Giáo án GDCD 8 - Tiết 20-22, Bài 8: Lập kế hoạch chi tiêu - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 1/2/2024 TIẾT 20 BÀI 8. LẬP KẾ HOẠCH CHI TIÊU (Thời lượng thực hiện: 3 tiết) I. MỤC TIÊU BÀI HỌC. 1. Về năng lực - Năng lực chung: + Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về lập kế hoạch chi tiêu. + Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện các nhiệm vụ được phân công. + Giải quyết vấn đề và sáng tạo ở những tình huống liên quan đến lập kế hoạch chi tiêu. - Năng lực đặc thù: + Năng lực phát triển bản thân: Lập được kế hoạch chi tiêu cá nhân phù hợp theo hướng dẫn; Thực hiện được kế hoạch chi tiêu đã đề ra. + Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Nhận biết được một số hiện tượng, vấn để của đời sống xã hội về lập kế hoạch chi tiêu; Bước đầu biết cách thu thập, xử lí thông tin, tìm hiểu một số hiện tượng, sự kiện, tình huống về lập kế hoạch chi tiêu; Vận dụng các kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lí tình huống trong thực tiễn cuộc sống về lập kế hoạch chi tiêu. 2. Về phẩm chất - Trách nhiệm: Có trách nhiệm khi lập và thực hiện kế hoạch chi tiêu. - Chăm chỉ: Giúp đỡ bạn bè, người thân lập kế hoạch chi tiêu hợp lí.. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU. - SGK, SGV, SBT môn Giáo dục Công dân 8; - Tranh/ảnh, clip, câu chuyện, trò chơi, ví dụ thực tế,... liên quan tới bài học; - Trích một số điều luật liên quan nội dung bài học; - Máy tính, máy chiếu projector, bài giảng PowerPoint,.... III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo tâm thế tích cực và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: Học sinh làm việc theo cá nhân, các học sinh cùng suy nghĩ và thực hiện yêu cầu sách giáo khoa đặt ra: Giả sử em được mẹ đưa cho 150.000 đồng để mua thức ăn cho cả nhà trong một ngày. Em hãy nêu phương án thực hiện nhiệm vụ này và giải thích vì sao em chọn như vậy. Thực hiện nhiệm vụ Giáo viên gọi từ một đến hai HS lên chia sẻ, các HS khác nhận xét về câu trả lời của bạn Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Trong cuộc sống chúng ta luôn phải tính toán chi tiêu sao cho hợp lý, phù hợp với thu nhập, thực hiện được tiết kiệm để tổ chức cuộc sống của bản thân, gia đình ổn định và phát triển. 2. Hoạt động: Khám phá Nội dung 1: Tìm hiểu nội dung: Sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu a) Mục tiêu. HS nhận biết được sự cần thiết phải lập kế hoạch chi tiêu. b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Giao nhiệm vụ học tập 1. Sự cần thiết phải lập kế hoạch chi HS làm việc theo nhóm, đọc các tiêu thông tin trong sách giáo khoa đưa ra Kế hoạch chi tiêu xác định những và trả lời câu hỏi khoản chi tiêu dựa trên những nguồn + Việc bạn Phương chi tiêu tuỳ lực hiện có để thực hiện những mục tiện đã dẫn đến khó khăn gì trong cuộc tiêu tài chính của cá nhân, gia đình sống? Nếu mẹ không có đủ tiền để đưa Lập kế hoạch chi tiêu giúp cân bằng thêm thi điều gì sẽ xảy ra? được tài chính, tránh những khoản chi + Em hãy dự đoán nhũng khó tiêu không cần thiết, thực hiện được khăn có thể xảy ra nếu Phương tiếp tục tiết kiệm, góp phần tạo dựng cuộc chi tiêu như vậy. sống ổn định, ấm no. + Em hãy nêu lí do cần phải lập kế hoạch chi tiêu Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh đọc thông tin. - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên gọi một số học sinh đại diện các nhóm đứng lên chia sẻ nội dung tìm hiểu về thông tin sách giáo khoa đưa ra - Các học sinh còn lại tiến hành hoạt động nhận xét và góp ý. Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học sinh đã được yêu cầu trình bày và tiến hành nhận xét - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề để làm rõ vai trò của lập kế hoạch chi tiêu đối với mỗi cá nhân và gia đình Lập kế hoạch chi tiêu giúp cân bằng được tài chính, tránh những khoản chi tiêu không cần thiết, thực hiện được tiết kiệm, góp phần tạo dựng cuộc sống ổn định, ấm no. 3. Hoạt động: Luyện tập Luyện tập 1: Em tán thành hay không tán thành với những ý kiến dưới đây? Vì sao? a) Mục tiêu. Củng cố tri thức vừa khám phá; Rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống; Liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến lập kế hoạch chi tiêu. