Giáo án dạy thêm Ngữ văn 9 - Buổi 13: Ôn tập câu hỏi đọc hiểu - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 19/03/ 2024 BUỔI 13: ÔN TẬP CÂU HỎI ĐỌC HIỂU I. Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức: - Ôn tập kiến thức tiếng việt thông qua phần đọc hiểu. - Hướng dẫn học sinh hiểu về kiểu làm văn nghị luận đoạn thơ, bài thơ. Biết cách làm bài nghị luận về đoạn thơ, bài thơ. 2. Kỹ năng: Phân tích, cảm nhận về nội dung cũng như nghệ thuật của một đoạn thơ, bài thơ. 3. Thái độ, phẩm chất: Cảm nhận được vẻ đẹp của thơ ca, hướng tới những điều tốt đẹp trong cuộc sống. 4. Năng lực: Cảm thụ thơ, viết bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ. II. Tiến trình lên lớp PHẦN BÀI TẬP ĐỌC HIỂU Hoạt động của Nội dung GV - HS GV đưa phiếu học 1.BÀI TẬP ĐỌC HIỂU. tập Đọc đoạn trích dưới đây: HS đọc. (1) Cuộc sống này vốn không chỉ có hương thơm của hoa hồng và Gv hướng dẫn vẻ thơ mộng của dòng sông, nó còn có cả những phút giây bị gai thực hiện. hoa hồng đâm đến ứa máu hoặc vẫy vùng giữa dòng nước chảy . Câu 1. (0,5 điểm) xiết. Bên cạnh những niềm vui là những khó khăn và cạm bẫy luôn Chỉ ra phương thức chực chờ chỉ cần bạn lơ là mất cảnh giác chúng sẽ xô tới. Chính biểu đạt chính của những khó khăn thử thách ấy sẽ góp phần nhào nặn bạn trở thành đoạn trích. một phiên bản tốt hơn. Câu 2. (0,5 điểm) (2) Sẽ có những lúc bạn hoang mang, chông chênh, mệt mỏi và Theo tác giả, cuộc hoàn toàn mất phương hướng. Đó có thể là khi bạn thi trượt cuộc sống này có những thi mà bạn nghĩ là quan trọng nhất đời mình. Đó là khi người bạn gì ? thân nhất quay lưng đi sau khi đâm vào lưng bạn một vết dao. Câu 3. (1,0 điểm) (3) Đế vượt qua được những khoảnh khắc đó, bạn phải tìm kiếm Chỉ ra và gọi tên cho mình một điểm tựa vững chắc luôn cho bạn lời khuyên và các phép liên kết không bao giờ rời xa. Đến cái bóng cũng rời xa bạn khi bạn đi vào về hình thức được bóng tối, nhưng điểm tựa thì không, mỗi người hãy tìm kiếm cho sử dụng trong đoạn mình một điểm tựa. Có một loại điểm tựa như thế, thường được gọi (2). là “trọng tâm cuộc đời”. Câu 4. (1,0 điểm) (Phi Tuyết Sống như ngày mai sẽ chết, NXB Thế giới, Theo em, vì sao tác 2017, tr.37-39) giả cho rằng: Đến 1- Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: nghị luận cái bóng cũng rời 2- Theo tác giả, cuộc sống này vốn không chỉ có hương thơm của xa bạn khi bạn đi hoa hồng và vẻ thơ mộng của dòng sông, nó còn có cả những phút vào bóng tối, giây bị gai hoa hồng đâm đến ứa máu hoặc vẫy vùng giữa dòng nhưng điểm tựa thì nước chảy xiết. không ? Phép liên kết về hình thức được sử dụng trong đoạn (2): 3- Phép thế: "đó" = "những lúc bạn hoang mang, chông chênh, mệt GV. Bổ sung thêm mỏi và hoàn toàn mất phương hướng." kiến thức về các 4-Hs trả lời theo suy nghĩ của mình. phương châm hội hội. thoại. 2. