Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 1-3, Bài 1: Quá trình hình thành và phát triển chế độ phong kiến ở Tây Âu - Năm học 2024-2025

Ngày soạn: 03/9/2024 Ngày dạy: 6/9/2024 CHƯƠNG I. TÂY ÂU TỪ THẾ KỈ V ĐẾN NỬA ĐẦU THẾ KỈ XVI Tiết 1,2,3. Bài 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU (3 tiết) I. MỤC TIÊU (Học xong bài học, học sinh sẽ đạt được) 1. Về kiến thức: - Quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu. - Các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu. - Phong trào văn hóa phục hung và cải cách tôn giáo. 2. Về năng lực: * Năng lực chung - Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông qua việc tự đọc, tự nghiên cứu nội dung qua SGK và tư liệu. - Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời những câu hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm. * Năng lực chuyên biệt - Trình bày được quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu. - Trình bày được các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu. - Trình bày được phong trào văn hóa phục hung và cải cách tôn giáo. 3. Về phẩm chất: - Bài học giúp học sinh trân trọng thành tựu của nhân loại trong quá khứ và tôn trọng lịch sử. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU - SGK, SGV. - Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học. - Máy chiếu, máy tính - Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm. - Phiếu học tập. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ a) Mục tiêu: Giúp HS - Kết nối kiến thức từ cuộc sống vào nội dung bài học. - Xác định được vấn đề chính của nội dung bài học. b) Nội dung: GV: Chia nhóm lớp và giao nhiệm vụ. HS quan sát hình ảnh, làm việc nhóm để trả lời câu hỏi của GV c) Sản phẩm: - HS chỉ ra được sự thay đổi về thời gian của máy tính và tiền VN và sự thay đổi đó gọi là lịch sử. d) Tổ chức thực hiện: B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) - Chiếu một số công trình kiến trúc cổ ở Châu Âu và đặt câu hỏi: ? Đây là công trình kiến trúc nào? Ở đâu? ? Qua những hình ảnh vừa rồi, em nhớ đến châu lục nào trên thế giới và ở thời kì nào của lịch sử nhân loại? B2: Thực hiện nhiệm vụ GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi. HS: Quan sát, ghi câu trả lời ra phiếu học tập. B3: Báo cáo thảo luận GV: - Yêu cầu đại diện của một vài nhóm lên trình bày sản phẩm. - Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn). HS: - Đại diện trả lời câu hỏi - HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần). B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét câu trả lời của HS và chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức mới. - Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo. HĐ 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 1. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu a) Mục tiêu: Giúp HS biết được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu. b) Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS trả lời câu hỏi của GV. c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS. d) Tổ chức thực hiện HĐ của thầy và trò Sản phẩm dự kiến B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) - Thế kỉ thứ III, đế quốc La Mã lâm - HS đọc thông tin trong SGK T.5 vào tình trạng khủng hoảng. Các cuộc - GV chia nhóm lớp đấu tranh cảu nô lệ dẫn đến tình trạng - Giao nhiệm vụ các nhóm: sản xuất sút kém, xã hội ngày càng rối ? Nêu những việc làm của người Giec-man sau ren. khi lật đổ đế quốc La Mã. ? Kể lại những sự kiện chủ yếu của quá trình hình - Nửa cuối thế kỉ V, các bộ tộc người thành xã hội phong kiến ở Tây Âu. Giéc – man từ phương Bắc tràn - Thời gian: 5 phút xuống xâm chiếm lãnh thổ, đưa đến B2: Thực hiện nhiệm vụ sự diệt vong của đế quốc La Mã GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (nếu cần) (476). HS: => Chế độ phong kiến từng bước - Đọc SGK và làm việc cá nhân được hình thành ở Tây Âu. - Thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. B3: Báo cáo, thảo luận GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, báo cáo sản phẩm. HS báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn) B4: Kết luận, nhận định (GV) Nhận xét thái độ và sản phẩm học tập của HS. Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang nội dung sau. 2. Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây Âu a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây Âu. b) Nội dung: - GV sử dụng KT khăn phủ bàn để tổ chức cho HS khai thác đơn vị kiến thức. - HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS. d) Tổ chức thực hiện HĐ của thầy và trò Sản phẩm dự kiến B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) a. Lãnh địa phong kiến - HS đọc thông tin trong SGK T.6 - Lãnh địa là những vùng đất đai - GV chia nhóm lớp rộng lớn bị các quý tộc biến thành - Giao nhiệm vụ các nhóm: những vùng đất riêng của họ, được ? Nêu những hiểu biết của em về lãnh địa phong cha truyền con nối. kiến? - Thời gian hình thành: giữa thế kỉ ? Trình bày cuộc sống của lãnh chúa và nông nô IX. trong xã hội? Từ đó em có nhận xét gì về quan hệ - Lãnh chúa xây dựng lãnh địa bằng xã hội phong kiến Tây Âu? đài kiên cố, dinh thự, nhà thờ với - Thời gian: phút hào sâu và tường bao quanh. Xung B2: Thực hiện nhiệm vụ quanh là đất đai canh tác, đồng cỏ, HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận ao hồ, rừng và khu nhà ở của nông nhóm. nô. GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm (nếu cần). B3: Báo cáo, thảo luận - Mỗi lãnh chúa có một lãnh địa GV: riêng, toàn quyền cai quản như một - Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm trình ông vua nhỏ. bày. - Hoạt động kinh tế trong lãnh địa: - Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần). Chủ yếu là nông nghiệp mang tính tự HS: cung tự cấp. Ngoài ra có nghề thủ - Trả lời câu hỏi của GV. công: dệt vải, rèn đúc công cụ, vũ - Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của nhóm. khí - HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần). B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập của HS. - Chuyển dẫn sang phần tiếp theo. b. Quan hệ xã hội - Lãnh chúa: là người sở hữu nhiều ruộng đất. Họ không phải lao động mà vẫn sống một cuộc sống sung sướng, xa hoa. - Nông nô: là người thuê ruộng đất của lãnh chúa để cấy cầy, trồng trọt và nộp tô thuế rất nặng cho lãnh chúa. => Đây là quan hệ giữa lãnh chúa với nông nô (quan hệ gia cấp bóc lột và giai cấp bị bóc lột) 3. Thành thị Tây Âu thời trung đại a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được vai trò của thành thị thời trung đại. b) Nội dung: - GV sử dụng KT khăn phủ bàn để tổ chức cho HS khai thác đơn vị kiến thức. - HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS. d) Tổ chức thực hiện HĐ của thầy và trò Sản phẩm dự kiến B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) - Thời gian: Cuối thế kỉ XI - HS đọc thông tin trong SGK Tr.7 & Tr.8 - Nguyên nhân: do sản xuất phát - GV chia nhóm lớp triển đã xuất hiện những tiền đề của - Giao nhiệm vụ các nhóm: nền kinh tế hàng hóa gắn liền với ? Nguyên nhân, quá tình hình thành và ý nghĩa hoạt động sản xuất của thợ thủ công của thành thị Tây Âu thời trung đại? và buôn bán của thương nhân. - Thời gian: phút - Quá trình hình thành: thợ thủ B2: Thực hiện nhiệm vụ công và thương nhân đến những nơi HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận thuận lợi về giao thông để mở xưởng nhóm. và cửa hàng dẫn đến các thị trấn, thị GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm tứ hình thành và phát triển thành (nếu cần). thành thị. B3: Báo cáo, thảo luận - Đặc điểm: có phố xá, bến càng, rạp GV: hát, nhà thờ - Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm trình - Kinh tế chủ đạo: thủ công nghiệp bày. và thương nghiệp. - Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần). - Ý nghĩa: HS: + Thành thị góp phần phá vỡ nền - Trả lời câu hỏi của GV. kinh tế tư nhiên của lãnh địa, tạo - Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của nhóm. điều kiện cho kinh tế hàng hóa phát - HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn triển. trình bày và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần). + Thành thị góp phần xóa bỏ chế độ B4: Kết luận, nhận định (GV) P.K phân quyền. - Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập + Tạo điều kiện cho các trường ĐH của HS. lớn ở Tây Âu