Giáo án Giáo dục địa phương 6 - Tiết 26-28, Bài 4: Bắc Giang thời dựng nước Văn Lang-Âu Lạc - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 04/3/2024 Tiết 26+27+28. BÀI 4: BẮC GIANG THỜI DỰNG NƯỚC VĂN LANG-ÂU LẠC (3 tiết) I. Mục tiêu 1. Kiến thức: Sau khi học song tiết học, HS nắm được: - Trình bày được những nét khái quát về các di vật, di tích thời đại kim khí ở Bắc Giang. - Mô tả được những nét chính về đời sống vật chất, tinh thần của người Việt cổ ở Bắc Giang thời dựng nước Văn Lang – Âu Lạc. 2. Năng lực: - Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề, thuyết trình. - Kể tên một số di vật, di tích lịch sử thời dựng nước trên vùng đất Bắc Giang. - Rút ra ý nghĩa to lớn của các di vật và di tích trên quê hương Bắc Giang đối với lịch sử dân tộc 3. Phẩm chất: - Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, tự hào về vùng đất Bắc Giang có lịch sử lâu đời, có ý thức trân trọng, giữ gìn, bảo vệ các di tích, di vật. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Giáo viên - Soạn bài, nghiên cứu tài liệu, phiếu học tập. - Chuẩn bị máy tính, máy chiếu. - Bản đồ hành chính Việt Nam, Bắc Giang. - Tư liệu về một số hiện vật được tìm thấy tại Bắc Giang - Hướng dẫn HS tìm nguồn tư liệu. 2. Học sinh - Chuẩn bị vở ghi, bút, bảng nhóm. - Tìm tư liệu theo hương dẫn của giáo viên. III. Tiến trình dạy học Tiết 26 1. Hoạt động 1: Mở đầu a) Mục tiêu: Thông qua video tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết về các di vật được tìm thấy trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới một cách hứng thú. b) Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên, xem video để trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên c) Sản phẩm: HS trả lời được tên lễ hội trong video d) Tổ chức thực hiện: * Tổ chức cho HS xem video về lễ hội đền Hùng. (Trước khi xem GV đưa ra câu hỏi): Em hãy cho biết Lễ hội sau đây tên là gì? Giáo viên đọc câu ca: “Dù ai đi ngược về xuôi ” Sau đó đặt câu hỏi: Tại sao mỗi khi đến ngày giỗ tổ, con dân đất Việt lại tập trung hướng về? Trên cơ sở câu trả lời của HS, GV giải thích thêm về ngày giỗ tổ...sau đó GV dẫn dắt vào bài: Cùng với quá trình dựng nước Văn Lang-Âu Lạc, tại vùng đất Bắc Giang cũng đã xuất hiện những dấu tích liên quan đến thời dựng nước: Đó là các di vật và các di tích. Vậy các di vật và di tích đó là gì, tìm thấy ở đâu, có vai trò tác dụng như thế nào... Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung tiết học hôm nay. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới I. Những dấu tích liên quan đến thời dựng nước ở Bắc Giang. 1. Các di vật: a) Mục tiêu: Kể tên được một số di vật thời đại kim khí thời dựng nước trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.Phân loại được những di vật sử dụng trong lao động sản xuất và chiến đấu. b) Nội dung : Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu tài liêu, quan sát tranh ảnh, suy nghĩ cá nhân, thảo luận trả lời các câu hỏi của giáo viên - Phương pháp: Phát vấn, thuyết trình, phân tích, thảo luận cặp đôi. c) Sản phẩm: Rìu đồng, cuốc đồng, giáo đồng, mũi tên đồng... -> Nghề luyện kim phát triển, cư dân sử dụng phổ biến đồ kim khí. d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - GV giải thích cho HS biết di vật là gì. - GV giới thiệu vị trí của Bắc Giang trên lược đồ và sơ đồ bộ máy nhà nước thời Hùng Vương. - HS quan sát và xác định được ví trí của BG trên lược đồ. ? Cho biết những