Giáo án GDCD 9 (Kết nối tri thức) - Bài 1: Sống có lý tưởng - Năm học 2024-2025

Ngày soạn: 3/9/2024 KẾ HOẠCH BÀI DẠY BÀI 1. SỐNG CÓ LÝ TƯỞNG ( Thời lượng 2 tiết) I. MỤC TIÊU BÀI HỌC. 1. Kiến thức - Nêu được khái niệm sống có lí tưởng. - Giải thích được ý nghĩa của việc sống có lí tưởng. 2. Năng lực - Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản giúp mỗi cá nhân biết sống có lý tưởng. - Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện các lý tưởng cao đẹp của bản thân. - Năng lực điều chỉnh hành vi, phát triển bản thân: Xác định được lí tưởng sống của bản thân và nỗ lực học tập, rèn luyện theo lí tưởng. 3. Phẩm chất Yêu nước: Tích cực học tập, lao động, rèn luyện sức khoẻ, tham gia các hoạt động tập thể, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng, dân tộc. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU. - SGK, SGV, SBT môn Giáo dục Công dân 9; - Tranh/ảnh, clip, câu chuyện, trò chơi, ví dụ thực tế,... liên quan tới bài học; - Trích một số điều luật liên quan nội dung bài học; - Máy tính, máy chiếu projector, bài giảng PowerPoint,.... III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo hứng thú học tập cho HS và giúp HS có hiểu biết ban đầu về việc sống có lí tưởng. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: GV cho HS xem clip bài hát “Tự nguyện” của nhạc sĩ Trương Quốc Khánh và trả lời câu hỏi: Em hãy chỉ ra những ca từ thể hiện ước muốn của nhân vật trong lời bài hát và cho biết ý nghĩa của những ước muốn đó. Thực hiện nhiệm vụ HS xem clip và trả lời câu hỏi. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Lí tưởng là mục đích cao đẹp nhất mà con người mong muốn đạt tới. Khi sống có lí tưởng, con người sẽ có kế hoạch cho tương lai, có động lực để vượt qua khó khăn, thử thách, phấn đấu để đạt được những thành công trong cuộc sống và giúp ích cho cộng đồng 2. Hoạt động: Khám phá Nội dung 1: Tìm hiểu nội dung: Khái niệm, ý nghĩa của việc sống có lí tưởng a) Mục tiêu. HS nêu được thế nào là sống có lí tưởng, ý nghĩa của việc sống có lí tưởng. b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Giao nhiệm vụ học tập 1. Khái niệm, ý nghĩa GV hướng dẫn HS đọc thông tin 1 và thông tin 2 của việc sống có lí tưởng trong SGK, thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi: - Sống có lí tưởng là xác Thông tin 1: định được mục đích cao đẹp 1/ Em hãy nêu mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí và có kế hoạch, quyết tâm Minh trong thông tin. phấn đấu để đạt được mục 2/ Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thực hiện mong đích nhằm đóng góp cho lợi muốn đó như thế nào? ích của cộng đồng, quốc 3/ Ý nghĩa của mong muốn đó với dân tộc Việt gia, nhân loại. Nam là gì? - Sống có lí tưởng giúp Thông tin 2: mỗi người có động lực phấn 1/ Em hãy chỉ ra mục đích sống của bác sĩ Đặng đấu hoàn thành mục tiêu Thuỳ Trâm và đồng đội. của bản thân, góp phần xây 2/ Chi tiết nào trong những dòng nhật kí thể hiện dựng đất nước giàu mạnh, suy nghĩ và hành động để đạt được mục đích đó? văn minh. Người sống có lí Thực hiện nhiệm vụ tưởng được xã hội công - Học sinh đọc thông tin. nhận, tôn trọng và tin tưởng. - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra. Báo cáo, thảo luận HS thực hiện nhiệm vụ học tập theo nhóm đôi, lần lượt viết câu trả lời ra nháp/phiếu học tập. Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học sinh đã được yêu cầu trình bày và tiến hành nhận xét - GV cho HS xem clip nghệ sĩ ngâm thơ “Người đi tìm hình của nước” (Chế Lan Viên) và chia sẻ thêm về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. GV/HS chia sẻ thêm thông tin về cuốn Nhật kí Đặng Thuỳ Trâm và cuộc đời bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thuỳ Trâm. 3. Hoạt động: Luyện tập Câu 1. Em đồng tình hay không đồng tình với quan điểm nào dưới đây? Vì sao? a) Mục tiêu. Rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân trước những vấn đề liên quan đến nội dung bài học “Sống có lí tưởng”. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập Giáo viên tổ chức cho học sinh làm việc cá nhân Các học sinh cùng suy nghĩ và đưa ra ý kiến của bản thân về từng trường hợp cụ thể Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh cùng nhau làm việc theo theo cá nhân - Ghi ý kiến của mình vào vở, có thể trao đổi cặp đôi cùng các bạn bên cạnh để hoàn thiện câu trả lời Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời từng học sinh đưa ra ý kiến về từng nội dung Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để học sinh hiểu được những việc cần làm, những hành vi cần tránh trong việc thực hiện lý tưởng sống của thanh niên 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 1: Hãy thiết kế một thông điệp về lí tưởng sống và trang trí ở góc học tập làm mục tiêu phấn đấu của em a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc theo nhóm tại nhà, suy nghĩ và hoàn thành bài viết theo yêu cầu. Bài viết cần thể hiện những ý kiến, quan điểm của bản thân về vấn đề đặt ra Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh làm việc ở nhà, suy nghĩ và hoàn thành nhiệm vụ Báo cáo, thảo luận GV mời một số HS trình bày thông điệp đã thiết kế theo yêu cầu của bài Vận dụng số 1. Qua kĩ thuật phòng tranh ảo, GV và HS cả lớp xem “triển lãm” các thông điệp, nhận xét, đánh giá. Kết luận, nhận định - Căn cứ vào các tiêu chí, các yêu cầu đặt ra đưa ra những nhận xét để giúp các học sinh hiểu hơn truyền thống dân tộc. TIẾT 2 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo hứng thú học tập cho HS và giúp HS có hiểu biết ban đầu về việc sống có lí tưởng. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: GV cho HS xem hình ảnh và các thông tin trong hình ảnh nói về các nhân vật lịch sử và thực hiện yêu cầu sau: Dựa vào dữ liệu dưới đây, em hãy cho biết tên các nhân vật và chia sẻ hiểu hiết của mình về những nhân vật đó. Thực hiện nhiệm vụ HS xem clip và trả lời câu hỏi. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Lí tưởng là mục đích cao nhất, tốt đẹp nhất mà con người muốn hướng tới. Lí tưởng như ánh sáng dẫn đường, chỉ lối cho hành động của mỗi người. Người sống có lí tưởng là người luôn suy nghĩ và hành động vì sự tiến bộ của bản thân, giúp ích cho gia đình và đất nước. 2. Hoạt động: Khám phá Nội dung 2: Tìm hiểu nội dung: Lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam ngày nay a) Mục tiêu. Học sinh nêu được: lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam. b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Chuyển giao nhiệm vụ 2. Lí tưởng sống của thanh GV hướng dẫn HS đọc hai thông tin mục 2 niên Việt Nam ngày nay trong SGK và trả lời câu hỏi: a. Lý tưởng sống của thanh a) Dựa vào các thông tin trên, em hãy xác định niên Việt Nam hiện nay nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam và những việc - Lí tưởng sống của thanh thanh niên cần phải làm để thực hiện nhiệm vụ đó. niên Việt Nam hiện nay là b) Theo em, học sinh cần làm gì để thực hiện phấn đấu vì độc lập dân tộc nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam ngày nay và chủ nghĩa xã hội; tích Thực hiện nhiệm vụ cực học tập và làm theo tư - Học sinh cùng nhau đọc thông tin và thảo luận. tưởng, đạo đức, phong cách - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và trả Hồ Chi Minh; nỗ lực rèn lời câu hỏi giáo viên đặt ra. luyện sức khoẻ, học tập để Báo cáo thảo luận trở thành người có năng lực, - Giáo viên gọi một số học sinh đứng lên chia sẻ bản lĩnh và người công dân nội dung tìm hiểu về thông tin sách giáo khoa đưa ra tốt; tích cực tham gia vào sự qua việc trả lời câu hỏi 1 và 2 nghiệp đẩy mạnh công - Các nhóm còn lại tiến hành hoạt động nhận xét nghiệp hoá, hiện đại hoá đất và góp ý. nước, xây dựng và bảo vệ Kết luận, nhận định Tổ quốc Việt Nam xã hội - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học sinh đã chủ nghĩa được yêu cầu trình bày và tiến hành nhận xét - Giáo viên chốt kiến thức giúp học sinh hiểu rõ được những việc cần làm để xây dựng lý tưởng sống cao đẹp của thanh niên hiện nay. Nội dung 3: Tìm hiểu nội dung: Học sinh với việc xác định và rèn luyện lý tưởng sống cao đẹp a) Mục tiêu. Học sinh nêu được những việc cần làm để rèn luyện lý tưởng sống cao đẹp cho bản thân. b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Chuyển