hình thành. - Chuyển dẫn sang phần tiếp theo. 4. Sự ra đời của Thiên Chúa giáo a) Mục tiêu: Giúp HS biết được sự ra đời của Thiên Chúa giáo. b) Nội dung: - GV sử dụng KT chia sẻ nhóm đôi để tổ chức cho HS khai thác đơn vị kiến thức. - HS suy nghĩ cá nhân, làm việc nhóm và hoàn thiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Phiếu học tập đã hoàn thành của HS. d) Tổ chức thực hiện HĐ của thầy và trò HĐ của thầy và trò B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) - Thời gian: Thế kỉ I - HS đọc thông tin trong SGK Trc .8 - Địa điểm: Giu-đê (Vùng Giê-ru- - GV chia nhóm lớp sa-lem) hiện nay thuộc Palestin (La - Giao nhiệm vụ các nhóm: Mã) ? Nêu những hiểu biết của em về lãnh địa phong - Nguồn gốc: kế thừa giáo lí cơ bản kiến? và tín điều của đạo Do Thái ? Trình bày cuộc sống của lãnh chúa và nông nô - Quá trình: trong xã hội? Từ đó em có nhận xét gì về quan hệ + Khi mới ra đời, Thiên Chúa giáo xã hội phong kiến Tây Âu? bị đế quốc La Mã ngăn cản. - Thời gian: phút B2: Thực hiện nhiệm vụ HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận + Thời trung đại, Thiên Chúa giáo nhóm. trở thành tư tưởng thống trị của giai GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm cấp phong kiến. (nếu cần). → Thiên Chúa giáo trở thành thế B3: Báo cáo, thảo luận lực rất lớn về chính trị, kinh tế, văn GV: hóa, xã hội ở Tây Âu. - Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm trình bày. - Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần). HS: - Trả lời câu hỏi của GV. - Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của nhóm. - HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần). B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập của HS. - Chuyển dẫn sang phần luyện tập. HĐ 3: LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân làm bài tập của GV giao c) Sản phẩm: Câu 1 2 3 4 5 6 Đáp án D B C B D A d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS Câu 1: Bộ tộc nào đưa đến sự diệt vong của đế quốc La-mã? A. Bộ tộc Lạc Việt B. Bộ tộc Tây Âu C. Bộ tộc người La-mã D. Bộ tộc người Giéc-man Câu 2: Lãnh địa phong kiến hình thành vào thế kỉ nào? A. Thế kỉ VII B. Thế kỉ VIII C. Thế kỉ IX D. Thế kỉ X Câu 3: Lãnh địa phong kiến thuộc quyền cai quản của ai? A. Nông nô B. Nhà vua C. Lãnh chúa D. Địa chủ Câu 4: Lãnh chúa ở Tây Âu sống cuộc sống như thế nào? A. Sống cực khổ B. Sống sung sướng, xa hoa C. Làm thuê cho nhà vua D. Sống bình dân Câu 5: Kinh tế chủ đạo của thành thị Tây Âu thời trung đại là gì? A. Nông nghiệp B. Thủ công nghiệp C. Thương nghiệp D. Thủ công nghiệp và thương nghiệp Câu 6: Kinh tế chủ đạo của lãnh địa phong kiến Tây Âu thời trung đại là gì? A. Nông nghiệp tự túc, tự cấp B. Thủ công nghiệp C. Thương nghiệp D. Thủ công nghiệp và thương nghiệp B2: Thực hiện nhiệm vụ - HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập - GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu đề và làm bài tập B3: Báo cáo, thảo luận - GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình. - HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần). B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS. HĐ 4: VẬN DỤNG a) Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho HS b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Bài làm của HS (HS chỉ ra được lịch sử của trường học, của ngôi làng, của di tích đền thờ nơi mình sinh sống). d) Tổ chức thực hiện B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập) Bài tập: Em có nhận xét gì về Lãnh địa phong kiến và thành thị Tây âu thời trung đại? B2: Thực hiện nhiệm vụ - GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề. - HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập. B3: Báo cáo, thảo luận - GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho GV sau khi hoàn thành. - HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho GV qua hệ thống CNTT mà GV hướng dẫn. B4: Kết luận, nhận định (GV) - Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài không đúng qui định (nếu có). - Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau. ****************************** GV soạn Ngày tháng năm 2023 TCM ký duyệt Phạm Thị Quỳnh Tạ Thị Nhung