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập Học sinh làm việc cá nhân, cùng suy nghĩ, đưa ra các ý kiến để lý giải cho từng trường hợp cụ thể Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh cùng nhau làm việc theo theo cá nhân - Ghi ý kiến của mình vào vở, có thể trao đổi cặp đôi cùng các bạn bên cạnh để hoàn thiện câu trả lời Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời từng học sinh đưa ra ý kiến về từng nội dung Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để học sinh hiểu được vai trò của việc lập kế hoạch chi tiêu 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 1: Em hãy lập và thực hiện kế hoạch để khắc phục thói quen chi tiêu chưa hợp lí. a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc cá nhân, suy nghĩ về đánh giá bản thân mình trong việc thực hiện chi tiêu để từ đó lập và thực hiện kế hoạch để khắc phục thói quen chi tiêu chưa hợp lý Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc cá nhân, suy nghĩ về đánh giá bản thân mình trong việc thực hiện chi tiêu để từ đó lập và thực hiện kế hoạch để khắc phục thói quen chi tiêu chưa hợp lý Báo cáo, thảo luận - Giáo viên bố trí thời gian để các học sinh có thời gian để học sinh thực hiện nhiệm vụ Kết luận, nhận định - Căn cứ vào các tiêu chí, các yêu cầu đặt ra đưa ra những nhận xét để giúp các học sinh hiểu được các bước lập kế hoạch chi tiêu cá nhân. TIẾT 21 BÀI 8. LẬP KẾ HOẠCH CHI TIÊU 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo tâm thế tích cực và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. Bước đầu nhận diện được một số biểu hiện của việc lập kế hoạch chi tiêu cá nhân b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: Học sinh làm việc theo cá nhân, các học sinh cùng suy nghĩ và thực hiện yêu cầu sách giáo khoa đặt ra: Giả định mỗi tuần em nhận được 50.000 đồng tiền tiêu vặt. Em sẽ chi tiêu cho những khoản nào? Theo em, làm thế nào để chi tiêu hiệu quả số tiền đó? Thực hiện nhiệm vụ Giáo viên gọi từ một đến hai HS lên chia sẻ, các HS khác nhận xét về câu trả lời của bạn Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Trong cuộc sống, có những người chỉ tiêu không có kế hoạch, không cần đổi được thu, chi, thậm chỉ rơi vào tình trạng nợ nàn. Vì thế, lập kế hoạch chỉ tiêu là việc làm cần thiết giúp mỗi người kiểm soát được thu, chi, chủ động trong việc thực hiện các dự định của bạn thân trong hiện tại và tương lai. 2. Hoạt động: Khám phá Nội dung 2: Tìm hiểu nội dung: Cách lập kế hoạch chi tiêu a) Mục tiêu. HS nêu được cách lập kế hoạch chi tiêu b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Giao nhiệm vụ học tập 2. Cách lập kế hoạch chi tiêu HS làm việc theo nhóm, nghiên cứu + Bước 1: Xác định mục tiêu và tình huống trong sách giáo khoa đưa ra thời hạn thực hiện dựa trên nguồn về việc lập kế hoạch chi tiêu của bạn lực hiện có. Phương và bạn Thủy từ đó trả lời câu + Bước 2: Xác định các khoản cần hỏi sau chi. a) Em hãy nêu các bước và những + Bước 3: Thiết lập quy tắc thu, điều cần chú ý khi lập kế hoạch chi tiêu. chi. b) Hãy lập một kế hoạch chi tiêu + Bước 4: Thực hiện kế hoạch chi cho bản thân và chia sẻ cách lập kế tiêu. hoạch đó. + Bước 5: Kiểm tra và điều chỉnh Thực hiện nhiệm vụ kế hoạch chi tiêu. - Học sinh đọc thông tin. - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên gọi một số học sinh đại diện các nhóm đứng lên chia sẻ nội dung tìm hiểu về thông tin sách giáo khoa đưa ra - Các học sinh còn lại tiến hành hoạt động nhận xét và góp ý. Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học sinh đã được yêu cầu trình bày và tiến hành nhận xét - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề để làm rõ các quy định của pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình Gv nhấn mạnh: Chi tiêu phải có mục đích cụ thể, rõ ràng. Lập kế hoạch chi tiêu cần bám sát thực tế, dựa trên nguồn lực hiện có của bản thân. Cần thiết lập những nguyên tắc chi - tiêu đúng đắn, khoa học và phù hợp. Cần hình thành và rèn luyện những thói quen chi tiêu hợp lí.Thái độ quyết tâm, nghiêm túc khi thực hiện kế hoạch. 3. Hoạt động: Luyện tập Câu hỏi 2: Thói quen chi tiêu dưới đây hợp lí hay chưa hợp lí? Vì sao? a) Mục tiêu. Rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống; Liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến lập kế hoạch chi tiêu. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập HS làm việc cá nhân, đọc suy nghĩ và đưa ra quan điểm của bản thân cho từng tình huống Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh làm việc theo theo cá nhân - Hoàn thành bài viết theo yêu cầu để chia sẻ trước lớp Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời từng học sinh đưa ra ý kiến về từng nội dung Kết luận, nhận đinh - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để hiểu rõ được sự cần thiết phải nâng cao nhận thức về phòng chống bạo lực gia đình. Câu hỏi 3: Em hãy đọc các trường hợp và thực hiện yêu cầu: a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống liên quan đến việc lập kế hoạch chi tiêu cá nhân b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ GV tổ chức cho HS làm việc theo nhóm đôi, sau đó mời đại diện một đến hai nhóm trình bày ý kiến của mình đối với từng trường hợp. Đại diện các nhóm khác nhận xét, bổ sung, cuối cùng GV nhận xét và kết luận: Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh cùng nhau làm việc theo theo nhóm, đọc tình huống, liên hệ thực tế và đưa ra câu trả lời cho từng tình huống. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên tổ chức cho học sinh đưa ra quan điểm của mình đối với từng tình huống và có những kiến nghị phù hợp Kết luận, nhận định - Giáo viên tổng hợp khái quát để học sinh hiểu được vai trò của việc lập kế hoạch chi tiêu cá nhân cụ thể 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 2: Em hãy viết bài chia sẻ về một thói quen chi tiêu hợp lí mà em tâm đắc. a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc cá nhân, suy nghĩ về đánh giá bản thân mình trong việc thực hiện chi tiêu để từ đó lập viết về một thói quen chi tiêu mà mình tâm đắc nhất. Bài viết cần thể hiện rõ quan điểm cá nhân về việc chi tiêu đó, cũng như những lợi ích mang lại Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc cá nhân, suy nghĩ về đánh giá bản thân mình trong việc thực hiện chi tiêu để từ đó lập viết về một thói quen chi tiêu mà mình tâm đắc nhất. Bài viết cần thể hiện rõ quan điểm cá nhân về việc chi tiêu đó, cũng như những lợi ích mang lại Báo cáo, thảo luận - Giáo viên bố trí thời gian để các học sinh có thời gian để học sinh chia sẻ trước lớp Kết luận, nhận định - Căn cứ vào các tiêu chí, các yêu cầu đặt ra đưa ra những nhận xét để giúp các học sinh hiểu hơn và tích cực rèn luyện kỹ năng chi tiêu hợp lý TIẾT 22 BÀI 8. LẬP KẾ HOẠCH CHI TIÊU 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo tâm thế tích cực và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. Bước đầu nhận diện được một số biểu hiện của việc lập kế hoạch chi tiêu cá nhân b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: Học sinh làm việc theo cá nhân, các học sinh cùng suy nghĩ và thực hiện yêu cầu sách giáo khoa đặt ra: Em hãy quan sát hình ảnh sau và trả lời câu hỏi. - Hình ảnh chiếc xô bị thủng làm cho em liên tưởng đến điều gì trong quản lí chi tiêu? - Em đã quản lí tốt tiêu của mình chưa? Vì sao? Thực hiện nhiệm vụ Giáo viên gọi từ một đến hai HS lên chia sẻ, các HS khác nhận xét về câu trả lời của bạn Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Quản lý tài chính cá nhân là một kỹ năng sống quan trọng cần được rèn luyện ngay từ khi còn nhỏ. Lập kế hoạch chi tiêu là yêu cầu không thể thiếu trong quản lý tài chính cá nhân. Việc lập lế hoạch chi tiêu hợp lý sẽ giúp chúng ta tiết kiệm tiền và sử dụng tiền hiệu quả, đạt được sự tự do tài chính. 