Giáo án GDCD 8 - Tiết 16-19, Bài 17: Phòng chống bạo lực gia đình - Năm học 2023-2024

Ngày soạn: 8/1/2024 BÀI 7. PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH (Thời lượng thực hiện: 4 tiết : 16,17,18,19) I. MỤC TIÊU BÀI HỌC. 1. Về năng lực - Năng lực chung: + Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về phòng chống bạo lực gia đình. + Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện các nhiệm vụ được phân công. + Giải quyết vấn đề và sáng tạo ở những tình huống liên quan đến phòng chống bạo lực gia đình. - Năng lực đặc thù: + Năng lực điều chỉnh hành vi: phân tích đánh giá được một số hiện tượng bạo lực gia đình trong thực tiễn cuộc sống; Vận dụng được các kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lí tình huống, tham gia các hoạt động phòng, chống bạo lực gia đình trong thực tiễn. + Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Chủ động tích cực tham gia vào các hoạt động để phòng, chống bạo lực gia đình 2. Về phẩm chất - Nhân ái: Trân trọng danh dự, sức khoẻ của người khác; không đồng tình với cái ác, cái xấu; không cổ xuý, không tham gia các hành vi bạo lực gia đình - Trách nhiệm: Trung thực, trách nhiệm, dũng cảm đấu tranh phòng, chống các hành vi bạo lực trong gia đình và cộng đồng. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU. - SGK, SGV, SBT môn Giáo dục Công dân 8; - Tranh/ảnh, clip, câu chuyện, trò chơi, ví dụ thực tế,... liên quan tới bài học; - Trích một số điều luật liên quan nội dung bài học; - Máy tính, máy chiếu projector, bài giảng PowerPoint,.... III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo tâm thế tích cực và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: - Học sinh làm việc theo cá nhân, các học sinh cùng suy nghĩ và thực hiện yêu cầu sách giáo khoa đặt ra: Hãy kể về một hành vi bạo lực gia đình mà em biết. Em có ý kiến gì về hành vi đó? Thực hiện nhiệm vụ - Giáo viên gọi từ một đến hai HS lên chia sẻ, các HS khác nhận xét về câu trả lời của bạn Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Gia đình là nơi mỗi người được chăm sóc, nuôi dưỡng và yêu thương góp phần hình thành và phát triển nhân cách. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng đem lại cho con người niềm hạnh phúc ấy. Bao lực gia đình đã và đang gây hậu quả nghiêm trọng, nhất là đối với phụ nữ và trẻ em. 2. Hoạt động: Khám phá Nội dung 1: Tìm hiểu nội dung: Bạo lực gia đình - các hình thức và hậu quả a) Mục tiêu. HS nêu được các hình thức và tác hại của bạo lực gia đình đối với cá nhân, gia đình và xã hội b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Giao nhiệm vụ học tập 1. Bạo lực gia đình - các hình thức HS làm việc theo nhóm, đọc các và hậu quả thông tin 1,2,3,4,5 trong sách giáo khoa Bạo lực gia đình thể hiện dưới các đưa ra và trả lời câu hỏi hình thức phổ biến a. Em hãy nêu những hình thức bạo - Bạo lực về thể chất là hành vi lực gia đình trong các trường hợp trên. ngược đãi, đánh đập làm tổn thương Hãy kể thêm những hình thức bạo lực gia tới sức khoẻ, tính mạng của thành đình khác mà em biết. viên gia đình. b. Bạo lực gia đình gây ra tác hại gì - Bạo lực về tinh thần là những lời cho cá nhân, gia đình và xã hội? nói, thái độ, hành vi làm tổn thương Thực hiện nhiệm vụ tới danh dự, nhân phẩm, tâm lí của - Học sinh đọc thông tin. thành viên gia đình. - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ - Bạo lực về kinh tế là hành vi xâm và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra. phạm tới các quyền lợi về kinh tế Báo cáo, thảo luận của thành viên gia đình (quyền sở - Giáo viên gọi một số học sinh đại diện hữu tài sản, quyền tự do lao động... các nhóm đứng lên chia sẻ nội dung tìm ). quan hệ hiểu về thông tin sách giáo khoa đưa ra - Bạo lực về tình dục là hành vi - Các học sinh còn lại tiến hành hoạt động mang tính chất cưỡng ép trong các nhận xét và góp ý. quan hệ tình dục giữa các thành viên Kết luận, nhận định gia đình, kể cả việc cưỡng ép sinh - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học con sinh đã được yêu cầu trình bày và tiến hành Tác hại của bạo lực gia đình: nhận xét Bạo lực gia đình gây ảnh hưởng xấu - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề để làm đến hạnh phúc gia đình và