Đề cương ôn tập cuối học kì II Lịch sử 7

ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ II , Sử 7 I. MỤC TIÊU BÀI HỌC. 1. Kiến thức: Sau khi học xong bài học này, học sinh sẽ: - Giúp học sinh hệ thống các kiến thức đã học ở chương trình học kì II + So sánh tổ chức nhà nước thời Lý - Trần- Hồ- Lê sơ. + Vai trò của nhà Lý, Trần, Hồ, Lê trong cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng đất nước. + So sánh tổ chức chính quyền thời Lý , Trần, Hồ, Lê Sơ. + Thống kê về một số thành tựu chính trên các lĩnh vực thời Lý, Trần, Hồ, Lê Sơ. Hoàn thành bảng theo mẫu các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVI + Bài học kinh nghiệm rút ra từ cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVI trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay. 2. Năng lực: - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. - Năng lực chuyên biệt: + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử. + Rèn luyện kĩ năng so sánh, phân tích, nhận xét lịch sử. + Khai thác và sử dụng thông tin sách giáo khoa lịch sử dưới sự hướng dẫn của giáo viên. + Hệ thống hóa được nội dung kiến thức đã học trong chương trình học kì II + Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành câu hỏi và bài tập. 3. Phẩm chất: - Giáo dục tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc, kính yêu những con người đã xả thân vì đất nước. - Trách nhiệm, trung thực, tự chủ, tự tin. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên: + Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực. + Lược đồ các cuộc kháng chiến chống Tống, Mông-Nguyên, Khởi nghĩa Lam Sơn + Một số tư liệu có liên quan. 2. Học sinh: + SGK, SBT sử 7. + Ôn lại kiến thức ở học kì II III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC A. Hoạt động khởi động. a. Mục tiêu: Giúp khơi gợi tính tò mò của - Học sinh. Sau đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên. c. Sản phẩm: Các sự kiện lịch sử trong giai đoạn thế kỉ XI đến thế kỉ XVI d. Tổ chức thực hiện - Giáo viên hỏi: Hãy nhắc lại các sự kiện lịch sử chính đã diễn ra trên đất nước ta từ thế kỉ XI đến thế kỉ XVI? - Dựa vào câu trả lời của học sinh. Giáo viên giới thiệu bài mới: Nước ta từ thế kỉ XI đến đầu thế kỉ XVI đã trải qua nhiều biến cố lịch sử lớn: Củng cố, xây dựng đất nước, đấu tranh chống ngoại xâm bảo vệ và xây dựng đất nước đưa nước ta phát triển lên một tầm mới Chúng ta sẽ cùng ôn lại những trang sử vẻ vang và rất đáng tự hào đó qua bài học hôm nay. B. Hoạt động hình thành kiến thức 1. ĐẠI VIỆT THỜI LÝ - TRẦN - HỒ (1009-1407) a. Mục tiêu: Giúp học sinh hệ thống lại các nội dung kiến thức cơ bản của nước ta dưới thời các triều đại Lý- Trần- Hồ (1009-1407) có gì nổi bật. b. Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên. c. Sản phẩm: Những thành tựu mà triều đại Lý- Trần đã đạt được. Hậu quả của các biện pháp mà nhà Hồ đã thực hiện d. Tổ chức thực hiện. Hoạt động của thầy và trò Sản phẩm dự kiến Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Học sinh xem lại bài 11,12,13,14,15 và trả lời các câu hỏi sau: Câu 1: Hoàn thành bảng thống kê về quá trình thành lập các triều đại lịch sử từ thế kỉ XI đến đầu thế kỉ XV theo mẫu? Thời gian Triều đại Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê về các thành tựu kinh tế, văn hóa, giáo dục thời Lý- Trần- Hồ theo mẫu. Nội dung Các giai đoạn và những điểm mới Lí Trần Hồ Kinh tế Xã hội Văn hóa Giáo dục Khoa học, kĩ thuật Câu 3: Kể tên các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thời Lý, Trần, Hồ? Các cuộc kháng chiến đó đã để lại những bài học gì cho công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay? Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập - Học sinh đọc SGK và thực hiện yêu cầu. - Giáo viên khuyến khích Câu 1: Quá trình thành lập các triều học sinh hợp tác với nhau khi thực đại phong kiến từ thế kỉ X – XV. khi thực hiện nhiệm vụ học tập. Thời gian Triều đại Câu 1: Hoàn thành bảng thống kê 1009- 1226 - về quá trình thành lập các triều đại Lí Công Uẩn lên ngôi lịch sử từ thế kỉ XI đến đầu thế kỉ vua, nhà Lí thành lập. 1226 - 1400 - XV theo mẫu? Trần Cảnh lên ngôi vua, nhà Trần thành lập. Thời gian Triều đại 1400 - Hồ Quý Li lật đổ nhà Trần, lập nhà Hồ. 2. Các thành tựu về kinh tế – văn hóa- giáo dục- khoa học kĩ thuật Nội Các giai đoạn và những điểm dun Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê mới g về các thành tựu kinh tế, văn hóa, Lí Trần Hồ giáo dục thời Lý- Trần- Hồ theo mẫu. +Nông +Nông Nhà Nội dung Các giai đoạn và nghiệp nghiệp: Hồ phát triên, những điểm mới Có nhiều thực nhiều năm biện hiện Lí Trần Hồ được mùa pháp để chế độ Kinh tế +TCN: phục hồi Hạn Văn hóa khá phát phát điền, Giáo dục triển với 2 triển. hạn Khoa bộ phận +TCN: nô học, kĩ thủ công các thuật nghiệp xưởng nhà nước thủ công Kin và thủ nhà h tế công nước nghiệp các nhân dân xưởng +Thương thủ công nghiêp: tại các nhiều chợ làng xã hình +T.Nghi thành, ệp: Hoạt buôn bán động với nước buôn bán ngoài diễn ra được hình khắp nơi, thành Vân Đồn, Hội thống buôn bán sầm uất. Tôn giáo: Tôn Văn Đạo Phật giáo: hóa được tôn Nho dân sùng, nho giáo, đạo tộc giáo băt giáo, được đầu được phật giáo đề cao mở rộng. đều được chữ Văn Nôm hóa Đạo giáo coi trọng được + Văn được thịnh hành học chữ đề cao + Văn Hán, chữ học: chữ Nôm Hán bước phát đầu phát triển triển Chú ý đến Quốc Tử Cải học tập thi Giám cách cử, Văn được mở chế độ Miếu- rộng, các học Giáo Quốc tử kì thi tập, thi dục giám được được tổ cử để xây dựng chức chọn thường nhân xuyên tài Câu 3: Kể tên các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thời Lý, Trần- Hồ? Kiến trúc Các bộ Chế Các cuộc kháng chiến đó đã để lại quy mô sử học ra tạo những bài học gì cho công cuộc bảo lớn, độc đời. được vệ Tổ quốc hiện nay? đáo, kĩ Tác súng Kho thuật điêu phẩm thần a khắc tinh quân sự, cơ, học, vi Y học thuyền kĩ xuất hiện chiến thuậ Nghệ t thuật kiến trúc điêu khắc rõ nét Câu 3: Triều Cuộc kháng Người đại chiến lãnh đạo Nhà chống quân Tống Lý Lý (1075-1077) Thường Kiệt Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động Nhà Ba lần kháng Trần - Học sinh lần lượt trả lời các câu hỏi. Trần chiến chống quân Quốc Bước 4. Đánh giá kết quả thực Mông-Nguyên Tuấn hiện nhiệm vụ học tập (Thế kỉ XIII) HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết Nhà Chống quân Minh Hồ Quý quả của bạn mình. Hồ (1407) Ly Giáo viên bổ sung phần phân tích * Bài học kinh nghiệm nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện - Phải lấy đoàn kết toàn dân làm sức nhiệm vụ học tập của học sinh. mạnh, dựa vào dân mà đánh giặc. Chính xác hóa các kiến thức đã hình - Phải giải quyết vấn đề lục đục trong thành cho học sinh. nội bộ, không để nó là điểm yếu dẫn đến những kết quả không mong muốn. - Khi đánh giặc mạnh không nên đương đầu trực tiếp với giặc sẽ làm hao mòn lực lượng của ta và không rút lui cố thủ mà bảo toàn lực lượng chờ thời cơ phản công. 2. KHỞI NGHĨA LAM SƠN VÀ ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1418-1527) a. Mục tiêu: Giúp học sinh hệ thống lại các nội dung cơ bản của nước ta từ thế kỉ XV đến thế kỉ XVI. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và quá trình hình thành phát triển nhà nước thời Lê Sơ. b. Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên. c. Sản phẩm: Thống kê về một số thành tựu chính trên các lĩnh vực quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa thời Lê Sơ. Hoàn thành bảng thống kê theo mẫu về các giai đoạn phát triển của khởi nghĩa Lam Sơn. Bài học kinh nghiệm trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm bảo vệ tổ quốc. d. Tổ chức thực hiện. Hoạt động của thầy và trò Sản phẩm dự kiến Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập. - Học sinh xem lại bài 16,17 và trả lời các câu hỏi sau: Câu 1: Lập và hoàn thành bảng thống kê về các giai đoạn phát triển của khởi nghĩa Lam Sơn? Thời Sự kiện Ý nghĩa gian lớn Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê về tình hình kinh tế thời Lê Sơ Lĩnh vực Tình hình phát triển Nông nghiệp Thủ công nghiệp Thương nghiệp Câu 3: Pháp luật thời Lê Sơ có gì khác so với thời Lý, Trần? Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập - học sinh đọc SGK và thực hiện yêu cầu. Giáo viên khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập. Câu 1: Lập và hoàn thành bảng thống kê về các giai đoạn phát triển 1. Khởi nghĩa Lam Sơn. của khởi nghĩa Lam Sơn? Thời Sự kiện Ý nghĩa gian lớn 1418- Thời kì ở - Nêu cao tinh 1423 miền Tây thần chiến đấu Thanh Hóa. của ND ta. (Cuộc KN Cuộc KN Lam Sơn chuyển sang do Lê Lợi giai đoạn mới lãnh đạo đã bùng nổ). 1424- Giải phóng Cuộc KN 1426 Nghệ An, chuyển sang Tân Bình, giai đoạn phản Thuận Hóa. công. Tiêu diệt quân Minh, giải phóng đất nước. Cuối Trận Tốt - Kết thúc 20 1426- Động - năm đô hộ của cuối Chúc nhà Minh. Mở Câu 2: Hoàn thành bảng thống kê 1427. Động. ra 1 thời kì phát về tình hình kinh tế thời Lê Sơ Trận Chi triển mới - Lăng- >Thời Lê sơ. Xương Giang. 2 . Tìm hiểu về tình hình kinh tế thời Lê Sơ: Lĩnh Tình hình phát triển vực Nông - Cho quân lính thay nhau về nghiệp quê sản xuất. - Đặt 1 số chức quan chuyên lo về nông nghiệp như: Khuyến nông sứ, Hà Đê sứ, Đồn điền sứ. - Kêu gọi nhân dân phiêu tán trở về quê làm ruộng. - Thi hành chính sách quân điền, cấm giết trâu, bò. Cấm điều động dân phu trong mùa cấy gặt. TCN - Nhiều làng nghề thủ công chuyên nghiệp nổi tiếng xuất hiện: Hớp Lễ, Chu Đậu (Hải Dương), Bát Tràng (Hà Nội).. Câu 3: Pháp luật thời Lê Sơ có gì - Các phường thủ công ở khác so với thời Lý, Trần? kinh thành Thăng Long: Nghi Tàm dết lụa, Yên Thái làm giấy.. - Công xưởng do nhà nước quản lý gọi là Cục Bách tác, phụ trách đồ dùng cho nhà vua, vũ khí ,đóng thuyền, đúc tiền. Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt Thươn - Nhà nước khuyến khích lập động g chợ mới, họp chợ, quy định - học sinh lần lượt trả lời các câu nghiệp về việc thành lập chợ và họp hỏi. chợ. Bước 4. Đánh giá kết quả thực - Kiểm soát chặt chẽ việc hiện nhiệm vụ học tập buôn bán với nước ngoài ở - Học sinh phân tích, nhận xét, cử khẩu Vân Đồn, Vạn Ninh, đánh giá kết quả của bạn mình. Hội Thống Giáo viên bổ sung phần phân tích Câu 3: Luật pháp nhận xét, đánh giá, kết quả thực - Quốc triều hình luật (luật Hồng Đức). hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. - Nội dung chính là bảo vệ quyền lợi của Chính xác hóa các kiến thức đã vua, quan và giai cấp thống trị, địa chủ hình thành cho học sinh. phong kiến. Đặc biệt bộ luật có những điều luật bảo vệ chủ quyền quốc gia, khuyến khích phát triển kinh tế, gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ một số quyền của phụ nữ. C. Hoạt động luyện tập a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b. Nội dung: GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng (trắc nghiệm). c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh. d.Tổ chức thực hiện: GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu cầu học sinh chọn đáp án đúng (trắc nghiệm). Câu hỏi trắc nghiệm Câu 1. Nét độc đáo trong cách đánh giặc của nhà Lý năm 1075 là A. Mai phục bất ngờ. B. Vườn không nhà trống. C. Lập phòng tuyến chặn giặc. D. Chủ động tấn công trước để phòng vệ. Câu 2. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân xâm lược nào? A. Quân Mông Cổ. B. Quân Nam Hán. C. Quân Tống. D. Quân Minh. Câu 3. Sắp xếp các sự kiện của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn othe trình tự thời gian? 1. Giải phóng Nghệ An. 2. Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi hoạt động. 3. Giải phóng Tân Bình - Thuận Hóa. 4. Chiến thắng Tốt Động - Chúc Động. A. (1), (3), (2), (4). B. (1), (2), (3), (4) C. (2), (3), (4), (1). D. (4), (3), (1), (2). Câu 4. Đánh giá nào sau đây đúng với công lao của Lê Lợi trong cuộc kháng chiến chống quân Minh? A. Người tổ chức, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đến thắng lợi hoàn toàn. B. Nhà chính trị, quân sự tài ba, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới. C. Là một tài năng xuất sắc trên nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn thơ. D. Là vị vua anh minh, người có tài kiệt xuất. Câu 5. Pháp luật thời Lê sơ và Lý- Trần giống nhau ở điểm nào? A. Giữ gìn những truyền thống tốt đẹp của dân tộc. B. Cấm giết mổ trâu bò, bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp. C. Không cấm giết mổ trâu bò, bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp D. Bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo vệ một số quyền cho phụ nữ. Câu 6. Mục đích tấn công sang đất Tống của nhà Lý là A. chỉ tấn công ở vùng biên giới để tiêu diệt địch. B. chỉ tấn công thành Ung Châu rồi rút quân về. C. chỉ tấn công những nơi tập trung quân lương của nhà Tống. D. chỉ tấn công vào châu Khâm, châu Liêm (Quảng Đông) Câu 7. Lê Lợi cùng 18 người trong bộ chỉ huy nghĩa quân đã tổ chức hội thề ở đâu? A. Lam Sơn B. Khôi Huyện C. Nghệ An D. Lũng Nhai Câu 8: Nét nổi bật của tình hình nghĩa quân Lam Sơn trong giai đoạn 1418 – 1423 là A. liên tục bị quân Minh vây hãm và phải rút lui. B. mở rộng địa bàn hoạt động vào phía Nam. C. tiến quân ra Bắc và giành nhiều thắng lợi. D. tổ chức các trận đánh lớn nhưng không thành công. Câu 9. Vì sao nghĩa quân Lam Sơn rút vào Nghệ An hoạt động? A. Bị quân Minh vây bắt và dồn ép không còn đủ lực đấu tranh. B. Rút quân chiến lược nhằm xây dựng, phát triển lực lượng. C. Thất bại nặng nề trong các cuộc đối đầu với quân Minh, D. Nghệ An là vùng đông dân, quân Minh còn chưa quản lí hết. Câu 10. Vì sao nghĩa quân Lam Sơn có thể đánh bại quân Minh xâm lược? A. Có sự giúp đỡ của Lạc Long Quân với thanh gươm thần. B. Nhà Minh gặp nhiều khó khăn trong nước do khởi nghĩa nông dân. C. Nghĩa quân được tổ chức, trang bị đầy đủ và tinh nhuệ. D. Có sự ủng hộ của nhân dân và lãnh đạo sáng suốt của bộ máy chỉ huy. Câu 11. Tại sao thời Lê Sơ nền giáo dục có sự phát triển mạnh mẽ nhất? A. Xây dựng Văn Miếu và mở trường tại các lộ. B. Đầu tư vào quá trình tuyển dụng quan lại qua thi cử. C. Dịch sách chứ Hán sang chữ Nôm làm tài liệu học tập, thi cử. D. Định rõ quy tắc về việc học tập, thi cử tuyển dụng nhân tài. Thực hành: GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa đã học từ thế kỉ XI đến TK XVI trình bày lại diễn biến 1 trong các trận chiến mà em thích. D. Hoạt động vận dụng. a. Mục tiêu: Giúp học sinh nắm lại các kiến thức vừa tìm hiểu để vận dụng b. Nội dung: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới. ? Tìm hiểu thêm từ sách, báo và internet, hãy viết bài giới thiệu (khoảng 7-10) câu về một thành tựu văn hoá Đại Việt thời Lý, Trần, Lê Sơ còn được bảo tồn và phát huy giá trị đến ngày nay. c. Sản phẩm. d. Tổ chức thực hiện - Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh về nhà thực hiện.  Học sinh làm bài tập đầy đủ, ôn tập theo hướng dẫn của giáo viên. Chuẩn bị tiết sau kiểm tra kì II. Tổ cm duyệt TT: Tạ Nhung