giao nhiệm vụ 2. Lí tưởng sống của thanh GV cho học sinh làm việc theo nhóm, các niên Việt Nam ngày nay nhóm cùng nhau trao đổi về nội dung sau b. Học sinh với việc rèn - Học sinh cần làm gì để rèn luyện lý tưởng luyện lý tưởng sống cao đẹp sống cao đẹp cho bản thân. - Học sinh cần xác định Thực hiện nhiệm vụ được lí tưởng sống của bản - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và trả thân và từng bước hiện thực lời câu hỏi giáo viên đặt ra. hoá lí tưởng đó qua việc Báo cáo thảo luận tích cực học tập, lao động, - Giáo viên gọi các nhóm lần lượt đưa ra quan rèn luyện sức khoẻ, tham điểm của nhóm mình gia các hoạt động tập thể, Kết luận, nhận định đóng góp cho sự phát triển - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học sinh đã của cộng đồng, dân tộc và được yêu cầu trình bày và tiến hành nhận xét nhân loại - Giáo viên chốt kiến thức giúp học sinh hiểu rõ được những việc cần làm để xây dựng lý tưởng sống cao đẹp của thanh niên hiện nay. 3. Hoạt động: Luyện tập Câu 2. Từ quan điểm dưới đây, em hãy viết bài thuyết trình về ý nghĩa của việc sống có lí tưởng: Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường. Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống. a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống liên quan đến việc hình thành lý tưởng sống cao đẹp cho bản thân b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập HS làm việc cá nhân, đọc tình huống, suy nghĩ và đưa ra quan điểm của bản thân cho từng tình huống Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh cùng nhau làm việc theo theo cá nhân - Ghi ý kiến của mình vào vở, có thể trao đổi cặp đôi cùng các bạn bên cạnh để hoàn thiện câu trả lời Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời từng học sinh đưa ra ý kiến về từng nội dung Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để hiểu rõ được lý tưởng sống cao đẹp của thanh niên Câu 3. Em hãy nhận xét về việc làm của thanh niên trong các bức ảnh dưới đây và nêu ý nghĩa của những việc làm đó. a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống liên quan đến việc hình thành lý tưởng sống cao đẹp cho bản thân b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ GV hướng dẫn HS quan sát 4 bức ảnh (Bài tập số 3 trong SGK) và nhận xét về việc làm của thanh niên trong các bức ảnh đó, nêu ý nghĩa của những việc làm đó. Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc cá nhân: quan sát, mô tả việc làm của các thanh niên trong 4 bức ảnh. Thảo luận nhóm đôi để nêu ý nghĩa của các việc làm, viết kết quả thảo luận vào nháp/ phiếu học tập. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời từng học sinh đưa ra ý kiến về từng nội dung Kết luận, nhận đinh - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để học sinh hiểu được + Tranh 1: Thanh niên khởi nghiệp, làm giàu cho bản thân, gia đình và quê hương, đất nước. + Tranh 2: Người lính ở quần đảo Trường Sa, bảo vệ biển đảo của Tổ quốc. + Tranh 3: Thanh niên tham gia hoạt động tình nguyện, dọn rác, trồng cây, bảo vệ môi trường. + Tranh 4: Thanh niên chế tạo rô bốt. Những sáng chế này áp dụng vào lĩnh vực sản xuất sẽ góp phần giảm nhẹ sức lao động, nâng cao năng suất lao động của con người. 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 2: Em hãy thực hiện kế hoạch rèn luyện theo lí tưởng và chia sẻ với các bạn về những kết quả mà em đã đạt được, những điều chưa đạt được theo kế hoạch và phương hướng phấn đấu của em. a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ GV hướng dẫn HS làm bài tập Vận dụng số 2: Từ kế hoạch đã được xác định trong bài Luyện tập số 5, HS ghi chép lại những kết quả mà mình đã đạt được, những điều chưa đạt được theo kế hoạch và phương hướng phấn đấu của bản thân. Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc cá nhân để thực hiện nhiệm vụ. Báo cáo, thảo luận GV lựa chọn một số HS tiêu biểu trong lĩnh vực học tập/hoạt động tình nguyện chia sẻ trong diễn đàn “Lí tưởng sống của thanh niên, HS Việt Nam ngày nay” do nhà trường tổ chức. Kết luận, nhận định GV chấm 5 – 10 sản phẩm thực hiện các bài luyện tập, vận dụng, lấy điểm kiểm tra thường xuyên cho HS.