Giáo án Lịch sử 7 - Tiết 45-47, Chủ đề chung 1: Các cuộc phát kiến địa lý - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 5/5/2024 Tuần 35. Tiết 45,46,47:Chủ đề chung 1: CÁC CUỘC PHÁT KIẾN ĐỊA LÝ Thời gian thực hiện: 3 tiết I. MỤC TÊU: Sau khi học xong bài, giúp học sinh 1. Về kiến thức - Giải thích được nguyên nhân và những yếu tố tác động đến các cuộc đại phát kiến địa lí. - Mô tả được các cuộc đại phát kiến địa lí: Christopher Colombus tìm ra châu Mỹ (1492 – 1502), cuộc thám hiểm của Ferdinand Magellan vòng quanh Trái Đất (1519 – 1522). - Phân tích được tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử. 2. Về năng lực - Năng lực chung + Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. + Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên. - Năng lực chuyên biệt + Khai thác và sử dụng được một số thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV. + Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng. - Năng lực Địa lí + Năng lực nhận thức Địa lí: Năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm không gian; Phân tích được tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử. thiên nhiên ở châu Nam Cực. - Năng lực đọc thông tin trên lược đồ, các kí hiệu, biểu tượng liên quan đến hành trình của hai cuộc đại phát kiến địa lí; sử dụng la bàn. - Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống. 3. Về phẩm chất - Bồi dưỡng tinh thần dũng cảm,khám phá cái mới và tôn trọng các dân tộc khác nhau trên thế giới. - Yêu khoa học, ham học hỏi, tìm tòi. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Đối với giáo viên - Máy tính. - Lược đồ hành trình khám phá châu Mỹ của C. cô -lôm-bô. - Lược đồ chuyến đi vòng quanh thế giới của Ph.Ma-gien-lăng. - Hình ảnh, video về các cuộc hành trình phát kiến địa lí. - Một số tư liệu liên quan đến bài học. - Phiếu học tập. 2. Đối với học sinh - Bảng phụ, giấy A0 khổ to. - Sưu tầm tư liệu liên quan đến bài học. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Tiết 45 1. Hoạt động khởi động a. Mục tiêu: Giúp học sinh kể tên được các châu lục trên thế giới thông qua xem tranh, từ đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới. b. Tổ chức thực hiện Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. - HS quan sát hình ảnh trên tivi: 1 số bức tranh ở các châu lục khác nhau. - HS thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi: Các bức tranh trên nằm ở các châu lục nào? Kể tên các châu lục mà em biết. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả. Bước 4: Đánh giá, chuẩn kiến thưc GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, bổ sung và dẫn dắt vào bài mới. 2. Hoạt động hình thành kiến thức Hoạt động 1. 1. Nguyên nhân và điều kiện của các cuộc đại phát kiến địa lí a. Mục tiêu: Giải thích được nguyên nhân và những yếu tố tác động đến các cuộc đại phát kiến địa lí. b. Tổ chức thực hiện Hoạt động của GV-HS Sản phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học 1. Nguyên nhân và điều kiện của các tập cuộc đại phát kiến địa lí - GV yêu cầu HS dựa thông tin trong - Nguyên nhân: SGK, chia lớp thành 8 nhóm, thực hiện + Từ giữa thế kỉ XV, do sự phát triển của thảo luận nhóm, kĩ thuật khăn trải bàn, nền sản xuất ở các nước Tây Âu nên nhu thời gian 5 phút. cẩu về nguyên liệu, vàng bạc và mở rộng + Nhóm lẻ: Hãy lí giải vì sao đến thế thị trường ngày một tăng. kỉ XV, việc tìm đường biển sang + Thời kì đó, các con đường buôn bán phương Đông của người Tây Âu được truyền thống từ chầu Âu sang phương đặt ra cấp thiết. Đông qua Địa Trung Hải bị người Ả Rập + Nhóm chẵn: Những yếu tố tác động và Thổ Nhĩ Kỳ độc chiếm, hàng hoá của đến các cuộc đại phát kiến địa lí. thương nhân bị cướp đoạt một cách vô lí. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập Nhu câu tìm kiếm một con đường khác để Các nhóm đọc SGK, quan sát tranh, sang phương Đông được đặt ra cấp thiết thực hiện yêu cầu. GV theo dõi, hỗ trợ. hơn bao giờ hết. GV có thể định hướng thêm bằng 1 số - Những yếu tố tác động: câu hỏi liên quan để tìm ra kiến thức. + Từ quan niệm đúng đắn về hình dạng Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động Trái Đất và hiểu biết về các đại dương, và thảo luận người châu Âu đã vẽ được bản đổ, hải đồ - GV chọn 1 nhóm để trình bày, các có ghi các vùng đất, hòn đảo, bến cảng,... nhóm khác phản biện. + Các nhà hàng hải cũng bắt đầu nghiên Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện cứu các dòng hải lưu, hương gió,... Cuối nhiệm vụ học tập thế kỉ XV, la bàn nam châm được sử dụng Đánh giá: HS-HS, GV-HS, GV chốt một cách phổ biến để đi trên sông, biển khi kiến thức. (Yêu cầu HS thực hiện kĩ không có Mặt Trời hay trăng, sao. thuật 3-2-1: cho 3 lời khen; 2 hạn chế + Đặc biệt, kĩ thuật đóng tàu lúc đó có và 1 lời góp ý hoặc 1 câu hỏi chất vấn) những bước tiến mới, đóng được những con tàu dài có bánh lái và hệ thống buồm lớn để vượt đại dương (như tàu Ca-ra-ven). + Sự bảo trợ của một số nhà nước phong kiến ở châu Âu cũng tạo điếu kiện thuận lợi cho các cuộc phát kiến địa lí. Tiết 46 Hoạt động 2: 2. Một số cuộc đại phát kiến địa lí a. Mục tiêu: Mô tả được các cuộc đại phát kiến địa lí: Christopher Colombus tìm ra châu Mỹ (1492 – 1502), cuộc thám hiểm của Ferdinand Magellan vòng quanh Trái Đất (1519 – 1522). b. Tổ chức thực hiện Hoạt động của GV-HS Sản phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Một số cuộc đại phát kiến địa lí học tập a. Cuộc phát kiến địa lí của C. cô-lôm-bô - GV yêu cầu HS dựa thông tin - Tháng 8 – 1492, Cô-lôm-bộ và đoàn thuỷ thủ trong SGK, chia lớp thành 8 nhóm, bắt đầu rời cảng Pa-lốt của Tây Ban Nha, đi về thực hiện yêu cầu sau (có thể lựa phía tây, băng qua Đại Tây Dương. chọn các hình thức báo cáo như kĩ - Tháng 10 – 1492, họ đặt chân lên một hòn thuật khăn trải bàn, bảng nhóm, sơ đảo, sau được đặt tên là Xan Xan-va-đô. đồ tư duy, thuyết trình ): - Trong vài tháng sau đó, họ khám phá bờ biển + Nhóm lẻ: Mô tả cuộc đại phát phía đông bắc của Cu-ba và bờ biển phía bắc kiến địa lí: Christopher Colombus của Hi-xpa-ni-ô-la. Cô-lôm-bô tin rằng ông đã tìm ra châu Mỹ (1492 – 1502). tới được Đông Ấn Độ, nhưng thực ra đó là + Nhóm chẵn: Mô tả cuộc đại phát vùng đất mới – châu Mỹ. kiến địa lí: cuộc thám hiểm của - Sau đó, ông còn tiến hành thêm ba chuyến Ferdinand Magellan vòng quanh thám hiểm tới châu Mỹ vào các năm 1993, Trái Đất (1519 – 1522). 1498 và 1502. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học b. Cuộc phát kiến địa lí của Ph. Ma-gien-lăng tập - Tháng 9 - 1519, đoàn thám hiểm của Ma- Các nhóm đọc SGK, quan sát gien-lăng gồm nam chiếc tàu ra khơi từ Tây tranh, thực hiện yêu cầu. GV theo Ban Nha, cũng nhằm tìm kiếm tuyến đường dõi, hỗ trợ. GV có thể định hướng biển theo hướng tây tới quần đảo Gia Vị (thuộc thêm bằng 1 số câu hỏi liên quan In-đô-nê-xi-a ngày nay). để tìm ra kiến thức. - Sau khi khám phá ra eo biển nằm ở cực nam Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt châu Mỹ đoàn thám hiểm tiến vào một đại động và thảo luận dương rộng lớn mà Ma-gien-lăng gọi là Thái - GV chọn 1 nhóm để trình bày, các Bình Dương. nhóm khác phản biện. - Trải qua nhiếu ngày lênh đênh trên biển, đoàn Bước 4. Đánh giá kết quả thực đã đến được Phi-líp-pin. Tại đây, Ma-gien- hiện nhiệm vụ học tập lăng đã thiệt mạng trong cuộc đụng độ với thổ Đánh giá: HS-HS, GV-HS, GV dân. Các thuỷ thủ trong đoàn tiếp tục hành trì chốt kiến thức. (Yêu cầu HS thực qua Ấn Độ Dương đến mũi Hảo Vọng (Nam hiện kĩ thuật 3-2-1: cho 3 lời khen; Phi) rồi trở về bờ biển Tầy Ban Nha (9 – 1522) 2 hạn chế và 1 lời góp ý hoặc 1 câu mang theo vế rất nhiều hương liệu và gia vị,... hỏi chất vấn) Tiết 47 Hoạt động 3: 3. Tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí a. Mục tiêu: Phân tích được tác động của các cuộc đại phát kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử. b. Cách thức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Sản phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Tác động của các cuộc - GV yêu cầu HS dựa thông tin trong SGK, chia lớp đại phát kiến địa lí thành 8 nhóm, thực hiện thảo luận nhóm, thời gian - Về kinh tế, góp phần mở 10 phút (có thể lựa chọn các hình thức báo cáo như rộng phạm vi buôn bán trên kĩ thuật khăn trải bàn, bảng nhóm, sơ đồ tư duy, thế giới, thúc đẩy sự phát thuyết trình ),. triển nhanh chóng của Câu hỏi: Phân