Giáo án Lịch sử 9 - Tuần 19 - Năm học 2023-2024

HỌC KÌ 2 Tuần 19 Ngày soạn:10/1/2024 Tiết 15 - Bài 20: Cuộc vận động dân chủ trong những năm 1936-1939 I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: - HS nắm được hoàn cảnh lịch sử thế giới và trong nước có nhiều thay đổi trong những năm 1936-1939. - Chủ trương lãnh đạo của Đảng cộng sản Đông Dương trong những năm 1936-1939. -Ý nghĩa lịch sử của cuộc vận động dân chủ những năm 1936-1939. 2.Thái độ: GD lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng. 3.Năng lực: Rèn luyện cho học sinh kỹ năng khai thác tranh ảnh, kĩ năng so sánh II. Chuẩn bị: - GV: Tranh ảnh, bảng phụ - HS: đọc trước bài ở nhà III. Tiến trình dạy học: 1. Ổn định tổ chức. 2. Kiểm tra: Nêu ý nghĩa lịch sử của phong trào cách mạng 1930 – 1931? 3. Bài mới: Hoàn cảnh thế giới và trong nước thời kì này thay đổi ntn? Đảng ta đề ra sách lược và hình thức đấu tranh mới; sách lược và hình thức đấu tranh đó có gì khác với những năm 1930-1931; phong trào cách mạng trong những năm 1936-1939 diễn ra như thế nào, có ý nghĩa ra sao? Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu. Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: tìm hiểu tình hình thế giới và trong I. Tình hình thế giới và trong nước nước 1936 - 1939 + Tình hình thế giới: 1 ?Trong những năm 1936-1939 tình hình thế giới - Chủ nghĩa phát xít được thiết lập và lên có gì thay đổi? nắm quyền ở Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản, trở thành mối nguy cơ dẫn tới một cuộc chiến - HS dựa vào SGK trả lời, GV chốt, nhấn mạnh tranh thế giới mới đe dọa hòa bình và an chính sách lới lỏng quyền tự do dân chủ của Mặt ninh thế giới. trận nhân dân Pháp - Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản (7 - 1935) đề ra những chủ trương mới: thành lập Mặt trận Nhân dân ở các nước nhằm tập trung lực lượng chống phát xít và nguy cơ chiến tranh. - Ở Pháp, Mặt trận Nhân dân Pháp lên cầm quyền, ban bố một số chính sách tiến bộ đối với các thuộc địa. Một số tù chính trị ở Việt Nam được thả. ? Em hãy cho biết tình hình Việt Nam sau cuộc + Trong nước: Hậu quả của cuộc khủng khủng hoảng kinh tế thế giới? Đời sống nhân dân hoảng kinh tế cùng những chính sách ra sao? phản động của thực dân Pháp ở thuộc địa đã làm cho đời sống nhân dân ta càng đói - HS trả lời, GV minh họa 1 số tác phẩm văn học khổ, ngột ngạt. để làm rõ cuộc sống cực khổ của nhân dân ta thời kì này II. Mặt trận dân chủ Đông Dương và phong trào đấu tranh đòi tự do dân chủ. Hoạt động 2: tìm hiểu chủ trương của Đảng ta * Chủ trương của Đảng thời kì 1936 - 1939 - Xác định kẻ thù trước mắt là bọn phản ? Căn cứ vào tình hình thực tế Đảng cộng sản động Pháp và tay sai. Đông Dương đã có nhận định gì ? - Nhiệm vụ là chống phát xít, chống chiến - HS tìm hiểu việc xác định kẻ thù, nhiệm vụ, hình tranh đế quốc, chống bọn phản động thuộc thức mặt trận, Hình thức đấu tranh.. địa, tay sai, đòi tự do, cơm áo, hòa bình. - GV chốt kiến thức cơ bản - Chủ trương thành lập Mặt trận Nhân dân phản đế Đông Dương, sau đổi thành Mặt trận Dân chủ Đông Dương. 