trật tự xã rõ các hình thức của bạo lực gia đình cũng hội, gây thương tích về thân thể, như hậu quả mà bạo lực gia đình ảnh thậm chí gây tử vong; làm tổn hưởng tới mỗi cá nhân, gia đình và xã hội thương về tinh thần đối với những Bạo lực gia đình gây ảnh hưởng xấu đến người bị bạo lực. gia đình, là một trong những nguyên nhân khiến hạnh phúc gia đình tan vỡ, bạo lực gia đình gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội; là một trong những nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội 3. Hoạt động: Luyện tập Luyện tập 1: Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?. a) Mục tiêu. HS củng cố kiến thức đã học thông qua thực hành xử lí tình huống cụ thể có liên quan đến nội dung bài học, có ý thức tự phòng ngừa, biết đấu tranh ghi gặp bạo lực gia đình mình một cách phù hợp. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập Giáo viên tổ chức cho học sinh làm việc cá nhân Các học sinh cùng suy nghĩ và đưa ra ý kiến của bản thân về từng trường hợp cụ thể Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh cùng nhau làm việc theo theo cá nhân - Ghi ý kiến của mình vào vở, có thể trao đổi cặp đôi cùng các bạn bên cạnh để hoàn thiện câu trả lời Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời từng học sinh đưa ra ý kiến về từng nội dung Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để học sinh hiểu được các hình thức của bạo lực học đường 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 1: Thiết kế một áp phích với nội dung “Nói không với bạo lực gia đình”. a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới d) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc theo nhóm, cùng nhau suy nghĩ ý tưởng và tiến hành thực hiện ý tưởng một cách phù hợp Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc theo nhóm, cùng nhau suy nghĩ ý tưởng và tiến hành thực hiện ý tưởng một cách phù hợp Báo cáo, thảo luận - Giáo viên bố trí thời gian để các học sinh có thời gian để học sinh thực hiện nhiệm vụ Kết luận, nhận định - Căn cứ vào các tiêu chí, các yêu cầu đặt ra đưa ra những nhận xét để giúp các học sinh hiểu được tác hại của bạo lực gia đình. TIẾT 17 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo tâm thế tích cực và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: Học sinh làm việc theo cá nhân, các học sinh cùng suy nghĩ và thực hiện yêu cầu sách giáo khoa đặt ra: Em hãy cùng các bạn nêu những câu ca dao, tục ngữ, châm ngôn về sự hòa thuận và hạnh phúc gia đình. Thực hiện nhiệm vụ Giáo viên gọi từ một đến hai HS lên chia sẻ, các HS khác nhận xét về câu trả lời của bạn Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Bạo lực gia đình để lại nhiều hậu quả cho mỗi cá nhân, gia đình và xã hội. Vì vậy chúng ta cần phải cùng chung tay đẩy lùi bạo lực học gia đình. 2. Hoạt động: Khám phá Nội dung 2: Tìm hiểu nội dung: Một số quy định pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình a) Mục tiêu. HS chỉ ra được biểu hiện của bạo lực gia đình cũng như các quy định của pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Giao nhiệm vụ học tập 2. Một số quy định pháp luật về HS làm việc theo nhóm, đọc các quy phòng, chống bạo lực gia đình định của pháp luật về phòng chống bạo Việc phòng, chống bạo lực gia đình lực học đường mà sách giáo khoa đưa ra được Nhà nước quy định trong căn cứ vào đó để giải quyết các thông tin Luật Phòng, chống bạo lực gia đình được nêu ra ở mục 1 và một số văn bản luật khác (Hiến Qua các trường hợp ở mục 1, em pháp, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình hãy cho biết ai vi phạm, ai là nạn nhân sự, Luật Hôn nhân và Gia đình, của hành vi vi phạm pháp luật về phòng, Luật Trẻ em hiện hành chống bạo lực gia đình. Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh đọc thông tin. - Học sinh làm việc theo nhóm: Suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên gọi một số học sinh đại diện các nhóm đứng lên chia sẻ nội dung tìm hiểu về thông tin sách giáo khoa đưa ra - Các học sinh còn lại tiến hành hoạt động nhận xét và góp ý. Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét bài trả lời của học sinh đã được yêu cầu trình bày và tiến hành nhận xét - Gv nhận xét, đánh giá, chốt vấn đề để làm rõ các quy định của pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình Gv nhấn mạnh: Luật phòng, chống bạo lực gia đình năm 2017 quy định: người có hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lí vi phạm hành chính, xử lí kỉ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. 3. Hoạt động: Luyện tập Câu hỏi 2: Em hãy xếp các hành vi bạo lực gia đình dưới đây vào hình thức tương ứng: a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống liên quan đến bạo lực gia đình b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập HS làm việc cá nhân, đọc suy nghĩ và đưa ra quan điểm của bản thân cho từng tình huống ứng với các hình thức bạo lực gia đình Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh làm việc theo theo cá nhân - Hoàn thành bài viết theo yêu cầu để chia sẻ trước lớp Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời từng học sinh đưa ra ý kiến về từng nội dung Kết luận, nhận đinh - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để hiểu rõ được sự cần thiết phải nâng cao nhận thức về phòng chống bạo lực gia đình. 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 2: Em hãy cùng các bạn trong nhóm xây dựng và biểu diễn một tiểu phẩm về chủ đề "Phòng, chống bạo lực gia đình". a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc theo nhóm cùng nhau xây dựng kịch bản, lựa chọn người diễn xuất và tiến hành tập luyện Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc theo nhóm cùng nhau xây dựng kịch bản, lựa chọn người diễn xuất và tiến hành tập luyện Báo cáo, thảo luận - Giáo viên bố trí thời gian để các học sinh có thời gian để học sinh diễn trước lớp Kết luận, nhận định - Căn cứ vào các tiêu chí, các yêu cầu đặt ra đưa ra những nhận xét để giúp các học sinh hiểu hơn và tích cực tham gia phòng chống bạo lực gia đình TIẾT 18 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo tâm thế tích cực và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: Học sinh làm việc theo cá nhân, các học sinh cùng suy nghĩ và thực hiện yêu cầu sách giáo khoa đặt ra: Em hãy đọc các câu ca dao, tục ngữ sau và rút ra ý nghĩa về mối quan hệ, ứng xử giữa các thành viên trong gia đình. “Chồng giận thì vợ bớt lời - Cơm sôi bớt lửa chẳng đời nào khê". “Khôn ngoan đối đáp người ngoài - Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”. "Cá không ăn muối cá ươn - Con cãi cha mẹ, trăm đường con hư”. Thực hiện nhiệm vụ Giáo viên gọi từ một đến hai HS lên chia sẻ, các HS khác nhận xét về câu trả lời của bạn Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Gia đình là nguồn cội của yêu thương, là chiếc nôi nuôi dưỡng nhân cách của mỗi người, là nơi chốn an toàn, đầy ắp những kỉ niệm khó quên. Các thành viên trong gia đình phải luôn quan tâm, chia sẻ, yêu thương, tôn trọng và gắn bó với nhau. Đặc biệt, mỗi thành viên cần phải có trách nhiệm chung tay đẩy lùi bạo lực gia đình để gia đình luôn là bến bờ của an vui và hạnh phúc. 2. Hoạt động: Khám phá Nội dung 3: Tìm hiểu nội dung: Cách phòng, chống bạo lực gia đình a) Mục tiêu. Học sinh nêu được các biện pháp để phòng ngừa bạo lực gia đình: Trước khi xảy ra bạo lực gia đình, khi xảy ra bạo lực gia đình và sau khi xảy ra bạo lực gia đình. b) Tổ chức thực hiện Hoạt động của giáo viên và học Dự kiến sản phẩm sinh Chuyển giao nhiệm vụ 3. Cách phòng, chống bạo lực gia HS làm việc theo nhóm, quan sát đình. các hình ảnh sách giáo khoa đưa ra và - Đề phòng tránh bạo lực gia đình: thông tin đi cùng hình ảnh để trả lời câu Tôn trọng, bình đẳng, chia sẻ, yêu hỏi thương các thành viên trong gia Em hãy cho biết các nhân vật ở đình, kiềm chế cảm xúc tiêu cực, từng hình ảnh đã làm gì để phòng ngừa rời khỏi nơi có nguy cơ xảy ra bạo bạo lực gia đình. lực gia đình, nói với người đáng tin Em hãy kể thêm một số việc làm để cậy để nhờ can thiệp. Không nên phòng ngừa bạo lực gia đình. dùng lời nói, thái độ tiêu cực để tỏ Thực hiện nhiệm vụ thái độ thách thức, nhờ người khác - Học sinh cùng nhau đọc thông tin can thiệp bằng cách thức tiêu cực và thảo luận. - Khi xảy ra bao lực gia đình. Cần - Học sinh làm việc theo nhóm: bình tĩnh, kiềm chế cảm xúc, tìm Suy nghĩ và trả lời câu hỏi giáo viên đặt đường thoát, chủ động nhờ người ra. giúp đỡ. Không nên dùng lời nói, Báo cáo