Giáo án dạy thêm Ngữ văn 9 - Buổi 1: Nghị luận xã hội. Nghị luận về 1 sự việc, hiện tượng đời sống - Năm học 2023-2024

Giáo án học thêm Ngữ văn 9- Kỳ II Năm học 2023-2024 Ngày soạn: 10/1/2024 BUỔI 1( Tiết 1,2,3) : NGHỊ LUẬN XÃ HỘI Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống I. Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức: HS hiểu và nhớ được: - Đối tượng của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống. - Yêu cầu cụ thể, cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống. 2. Kĩ năng: - Quan sát các hiện tượng của đời sống. - Làm bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống. 3. Thái độ: Giáo dục học sinh ý thức trách nhiệm, bày tỏ thái độ của mình đối với những sự việc hiện tượng và các vấn đề có ý nghĩa trong đời sống. 4. Năng lực: Hình thành và phát triển các năng lực: Năng lực giải quyết vấn đề, Năng lực giao tiếp, Năng lực sáng tạo, Năng lực hợp tác. II. Tiến trình lên lớp Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt Tiết 1.2: Hệ thống lại kiến I. KIẾN THỨC CẦN NHỚ thức đã học 1. Thế nào là nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống ? - Hình thức: tổ chức hoạt -. Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống là bàn về một sự động cá nhân. việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đang diễn ra trong thực tế - HS trình bày khái niệm đời sống xã hội mang tính chất thời sự, thu hút sự quan tâm của nhiều NL về sự việc, hiện tượng người (như ô nhiễm môi trường, nếp sống văn minh đô thị, tai nạn đời sống; đối tượng nghị giao thông, bạo hành gia đình, đồng cảm và chia sẻ ). luận, đề bài, cách làm kiểu 2. Đối tượng nghị luận: bài NL về sự việc, hiện – Đối tượng nghị luận là các sự việc hiện tượng đời sống đáng suy tượng đời sống. nghĩ trong cuộc sống hàng ngày, nhất là các hiện tượng li n quan trực tiếp đến tuổi trẻ và có ý nghĩa đối với xã hội – Các sự việc hiện tượng này có thể có ý nghĩa tích cực như: ý chí, nghị lực, tình y u thư ng nhưng c ng có thể là những hiện tượng ti u cực cần ph phán như: sự lười nhác, những thói quen xấu, tham nh ng 3. Những điểm cần lưu ý trong đề bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống - Đề bài: Có đề cung cấp s n sự việc, hiện tượng dưới dạng một câu – Nghị luận về một sự chuyện, một m u tin để người làm bài s dụng. Giáo án học thêm Ngữ văn 9- Kỳ II Năm học 2023-2024 việc, hiện tượng trong đời Có đề không cung cấp nội dung s n, mà ch gọi t n, người làm sống thường có ba loại bài phải trình bày, mô tả sự việc, hiện tượng đó. nhỏ: Mệnh lệnh trong đề thường là: n u nhận x t, n u ý kiến, n u Trình bày suy nghĩ về suy nghĩ của mình, bày tỏ thái độ, trình bày suy nghĩ một hiện tượng trong đời – Nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống thường có ba sống xã hội. loại nhỏ: Trình bày suy nghĩ về Trình bày suy nghĩ về một hiện tượng trong đời sống xã hội: hai hiện tượng trong đời như nghị lực, ý chí, tình y u thư ng sống xã hội tr l n: Trình bày suy nghĩ về hai hiện tượng trong đời sống xã hội tr T một hiện tượng thi n l n: như thất bại và thành công, cho và nhận Loại này cần xem x t nhi n, trình bày suy nghĩ quan hệ giữa hai hiện tượng. về đời sống xã hội T một hiện tượng thi n nhi n, trình bày suy nghĩ về đời sống xã hội như: iữa một v ng khô c n sỏi đá, cây hoa dại v n mọc l n và n những đóa hoa thật đ p; câu chuyện hai biển hồ alextin Suy nghĩ của anh (chị) về hiện tượng tr n. ? Dàn bài cuả bài văn 4. àn làm bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời nghị luận về một sự việc sống. hiện tượng đời sống gồm * bài: mấy phần? – n d t ng n gọn vào sự việc, hiện tượng cần nghị