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: Mẹ tôi bảo: “Con sống không nhất thiết phải làm vừa lòng tất cả bạn bè, và chắc chắn tất cả bạn bè không bao giờ hài lòng hết về con, dù con có làm gì đi nữa. Nhưng con cũng đừng sống để bạn bè phải chọn cách xa lánh con, bởi vì: Bố mẹ vì tình thương dành cho con có thể đối xử thiên vị với con. Nhưng bạn bè mới là người dạy cho con trưởng thành. Bố mẹ là mái nhà của con, là nơi bình yên của con nhưng khi con ra ngoài, con không thể nào đơn độc được, con là gì cũng phải cần có bạn bè. Gia đình là “tài sản” sẵn có của con, con sinh ra đã có một gia đình, nhưng bạn bè là “tài sản” phải do chính hai bàn tay con - Gv: nhấn tạo dựng nên. Nếu con không tạo dựng được những “tài sản” mạnh thêm mang tên bạn bè thì con chính là người thất bại! về các phép Và nếu suốt cả đời con không thể có bạn tốt, thì điều đó không liên kết phải là lỗi của bạn mà là lỗi của chính con”. (Mèo xù, “Bơ đi mà sống, NXB Văn học) Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích. Câu 2. Nêu phép liên kết hình thức được sử dụng trong 2 đoạn văn sau: Bố mẹ vì tình thương dành cho con có thể đối xử thiên vị với con. Nhưng bạn bè mới là người dạy cho con trưởng thành. Bố mẹ là mái nhà của con, là nơi bình yên của con nhưng khi con ra ngoài, con không thể nào đơn độc được, con là gì cũng phải cần có bạn bè. Câu 3. Hãy chỉ ra các từ ngữ xưng hô trong văn bản và nhận xét thái độ của người nói với người nghe trong cách xưng hô đó. Câu 4. Theo em tại sao tác giả lại đặt từ tài sản trong câu sau vào dấu ngoặc kép Gia đình là “tài sản” sẵn có của con, con sinh ra đã có một gia đình, nhưng bạn bè là “tài sản” phải do chính hai bàn tay con tạo dựng nên. Nếu con không tạo dựng được những “tài sản” mang tên bạn bè thì con chính là người thất bại! Câu 5. Cho biết nội dung của đoạn trích trên. Câu 6. Bức thông điệp mà văn bản trên muốn gửi gắm là gì? 3. I. Đọc hiểu. (4.0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi dưới: Dọc khắp các vùng quê, đâu cũng có những ngôi đình, ngôi chùa để nhân dân cầu bình an. Muốn bình yên cần học cách đối xử hiền hòa với thiên nhiên. Vào thời điểm này, những con sông bậc nhất Bắc Kỳ, dòng sông của thi ca, dòng sông của tiếng hát quan họ vẫn còn lóng lánh đón mặt trời vào mỗi sớm mai, còn đong đưa những thứ ánh sáng huyền diệu của trăng lên, những canh hát hội, tiếng gõ mạn thuyền gọi cá tôm vào lưới. Người Bắc Giang đang có những dòng sông đẹp như cô gái đang thời xuân sắc. Giá trị trong lành của những dòng sông không nơi nào có được, cần phải giữ gìn và nâng cao chất lượng của dòng nước. Thiên nhiên ban cho người Bắc Giang những dòng sông, ngọn núi đẹp, là những báu vật để dành cho tương lai. Ở những nước giàu có, nhờ những dòng sông đẹp, nhiều nơi đã phát triển được hệ thống đường thủy trong giao thương và du lịch. Mọi dòng sông đều đổ hết về biển lớn. Trên hành trình về biển, sông đi qua bao gian khó và thử thách [ ] Có lẽ mơ ước của những dòng sông đổ về biển lớn mang theo mơ ước của người Bắc Giang về sự hội nhập và phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội cũng từ đây. - Nhấn mạnh (Theo Nguyễn Thị Thu Hà, Những dòng nước huyền thoại, NXB Quân về xác định đội Nhân dân 2018) câu theo cấu a. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên. tạo b. Theo đoạn trích trên, thiên nhiên đã ban tặng cho người Bắc - Nhắc lại bài Giang những gì? tập về BPTT c. Xét theo cấu tạo ngữ pháp, câu văn “Muốn bình yên cần học cách đối xử hiền hòa với thiên nhiên.” thuộc kiểu câu gì? d. Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn sau: “Người Bắc Giang đang có những dòng sông đẹp như cô gái đang thời xuân sắc”. e. Nhận xét ngắn gọn về tâm tư, tình cảm của tác giả với những dòng sông quê hương. f. Đoạn trích gợi cho em trách nhiệm gì trong việc giữ gìn và phát huy giá trị của các dòng sông nói riêng và thiên nhiên quê hương Bắc Giang nói chung? (Diễn đạt từ 3-5 câu). *HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ: *Đọc thêm: Sách ôn thi vào lớp 10 môn ngữ văn BTVN: Câu 1 (4.0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới: Chúng ta đang sống trong một thế giới bị sự dễ dàng cám dỗ. Ta muốn vẻ bề ngoài khỏe mạnh và cân đối, nhưng lại không muốn luyện tập để đạt được nó. Ta muốn thành công trong sự nghiệp nhưng lại tự nhủ giá như có một cách nào đó để thành công mà không phải làm việc vất vả và tuân theo kỉ luật. Ta ước mơ có một cuộc đời tràn đầy niềm vui, không nỗi sợ nhưng lại thường xuyên né tránh các biện pháp hiệu quả nhất (như dậy sớm, chấp nhận rủi ro, lập mục tiêu, đọc sách), những điều chắc chắn sẽ đưa ta đến ý tưởng của mình. Chẳng có gì miễn phí. Chẳng có buổi tiệc nào là buổi chiêu đãi. Điều tốt đẹp trong đời luôn đòi hỏi sư hi sinh và tận hiến. Mỗi chúng ta, để đạt tới một con người duy nhất và vượt trội trong nghề nghiệp đều phải trả giá Cuộc đời vĩ đại không từ trên trời rơi xuống. Mà phải được đẽo gọt và xây dựng, như đến TajMahal, như Vạn Lí Trường Thành ngày qua ngày, viên gạch này nổi tiếp viên gạch khác. Thành công đâu tự nhiên mà có. Chúng đến từ những nỗ lực và phát triển liên tục không ngừng. Đừng rơi vào ảo tưởng rằng cuộc đời tốt đẹp sẽ đến mà không cần nỗ lực. Hãy nỗ lực hết mình, và điều tốt đẹp sẽ đến với bạn. (Trích “Đời ngắn, đừng ngủ dài"- Robin sharma- NXB Trẻ) a. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích. b. Phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu văn sau và cho biết nó thuộc kiểu câu nào? Cuộc đời vĩ đại không từ trên trời rơi xuống. c. Xác định thành phần biệt lập có trong câu văn: Ta ước mơ có một cuộc đời tràn đầy niềm vui, không nỗi sợ nhưng lại thường xuyên né tránh các biện pháp hiệu quả nhất (như dậy sớm, chấp nhận rủi ro, lập mục tiêu, đọc sách), những điều chắc chắn sẽ đưa ta đến ý tưởng của mình. d. Chỉ ra phép liên kết được sử dụng trong đoạn văn: Thành công đâu tự nhiên mà có. Chúng đến từ những nỗ lực và phát triển liên tục không ngừng. e. Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong hai câu văn sau: Ta muốn vẻ bề ngoài khỏe mạnh và cân đối, nhưng lại không muốn luyện tập để đạt được nó. Ta muốn thành công trong sự nghiệp nhưng lại tự nhủ giá như có một cách nào đó để thành công mà không phải làm việc vất vả và tuân theo kỉ luật. f. Thông điệp mà em tâm đắc nhất qua đoạn trích trên là gì? Hãy lí giải sự lựa chọn đó của em. TỔ CHUYÊN MÔN DUYỆT TT TẠ THỊ NHUNG