tích tác động của các cuộc đại phát thương nghiệp và công kiến địa lí đối với tiến trình lịch sử. nghiệp. Nhờ vậy, tầng lớp Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập thương nhân và chủ xưởng Các nhóm đọc SGK, quan sát tranh, thực hiện yêu sản xuất,... ở Tây Âu trở nên cầu. GV theo dõi, hỗ trợ. GV có thể định hướng thêm giàu có. bằng 1 số câu hỏi liên quan để tìm ra kiến thức. - Đem lại cho loài người hiểu Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận biết về những con đường - GV chọn 1 nhóm để trình bày, các nhóm khác phản mới, vùng đất mới,... Từ đó, biện. sự giao lưu văn hoá giữa các Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học dân tộc được tăng cường và tập mở rộng. Đánh giá: HS-HS, GV-HS, GV chốt kiến thức. (Yêu - Tuy nhiên, trong sự phát cầu HS thực hiện kĩ thuật 3-2-1: cho 3 lời khen; 2 hạn triển nhanh chóng của nền chế và 1 lời góp ý hoặc 1 câu hỏi chất vấn) kinh tế, người lao động (nhất là nông dân) ngày càng bị bần cùng hoá. Các cuộc phát kiến địa lí cũng đã dẫn đến nạn buôn bán nô lệ và làm nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc địa. 3. Hoạt động luyện tập a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức. b. Tổ chức thực hiện A. Trắc nghiệm 1. Nguyên nhân sâu xa dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí trong các thế kỉ XV-XVI là gì? A. Sự phát triển nhanh chóng của nền sản xuất ở các nước Tây Âu. B. Nhu cầu tìm con đường mới để sang phương Đông. C. Khoa học – kĩ thuật có những bước tiến quan trọng. D. Nhu cầu hiểu biết khoa học về đại dương, Trái Đất. 2. Vì sao nhu cầu tìm kiếm con đường biển từ châu Âu sang phương Đông lại đặt ra cấp thiết? A. Hành trình theo đường bộ nhiều rủi ro và tốn kém. B. Tuyến đường bộ bị người Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ độc chiếm. C. Giao thương bằng đường biển nhanh chóng và hiệu quả hơn so với đường bộ. D. Nhu cầu muốn khám phá thế giới của con người. 3. Nhà thám hiểm nào lựa chọn hành trình đi về hướng tây? A. V. Ga-ma.B. B. Đi-a-xo. C. Ph. Ma-gien-lăng. D. C. Cô-lôm-bô và Ph. Ma-gien-lăng. 4. Ai là người tìm ra châu Mỹ? A. V. Ga-ma. C. Ph. Ma-gien-lăng. B. C. Cô-lôm-bô. D. B. Đi-a-xo 5. Chuyển thám hiểm của nhà hàng hải nào đã chứng minh trên thực tiễn rằng Trái Đất có dạng cầu? A. V. Ga-ma. C. Ph. Ma-gien-lăng. B. C. Cô-lôm-bộ. D. A-mê-ri-gô. 6. Một trong những tác động của các cuộc phát kiến địa lí là A. thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của thương nghiệp và công nghiệp châu Âu. B. tạo cơ sở ra đời của các thương đoàn trung đại. C. vô hiệu hoả vai trò của người Ả Rập ở Trung Đông. D. đưa đến sự hình thành “con đường tơ lụa” trên biển thay thế con đường giao đường trên bộ. 7. Một trong những tác động tích cực của các cuộc phát kiến địa lí đối với lịch sử loài người là A. đem lại cho loài người hiểu biết về những con đường mới, vùng đất mới... B. dẫn đến tình trạng bần cùng hoá người lao động (nhất là nông dân). C. dẫn đến nạn buôn bán nô lệ từ châu Phi sang châu Mỹ. D, dẫn đến sự ra đời của chủ nghĩa thực dân châu Âu. 8. Các cuộc phát kiến địa lí đã mang lại sự giàu có cho những tầng lớp nào ở châu Âu? A. Tăng lữ, quý tộc. B. Công nhân, quý tộc. C. Tướng lĩnh quân sự, quý tộc. D. Thương nhân, quý tộc. B. Tự luận Bài tập 1. Từ hành trình của các cuộc đại phát kiến địa lí, em ấn tượng nhất với hành trình nào? Vì sao? (Hành trình thám hiểm tìm ra châu Mỹ của C. Cô-lôm-bộ. Lí do: Vì hành trình này đã phát hiện ra một châu lục mới – châu Mỹ.) 4. Hoạt động vận dụng a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập. b. Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Yêu cầu HS về nhà, trả lời câu hỏi: Bài tập 2,3/169: Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập HS về nhà thực hiện yêu cầu. Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV kiểm tra ở tiết sau. Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Giáo viên giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh - Học bài, làm bài tập trong sách bài tập. - Xem trước chủ đề 2: Đô thị: lịch sử và hiện tại. - Sưu tầm tư liệu về Đô thị: lịch sử và hiện tại. Tổ cm duyệt TT: Tạ Nhung -------------------------