luận. LĐ1: Giải – N u luôn thái độ đánh giá chung về hiện tượng đó. i i * Thân bài: văn nghị luận về sự việc hiện tượng đời sống. LĐ1: Giải i i vi c hi vi i u cầu: LĐ – Có thể n u mối quan hệ của hiện tượng này với ngữ liệu phần Đọc hiểu. LĐ i – Cần n u những ví dụ, những trường hợp cụ thể, chi tiết và chu n – i i xác. – i ả – ả – Nếu nhớ r , có thể trích nguồn ho c thông tin. i i – Nếu không nhớ r thì tuyệt đối không được ghi sai lệch thông tin, i với s làm giảm tính thuyết phục của bài viết. vi c hi ng ngh lu n LĐ LĐ i u cầu: ả – Nguy n nhân của hiện tượng xã hội bao gồm cả nguy n nhân chủ ả. quan và khách quan, nguy n nhân sâu xa và trực tiếp. LĐ Li ả – Nguy n nhân đưa ra cần hợp lý, chính xác. i LĐ i – i i – i ả – h. ả i i i với s vi c hi n Giáo án học thêm Ngữ văn 9- Kỳ II Năm học 2023-2024 ng ngh lu n u cầu: – Thái độ đánh giá khách quan, r ràng. – Có thể n u những cách đánh giá mang màu s c cá nhân, nhưng phải thuyết phục và hợp lý. LĐ i ả ả. u cầu: – iện pháp đưa ra cần thiết thực, khả thi, không chung chung, tr u tượng. – iện pháp bao gồm cả biện pháp của xã hội – c quan, Nhà nước – cá nhân; cả ý thức – hành động của cá nhân. LĐ Li ả i . u cầu: – ài học cho bản thân cần ph hợp với quan điểm, thái độ cá nhân n u trước đó. – Cần n u hai bài học: một bài học nhận thức, một bài học hành động. Kết bài – N u suy nghĩ về tầm quan trọng của sự việc hiện tượng đã nghị luận. – Đưa ra thông điệp, hay lời khuy n cho mọi người. – N u suy nghĩ về sự thay đổi của sự việc ho c hiện tượng xã hội đó trong tư ng lai. Tiết 3: Luyện tập Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt Bài tập 1: Suy nghĩ gì về hiện tượng “gây ô nhiễm môi - Hình thức tổ chức luyện tập : trường do xả rác bừa bãi” của người dân nước ta hiện nay. nhóm nhỏ Gợi : - HS thực hiện lập dàn ý a) bài Bài tập 1: Suy nghĩ gì về hiện - iới thiệu vấn đề “vứt rác b a bãi” và thực trạng ô nhiễm tượng “gây ô nhiễm môi trường môi trường do xả rác b a bãi nước ta hiện nay. do xả rác bừa bãi” của người b) Thân bài dân nước ta hiện nay. Giải thích khái niệm - Vứt rác b a bãi là vứt rác không đúng n i quy định, không ? Giải thích khái niệm vứt rác đúng chỗ, gây n n ô nhiễm môi trường. bừa bãi là gì? - ất cứ lúc nào có rác là vứt, mọi n i mọi lúc. - Vứt theo thói quen, tiện đâu vứt đó, không cần biết chỗ mình là đâu, th ng rác n m chỗ nào. Giáo án học thêm Ngữ văn 9- Kỳ II Năm học 2023-2024 Thực trạng hiện tượng vứt rác bừa bãi ? Nhận xét về thực trạng vứt rác - Người dân vô tư xả rác b a bãi ngay tr n chính v a hè, lề phố bừa bãi hiện nay? - Khi đi ăn nhà hàng, m c d chủ nhà hàng đã để s n một th ng rác nhỏ dưới bàn ăn nhưng khi d ng xong giấy ăn ho c tăm tre họ v n thản nhi n vứt xuống nền nhà... - Khi đến các quán nước, sàn nhà đầy những tàn thuốc lá c ng với những bã k o cao su,... - Người ngồi tr n xe g n máy vứt giấy gói thức ăn hay n m vỏ hộp sữa xuống đường - Người ngồi tr n xe ô tô, xe buýt, xe du lịch thì vứt rác ra đường qua c a sổ hay thậm chí còn khạc nhổ ngay tr n xe. - Đi bộ ven hồ ta v n có thể thấy những que kem đang ăn d , những m u thuốc lá hay những vỏ k o được vứt vung vãi dưới lòng đường, tệ h n là tr n m t hồ nước trong xanh - Những khu du lịch, du khách tiện đâu vứt đó, không quan tâm đến địa điểm hay mức độ của nó. - Chính b i hành động vứt rác b a bãi mà cầu, cống, đường xá bị ô nhiễm nghi m trọng * Nguyên nhân - o sự thiếu ý thức bảo vệ môi trường và n i mình sinh sống của người dân. - Một số người ích k , ch biết lo cho bản thân mà không biết ? Nguyên nhân của hiện tượng đến cộng đồng, xã hội trên là do đâu? - Th ng đựng rác n i công cộng còn thiếu ho c đ t vị trí không thuận tiện cho việc vứt rác. - Việc x lí vi phạm còn nh , chưa thường xuy n. Tác hại của hành động vứt rác bừa bãi - ây ô nhiễm môi trường nước, không khí... - Là tác nhân gây phát sinh hàng loạt các dịch bệnh nguy hiểm, ảnh hư ng trực tiếp đến sức khỏe và đời sống con người. ?Tác hại của hành động vứt rác - Làm mất cảnh quan sinh thái, các khu du lịch hay danh lam bừa bãi là gì? th ng cảnh. - ây tốn k m tiền của cho nhà nước. - Tạo ra một thói quen xấu trong đời sống văn minh hiện đại. Đề xuất biện pháp khắc phục, liên hệ. - Tuy n truyền giáo dục và nâng cao ý thức người dân trong việc bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh công cộng. - Viết kh u hiệu, bảng tuy n truyền treo những n i công Giáo án học thêm Ngữ văn 9- Kỳ II Năm học 2023-2024 cộng - Các trường lớp cần vận động học sinh bỏ rác đúng n i quy ? Em có đề xuất biện pháp gì định và áp dụng những hình thức kỷ luật đối với những bạn khắc phục hiện tượng trên? làm sai quy định. - Tăng lượng th ng rác các tuyến đường, tránh tình trạng một tuyến đường ch có một ho c không có th ng rác nào, khiến người dân thấy bất tiện khi phải cầm rác vì không có th ng rác để bỏ vào. - Tổ chức các hoạt động thu gom rác thải, bảo vệ môi trường như: Ngày thứ bảy tình nguyện, ngày chủ nhật xanh, chiến dịch 3R - Có biện pháp x lí nghi m kh c đối với những trường hợp xả rác b a bãi. c) Kết bài - Nêu suy nghĩ của bản thân về vấn đề “vứt rác b a bãi”: Vứt rác b a bãi là thực trạng rất đáng ph phán - Tuy n truyền và động vi n mọi người trong việc bảo vệ môi trường. GV giao bài tập về nhà. Đưa dàn bài gợi ý Yêu cầu HS viết thành bài văn ở nhà. Bài tập 2: Em có suy nghĩ gì về tình trạng nghiện trò chơi điện tử của học sinh hiện nay Gợi ý: Ý 1: 1. iải thích hiện tượng nghiện trò ch i điện t : - Nghiện điện t là tình trạng ham m thái quá các trò ch i điện t . Đây là tình trạng phổ biến, đáng báo động của học sinh, sinh viên hiện nay. - Biểu hiện: bỏ học trốn học , dành hầu hết thời gian chìm đ m trong các trò ch i điện t , thậm chí qu n ăn qu n ngủ. Ý 2: àn luận P i ả i i ò i i ử: - Đối với cá nhân người nghiện ch i điện t : +học hành sa sút +Luôn trạng thái thấp thỏm, đối phó +Tổn hại sức khỏe +Làm cho bố m , gia đình lo buồn +Tổn thất kinh tế +D n đến những hành vi phạm pháp. Giáo án học thêm Ngữ văn 9- Kỳ II Năm học 2023-2024 - Đối với xã hội: + Học sinh là lớp trẻ, là mầm non tư ng lai của đất nước, nếu lực lượng này không chuyên tâm học tập mà ch mải m vui ch i thì sẽ gây tác hại cho lực lượng lao động chủ yếu sau này. + Trật tự an ninh bị rối loạn. P i ò i i ử: - Nguyên nhân khách quan: Trò ch i điện t là sản ph m hấp d n của công nghệ thông tin. + Do sự quả lý chưa ch t chẽ của nhà nước và gia đình. - Nguyên nhân chủ quan: + Học sinh còn trẻ người non dạ, hiếu động, dễ bị cuốn hút vào ma trận của các trò ch i điện t . + Do bản thân còn có suy nghĩ bồng bột, nông nổi, ch nghĩ đến mình mà không nghĩ đến gia đình. c.. iện pháp kh c phục: - Nhà nước tăng cường quản lý và x phạt đối với các hành vi vi phạm. - Nhà trường tăng cường giáo dục. - ia đình tăng cường giáo dục, quản lý sát sao h n. - Bản thân học sinh phải ý thức sâu s c tác hại của trò ch i điện t để có cách s dụng đúng, phát huy tính giải trí, giảm căng thẳng trong cuộc sống. Ý 3. ài học cho bản thân: - Cần say mê học tập, không để bạn bè rủ r , lôi k o để nghiện trò ch i điện t . - Giải trí phải hướng tới những trò ch i và hoạt động hữu ích lành mạnh. III.HD v nhà. -Xác định đúng đối tượng của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống. - Thực hiện yêu cầu giao trên. TỔ CHUYÊN MÔN DUYỆT TT TẠ THỊ NHUNG