2. Hoạt động: Khám phá a) Mục tiêu. HS nêu được những việc làm cụ thể để thực hiện chi tiêu có kế hoạch b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Giao nhiệm vụ học tập 3. Thực hiện việc chi tiêu có kế HS làm việc theo nhóm, đọc các hoạch thông tin mà giáo viên đưa ra về các Học sinh phải rèn luyện những thói cách chi tiêu cụ thể và trả lời câu hỏi quen chi tiêu tốt và lập được kế sau hoạch chi tiêu cho cá nhân một cách Em hãy chọn cách chi tiêu phù phù hợp. Ngoài ra, cần giúp đỡ hợp với bản thân và giải thích vì sao. người thân, bạn bè lập kế hoạch chi Liệt kê những yêu cầu cơ bản khi tiêu hợp lí trong khả năng của mình.. lập kế hoạch chi tiêu Em hãy nêu những thói quen chi tiêu hợp lí mà em biết. Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh đọc thông tin. - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên gọi một số học sinh đại diện các nhóm đứng lên chia sẻ nội dung tìm hiểu về thông tin sách giáo khoa đưa ra - Các học sinh còn lại tiến hành hoạt động nhận xét và góp ý. Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học sinh đã được yêu cầu trình bày và tiến hành nhận xét - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề để làm rõ các quy định của pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình Gv nhấn mạnh: Học sinh phải rèn luyện những thói quen chi tiêu tốt và lập được kế hoạch chi tiêu cho cá nhân một cách phù hợp. Ngoài ra, cần giúp đỡ người thân, bạn bè lập kế hoạch chi tiêu hợp lí trong khả năng của mình.. 3. Hoạt động: Luyện tập Câu hỏi 4: Thực hành lập kế hoạch chi tiêu a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống thấy những tầm quan trọng cũng như những lưu ý cần thiết khi lập kế hoạch chi tiêu cá nhân. b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc nhóm, cùng trao đổi để đi đến thống nhất đưa ra quan điểm cho yêu cầu đặt ra Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh làm việc theo nhóm Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời một số học sinh chia sẻ bài viết của mình Kết luận, nhận định - Giáo viên căn cứ vào kết quả làm việc của học sinh để có đánh giá và định hướng học sinh có kỹ năng lập kế hoạch chi tiêu cá nhân Câu hỏi 5: Em hãy kể những thói quen chi tiêu của mình và cho biết thói quen chi tiêu nào chưa hợp lí. Giải thích vì sao. a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống thấy những tầm quan trọng cũng như những lưu ý cần thiết khi lập kế hoạch chi tiêu cá nhân. b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc cá nhân tại nhà, suy nghĩ và thực hiện yêu cầu đặt ra, có thể trao đổi với các thành viên trong gia đình để hoàn thiện câu trả lời Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc cá nhân tại nhà, suy nghĩ và thực hiện yêu cầu đặt ra, có thể trao đổi với các thành viên trong gia đình để hoàn thiện câu trả lời Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời một số học sinh chia sẻ bài viết của mình Kết luận, nhận định - Giáo viên căn cứ vào kết quả làm việc của học sinh để có đánh giá và định hướng học sinh có kỹ năng lập kế hoạch chi tiêu cá nhân 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 2: Em hãy sưu tầm công cụ ứng dụng giúp chi tiêu hợp lí và chia sẻ với các bạn trong lớp. a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc cá nhân, chủ động tìm hiểu qua các phương tiện thông tin một cách phù hợp để biết được các ứng dụng, công cụ chi tiêu hợp lý từ đó chia sẻ với mọi người Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc cá nhân, chủ động tìm hiểu qua các phương tiện thông tin một cách phù hợp để biết được các ứng dụng, công cụ chi tiêu hợp lý từ đó chia sẻ với mọi người Báo cáo, thảo luận - Giáo viên bố trí thời gian để các học sinh có thời gian để học sinh chia sẻ trước lớp Kết luận, nhận định - Căn cứ vào các tiêu chí, các yêu cầu đặt ra đưa ra những nhận xét để giúp các học sinh hiểu hơn và tích cực rèn luyện kỹ năng chi tiêu hợp lý