nơi phát hiện các di vật thời Hùng Vương? - HS kể tên các huyện như trong tài liệu - GV cho học sinh chú ý trong tài liệu phần chữ và hình 2.2. ? Kể tên một số di vật được tìm thấy ở Bắc Giang thời dựng nước? - HS dựa vào tài liệu để kể. - GV cho học sinh quan sát một số hình ảnh về các di vật ở Bắc Giang thời dựng nước. - GV cho HS quan sát hình nồi gốm Đông Lầm (Hiệp Hòa). ? Nồi này làm bằng chất liệu gì? - HS dựa vào hình 2,1 trong tài liệu để trả lời. - GV nhắc lại: Nhờ sự phát triển của nghề làm gốm mà con người đã phát minh ra thuật luyện kim (Đồ đồng) ? Trong cuộc sống hiện nay chúng ta còn sử dụng đồng không? Lấy ví dụ? - HS suy nghĩ trả lời: - GV chia nhóm thảo luận cặp đôi. ? Việc phát hiện các di vật thời đại kim khí trên địa bàn Bắc Giang cho em biết điều gì? Bước 2- Thực hiện nhiệm vụ: - HS thảo luận cặp đôi theo bàn để hoàn thành nội dung câu hỏi của GV. (thời gian 3’) Bước 3 - Báo cáo, thảo luận: - Đại diện một số nhóm lên báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình. - Nhóm bạn nhận xét, bổ sung. Bước 4- Kết luận: - GV kết luận nội dung, tuyên dương, động viên các nhóm. - GV cho HS quan sát về mũi tên đồng. ? Theo em mũi tên đồng dùng để làm gì? - HS: Để chống giặc ngoại xâm - Sau đó GV dẫn dắt chuyển sang nội dung 2. 2. Các di tích: a) Mục tiêu: Biết tên một số di tích lịch sử thời thời dựng nước trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, gắn liền với tên tuổi các vị anh hùng có công chống giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước. b) Nội dung : Dựa vào hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu tài liêu, quan sát tranh ảnh, suy nghĩ cá nhân, thảo luận trả lời các câu hỏi của giáo viên - Phương pháp: Phát vấn, thuyết trình, phân tích, thảo luận cặp đôi. c) Sản phẩm: - Đền Y Sơn, thờ Hùng Linh Công ở Hòa Sơn-Hiệp Hòa. - Đền thờ Thạch Linh Thần tướng ở Tiên Sơn-Việt Yên. -> Tự hào về Bắc Giang, có ý thức bảo vệ và phát huy những di tích lịch sử văn hóa. d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - GV giải thích cho HS biết di tích là gì - GV cho HS xem đoạn video về đền Y Sơn.(trước khi HS xem, GV đặt câu hỏi trước) ? Đoạn video nói về ngôi đền nào? Ở đâu? Thờ ai? Người đó có công lao như thế nào? - HS dựa vào nội dung đoạn video và hình 2.3 trong tài liệu để trả lời - GV nói thêm về Hùng Linh Công. - HS chú ý nghe. - GV cho HS quan sát hình 2.4 trong tài liệu. ? Ngoài Hùng Linh Công ra, còn vị tướng nào cùng thời cũng được nhân dân lập đền thờ? - HS dựa vào hình 2.4 để trả lời. - GV kể ngắn gọn câu chuyện về Thạch Linh Thần tướng. - GV chia nhóm thảo luận (4 nhóm). ? Những sự tích liên quan đến hai vị anh hùng trên, giúp em nhận thức được điều gì? Bước 2: (5’) + HS làm việc cá nhân.(2’) + Nhóm làm việc để đưa ra kết quả chung của nhóm (3’) => trình bày; Bổ xung, => GV kết luận. Bước 3 - Báo cáo, thảo luận: - Đại diện các nhóm lên báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình. - Nhóm bạn nhận xét, bổ sung Bước 4- Kết luận: GV kết luận nội dung Tiết 27 II. Đời sống vật chất và tinh thần của người Việt cổ trên đất Bắc Giang thời dựng nước Văn Lang – Âu Lạc 1. Đời sống vật chất a) Mục tiêu: Trình bày được những nét chính về đời sống vật chất của người Việt cổ ở Bắc Giang thời dựng nước Văn Lang – Âu Lạc. b) Nội dung : Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu tài liệu, quan sát tranh ảnh, suy nghĩ cá nhân, thảo luận trả lời các câu hỏi của