) phải chuyển từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang đánh lâu dài. V. ĐẨY ẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN Hs tự học 4. Củng cố: GV khái quát nội dung bài học qua 2 câu hỏi: - Vì sao Đảng phát động toàn quốc kháng chiến? Đường lối kháng chiến của Đảng ta là gì? 5. Dặn dò: Học bài cũ -Nghiên cứu bài 26: Vì sao Đảng quyết định mở chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950? Kết quả và ý nghĩa của chiến dịch? Ngày soạn: 27/1/2024 Tiết 20- BÀI 26: BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1950-1953) I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: - Trình bày hoàn cảnh, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của chiến dịch Biên giới thu đông 1950 - Hiểu được ý nghĩa to lớn của chiến dịch Biên giới thu đông 1950 2. Năng lực: Năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác - Rèn luyện kỹ năng phân tích, nhận định, đánh giá. - Rèn luyện kỹ năng biết sử dụng lược đồ, bản đồ, 3. Phẩm chất : Bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần cách mạng, tinh thần đoàn kết, II. Phương tiện dạy học: Lược đồ chiến dịch biên giới thu đông 1950 III. Tiến trình tổ chức dạy học: 1- Ổn định tổ chức. 2- Kiểm tra bài cũ: - Âm mưu và hành động của thực dân Pháp trong việc tấn công lên Việt Bắc? - Em hãy trình bày chiến dịch Việt Bắc - Thu Đông 1947 ? 3. Bài mới: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân pháptừ chiến thắng biên giới thu – Đông 1950 chuyển từ thế phong ngự sang tiến công và phản công ở tiền tuyến và hậu phương, kháng chiến được đẩy mạnh giành thắng lợi toàn diện, chuẩn bị cho chiến dịch quyết định Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt I- CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU - ĐÔNG 1950 Hoạt động 1: tìm hiểu hoàn cảnh lịch sử 1- Hoàn cảnh lịch sử mới chiến dịch biên giới 1950 - Thế giới: Cách mạng Trung Quốc thắng lợi 1/10/1949, tình hình thế giới và ĐD có ?Sau chiến dịch Việt Bắc 1947, tình hình thế lợi cho cuộc k/c của ta. giới, trong nước có thuận lợi như thế nào cho kháng chiến ? - Trong nước: Pháp liên tiếp thất bại trên - HS trả lời, GV chốt: Trung Quốc thắng lợi chiến trường và lệ thuộc Mĩ: Mĩ can thiệp giúp nước ta ra khỏi thế bao vây ... sâu vào cuộc chiến tranh Đông Dương. Hoạt động 2: tìm hiểu âm mưu của Pháp 2- Quân ta tiến công địch ở biên giới phía và chủ trương của ta tại Việt Bắc Bắc ? Sau thất bại ở VB, Pháp + Mĩ có âm mưu gì Hoàn cảnh: ? Tại sao Mĩ lại can thiệp ... ? - Âm mưu của Pháp: thực hiện kế hoạch - HS trả lời, GV chốt Rơ-ve nhằm khoá cửa biên giới Việt-Trung, - ?Trước tình hình đó ta đã có quyết định gì? thiết lập hành lang Đông Tây Chuẩn bị tiến (Mở chiến dịch biên giới 1950) công qui mô lên Việt Bắc lần thứ hai. - - GV giới thiệu H46 SGK (bên trái sang Chủ trương của ta: 6 1950, TW Đảng và - Trường Chinh Hồ Chí Minh Phạm Văn CP quyết định mở chiến dịch Biên giới thu Đồng Lê Văn Lương Hoàng Việt Võ đông năm 1950, nhằm tiêu diệt 1 bộ phận Nguyên Giáp) sinh lực địch, khai thông biên giới, mở rộng và củng cố CCĐ Việt Bắc. Diễn biến: ?Chiến dịch biên giới đã diễn ra như thế nào? + Ngày 18/9/1950 ta tiêu diệt Đông Khê, uy - GV trình bày trên lược đồ HS trình bày lại hiếp Thất Khê ; CB bị cô lập; hệ thống phòng thủ của địch trên Đường số 4 bị lung lay. + Pháp được lện rút khỏi Cao Bằng theo Đường số 4, đồng thời lực lượng của chúng ở Thất Khê được lện đánh lên Đ K để đón cánh quân từ CB xuống. + Ta: Mai phục, chặn đánh địch trên Đường số 4 là cho 2 cánh quân của chúng không gặp được nhau. Đến ngày 22/10/1950 địch ? Chiến dịch biên giới ta thu được kết quả gì rút khỏi Đường số 4. và có ý nghĩa gì ? Kết quả: - HS trả lời, GV phân tích, chốt + Chiến dịch Biên giới kết thúc, ta giải phóng được tuyến đường biên giới Việt - Trung dài 750 km, với 35 vạn dân, thế bao vây cả trong và ngoài căn cứ VB của địch bị phá vỡ. Kế hoạch Rơ-ve bị phá sản. ? So sánh với chiến dịch Việt Bắc để thấy - được bước phát triển mới của cuộc kháng Ý nghĩa: chiến dịch Biên giới kết thúc sang giai chiến chống Pháp (HS khá, giỏi) thắng lợi đã đưa cuộc k/c của ta đoạn mới (giành được thế chủ động trên chiến trường Bắc Bộ) II. ÂM MƯU ĐẨY MẠNH CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC ĐÔNG DƯƠNG CỦA THỰC DÂN PHÁP HS tự học 4. Củng cố: - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Kết quả và ý nghĩa của chiến dịch biên giới thu đông 1950 - GV tổ chức HS làm bài tập trắc nghiệm 5. Dặn dò: Học bài cũ, chuẩn bị bài 27: Hoàn cảnh, nội dung của kế hoạch NaVa. TCM DUYỆT