2 - Hình thức đấu tranh: hợp pháp, nửa hợp pháp, công khai, nửa công khai. III- Ý nghĩa của phong trào Hoạt động 3: Tìm hiểu ý nghĩa của phong trào cách mạng 1936 – 1939 - Qua phong trào, tư tưởng Mác - Lê-nin, ?Cuộc vận động dân chủ 1936- 1939 có ý nghĩa đường lối của Đảng được tuyên truyền sâu như thế nào? rộng trong quần chúng. Các tổ chức Đảng - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm – Trao đổi tự do được phát triển, cán bộ cách mạng được rèn theo bàn, sau đó chia sẻ ý kiến luyện. - GV nhận xét, chốt ý chính - Qua phong trào, quần chúng nhân dân được giác ngộ, tập dượt đấu tranh, đội quân chính trị của quần chúng gồm hàng triệu người từ thành thị đến nông thôn được tập hợp. - Phong trào dân chủ 1936 - 1939 là cuộc tập dượt lần thứ hai cho Cách mạng tháng Tám năm 1945. 4. Củng cố: Giáo viên hướng dẫn HS so sánh phong trào 1936-1939 với phong trào 1930- 1931: kẻ, thù, mục tiêu, phương pháp, hình thức đấu tranh, địa bàn hoạt động, lực lượng tham gia, mặt trận 5. Dặn dò: Học theo câu hỏi trong SGK + Đọc SGK bài 21 trả lời câu hỏi: -Vì sao năm 1941, Đảng đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu. - Khi Nhật đảo chính Pháp, Đảng có chủ trương gì? Em có nhận xét gì về chủ trương đó? 3 Ngày soạn: 10/1/2024 Chủ đề III: CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945 Tiết 16 VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 – 1945 I/ Mục tiêu: 1. Kiến thức: học sinh cần: - Nêu được đặc điểm cơ bản tình hình thế giới và trong nước trong những năm 1939- 1945. - Trình bày được sự ra đời và vai trò của mặt trận Việt Minh 2. Năng lực: + Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử + So sánh, nhận xét, đánh giá, về phong trào dân chủ thời kỳ 1936-1939 + Vận dụng kiến thức mới mà học sinh đã lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn. HS biết nhận xét, đán giá, rút ra bài học kinh nghiệm với sự phát triển nước ta ngày nay 3. Phẩm chất: Bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trân trọng những giá trị lịch sử, sự hi sinh lớn lao của các thế hệ cách mạng cho độc lập tự do của dân tộc. II/ Chuẩn bị: Tranh ảnh và các tài liệu liên quan, bảng phụ III/ Tiến trình dạy học 1/ Ổn định: 2/ Kiểm tra bài cũ: - Hoàn cảnh lịch sử thế giới ảnh hưởng trực tiếp đến cách mạng Việt Nam (1936-1939)? - Chủ trương của Đảng ta trong thời kì này như thế nào? 4 3/ Bài mới: Hoạt động của GV – HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: tìm hiểu về tình hình thế giới I. Tình hình thế giới và Đông Dương và Đông Dương 1939 - 1945 1/ Tình hình thế giới ? Em hãy tìm ra những nét mới về tình hình + Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phát xít thế giới và Đông Dương trong những năm Đức tấn công nước Pháp, Chính phủ tư sản phản 1939-1945 ? động Pháp đầu hàng và làm tay sai cho Đức. - HS dựa vào SGK trả lời + Ở Viễn Đông, quân phiệt Nhật đẩy mạnh xâm - GV gọi học sinh đọc đoạn in nghiêng trong lược Trung Quốc và cho quân tiến sát biên giới Sgk. Việt - Trung. - GVchốt kiến thức chính 2/ Tình hình trong nước: + Tháng 9 - 1940, Nhật xâm lược Đông Dương. + Pháp đầu hàng Nhật rồi câu kết với