giáo viên - Phương pháp: Phát vấn, thuyết trình, phân tích, thảo luận cặp đôi. c) Sản phẩm: câu trả lời, bảng phụ kết quả hoạt động của nhóm d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: -GV khái quát sơ qua về cuộc sống của người Việt cổ trên đất nước ta thời kì dựng nước. Sau đó, GV yêu cầu HS nghiên cứu tài liệu trả lời câu hỏi: Trình bày những nét chính về đời sống vật chất của người Việt cổ trên đất BG thời kì này? (hướng dẫn HS trình bày về hoạt động trồng trọt, các nghề thủ công) - Tiếp đó, GV tổ chức hs thảo luận cặp đôi câu hỏi: ?Quan sát hình 4.2, 4.3, 4.6,4.7,4.8 và dựa vào thông tin trong bài học, em hãy: Kể tên các nghề thủ công của người Việt cổ ở BG Nhận xét về kĩ thuật luyện kim của người Việt cổ ở BG Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, nghiên cứu, trảo đổi với bạn tìm câu trả lời Bước 3: báo cáo kết quả HS trình bày câu trả lời, HS khác bổ sung Bước 4: kết luận, GV nhận xét, bổ sung, liên hệ về cư dân Hiệp Hòa thời kì này, chốt kiến thức 1. Đời sống tinh thần a) Mục tiêu: Trình bày được những nét chính về đời sống tinh thần của người Việt cổ ở Bắc Giang thời dựng nước Văn Lang – Âu Lạc. b) Nội dung : Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu tài liệu, quan sát tranh ảnh, suy nghĩ cá nhân - Phương pháp: Phát vấn, thuyết trình, phân tích c) Sản phẩm: câu trả lời của HS d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: -GV khái quát theo SGK: Từ “Người Việt cổ ở BG...tục lệ chung” - Tiếp đó: GV yêu cầu HS nghiên cứu tài liệu kết hợp với quan sát các hình ảnh, trả lời câu hỏi: ?Trình bày những nét chính về đời sống tinh thần của người Việt cổ ở Bắc Giang thời dựng nước Văn Lang – Âu Lạc? Bước 2 : HS thực hiện nhiệm vụ : nghiên cứu SGK,quan sát hình ảnh tìm câu trả lời Bước 3: HS trả lời Bước 4: kết luận, nhận xét,chốt kiến thức Tiết 28 3. Hoạt động 3: Luyện tập a) Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức HS đã được lĩnh hội. b) Nội dung : GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm (2 đội) hoàn thành bài tập sau: ?Điền thông tin còn trống vào bảng dưới đây về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân BG thời dựng nước Văn Lang-Âu Lạc Nội dung Thời dụng nước Văn Lang – Âu Lạc Địa bàn cư trú Công cụ lao động Cách thức lao động Các nghề thủ công Tập quán, tín ngưỡng c) Sản phẩm: HS d) Tổ chức thực hiện: - GV chọn ra 2 đội, mỗi đội 5 HS. (Thời gian 30 giây. Nếu đội nào dán tên các di vật được nhiều hơn sẽ thắng) - Nội dung: + Đội 1 tìm các di vật sử dụng trong lao động sản xuất; Đội 2 tìm các di vật được sử dụng trong chiến đấu. + Các thành viên trọng đội lần lượt lên tìm và chọn lấy một di vật (tên hoặc hình ảnh) phù hợp với đội mình và dán lên bảng theo mẫu bảng dưới đây: Các di vật Trong lao động sản xuất Trong chiến đấu .. Gợi ý sản phẩm Các di vật Trong lao động sản xuất Trong chiến đấu - Rìu đồng, cuốc đồng, lưỡi hái - Giáo đồng, mũi tên đồng 4. Hoạt đông 4: Vận dụng a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b) Nội dung: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm hoàn thành bài tập ở nhà. c) Sản phẩm : Bài tập nhóm. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động này, GV hướng dẫn HS làm việc ở nhà với việc trả lời câu hỏi sau: ? Em hãy sưu tầm tài liệu, qua sách báo...viết một bài (khoảng 1000 từ), giới thiệu về một ngôi đền trên địa bàn xã hoặc huyện em đang sinh sống. Tổ chuyên môn duyệt Tổ trưởng Tạ Thị Nhung