Nhật để cùng áp bức, bóc lột nhân dân Đông Dương: - Pháp: Thi hành chính sách “kinh tế chỉ huy”; tăng các loại thuế. - Nhật: Thu mua lương thực (chủ yếu là lúa gạo) theo lối cưỡng bức. + Dưới hai tầng áp bức, bóc lột của Pháp - Nhật, đời sống của các tầng lớp nhân dân, chủ yếu là -GV làm rõ những thủ đoạn thâm độc của nông dân bị đẩy đến tình trạng cực khổ, điêu đứng. Pháp – Nhật đối với nhân dân Đông Dương, Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc ta với Pháp - Nhật bổ sung, minh họa bằng 1 số tác phẩm văn, ngày càng sâu sắc. thơ đề HS thấy được hậu quả nghiêm trọng của chính sách đó... ?Mâu thuẫn nào xuất hiện thời kì này? 5 - HS suy nghĩ trả lời, GV nhấn mạnh: Mâu thuẫn giữa toàn thể các dân tộc Đông Dương với đế quốc Pháp phát xít Nhật, II/ MẶT TRẬN VIỆT MINH RA ĐỜI (19 Pháp trở nên sâu sắc. – 5 – 1941) Hoạt động 2: tìm hiểu hoàn cảnh ra đời của Hoàn cảnh Mặt trận Việt Minh - Từ năm 1941, tình hình thế giới và trong nước có - GV hướng dẫn HS tìm hiểu khái quát nhiều chuyển biến mau lẹ, có lợi cho cách mạng những thay đổi của tình hình thế giới và VN. trong nước trong những năm 1941 - Ngày 28 - 1 - 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về - GV nhắc lại ngắn gọn cuộc hành trình cứu nước. Người đã chủ trì Hội nghị TW lần thứ 8 (từ nước của NAQ: nhấn mạnh sự kiệnngày 28 – ngày 10 đến ngày 19 - 5 - 1941) họp tại Pác Bó 1 – 1941NAQ về nước trực tiếp chỉ đạo (Cao Bằng). phong trào cách mạng (sự dụng tài liệu văn học để minh họa..) - Hội nghị đã chủ trương thành lập Mặt trận Việt Minh (ngày 19 - 5 - 1941). - GV khái quát nội dung chính của hội nghị,nhấn mạnh sự thành lập mặt trận Việt Mục đích ra đời mặt trận Việt Minh: đoàn kết Minh (tên gọi,mục đích...) tập hợp mọi giai cấp tầng lớp nhân dân trong mặt trận chống Pháp,Nhật,phong kiến tay sai. ? Tại sao đến lúc này, Đảng ta lại thành lập Mặt trận Việt Minh ? - HS suy nghĩ trả lời - GV giải thích rõ tên gọi của mặt trận...Giới thiệu thêm về Hội nghị Trung ương lần 6 Vai trò của Mặt trận Việt Minh năm 1939 (HS khá, giỏi) Hoạt động 3: tìm hiểu vai trò của Mặt trận Việt Minh - GV yêu cầu HS tìm hiểu về những hoạt động của MTVM kể từ khi ra đời 6 1. Công tác xây dựng lực lượng chính trị 2. Công tác xây dựng lực lượng vũ trang 3. Công tác xây dựng căn cứ địa cách mạng - HS nghiên cứu sgk, GV minh họa, nhấn mạnh 1 số hoạt động tiểu biểu - MTVM tập hợp đông đảo quần chính hình ?Vậy em hãy cho biết vai trò của HCM đối thành nên lực lượng chính trị hùng hậu của với sự ra đời của MTVM cách mạng. HS suy nghĩ trả lời, GV nhấn mạnh: đây là - Chuẩn bị những điều kiện cần thiết thúc đẩy mặt trận dân tộc thống nhất đầu tiên của Việt cao trào kháng Nhật cứu nước phát triển mạnh Nam mẽ. - GV liên hệ lịch sử Hiệp Hòa- ATK2 thời kì này (HS khá, giỏi) 4. Củng cố: GV khái quát nội dung cơ bản của bài học 5. Dặn dò: Học bài cũ, chuẩn bị bài 23. -Vì sao tháng 8/1945 Đảng ban bố lệnh tổng khởi nghĩa? Em có nhận xét gì về chủ trương của Đảng? - Nguyên nhân nào tạo nên thắng lợi của cách mạng tháng 8 năm 1945, nguyên nhân quan trọng nhất? TCM DUYỆT 1/2024 Tạ Thị Nhung 7 8