thảo luận thái độ tiêu cực hoặc sử dụng hành - Giáo viên gọi một số học sinh vi bạo lực để đáp trả đứng lên chia sẻ nội dung tìm hiểu về - Để xử lí hậu quả của bạo lực gia thông tin sách giáo khoa đưa ra qua việc đình. Nên thông báo sự việc với trả lời câu hỏi người thân, những người đáng tin - Các nhóm còn lại tiến hành hoạt cậy, nhờ sự trợ giúp từ bệnh viện, động nhận xét và góp ý. cơ sở tư vấn tâm lí, tổ hoà giải... Kết luận, nhận định Không nên giấu giếm, bao che cho - Giáo viên nhận xét bài trả lời của đối phương, tự tìm cách giải quyết học sinh đã được yêu cầu trình bày và bằng những biện pháp tiêu cực tiến hành nhận xét - Giáo viên chốt kiến thức giúp học sinh biết được các biện pháp để phòng ngừa bạo lực gia đình phù hợp với lứa tuổi Quan tâm, chia sẻ, tôn trọng, bình đẳng trong ứng xử với các thành viên trong gia đình. Nói không với mọi biểu hiện bạo lực gia đình và các biểu hiện của tư tưởng gia trưởng, các quan niệm lạc hậu.Có kế hoạch an toàn khi xảy ra bạo lực gia đình nghiêm trọng: cách liên lạc với bên ngoài, nơi trú ẩn an toàn,..... 3. Hoạt động: Luyện tập Câu hỏi 3: Em đồng tình hay không đồng tình với cách xử lí nào dưới đây? Vì sao? a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống liên quan đến bạo lực gia đình b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ Học sinh làm việc cá nhân, đọc tình huống suy nghĩ và đưa ra cách giải quyết cho từng tình huống Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh cùng nhau làm việc theo theo nhóm, đọc tình huống, liên hệ thực tế và đưa ra câu trả lời cho từng tình huống. Báo cáo, thảo luận - Giáo viên tổ chức cho học sinh đưa ra quan điểm của mình đối với từng tình huống và có những kiến nghị phù hợp Kết luận, nhận định - Giáo viên tổng hợp khái quát để học sinh hiểu được các cách ứng phó khi gặp phải bạo lực gia đình Câu hỏi 4: Em sẽ làm gì nếu ở trong những tình huống dưới đây?. a) Mục tiêu. HS vận dụng các kiến thức đã học để tham gia giải quyết các tình huống phát sinh trong thực tế cuộc sống thấy những cách ứng xử phù hợp khi gặp bạo lực gia đình b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc nhóm, cùng trao đổi để đi đến thống nhất đưa ra quan điểm cho yêu cầu đặt ra Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh làm việc cá nhân Báo cáo, thảo luận - Giáo viên mời một số học sinh chia sẻ bài viết của mình Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét phần trả lời của các học sinh, tổng hợp khái quát để học sinh hiểu được thấy những cách ứng xử phù hợp khi gặp bạo lực gia đình 4. Hoạt động: Vận dụng Câu 1: Hãy viết một đoạn văn bày tỏ suy nghĩ của em về tác hại của bạo lực gia đình. a) Mục tiêu. HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian mới, tình huống mới b) Tổ chức thực hiện Chuyển giao nhiệm vụ HS làm việc theo cá nhân, căn cứ vào điều kiện và đặc điểm của bản thân để viết bài phù hợp Thực hiện nhiệm vụ HS làm việc theo cá nhân, căn cứ vào điều kiện và đặc điểm của bản thân để viết bài phù hợp Báo cáo, thảo luận - Giáo viên bố trí thời gian để các học sinh có thời gian để học sinh thực hiện nhiệm vụ Kết luận, nhận định - Căn cứ vào các tiêu chí, các yêu cầu đặt ra đưa ra những nhận xét để giúp các học sinh hiểu được tác hại của bạo lực gia đình. TIẾT 19 1. Hoạt động: Mở đầu a) Mục tiêu. Tạo tâm thế tích cực và giúp HS có hiểu biết ban đầu về bài học mới. b) Tổ chức thực hiện Giao nhiệm vụ học tập: Học sinh làm việc theo cá nhân, các học sinh cùng quan sát vi deo và trả lời câu hỏi Em hãy chỉ ra những biện pháp để phòng chống bạo lực gia đình được đề cập trong đoạn vi deo trên Thực hiện nhiệm vụ Giáo viên gọi từ một đến hai HS lên chia sẻ, các HS khác nhận xét về câu trả lời của bạn Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu một số học sinh trình bày việc chuẩn bị của bản thân mình - Các học sinh khác chủ động tìm hiểu, góp ý, bổ sung hoàn thiện Kết luận, nhận định - Giáo viên nhận xét đánh giá về quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh Gv nhấn mạnh: Gia đình là nơi mỗi người được chăm sóc, nuôi dưỡng và yêu thương góp phần hình thành và phát triển nhân cách. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng đem lại cho con người niềm hạnh phúc ấy. Bao lực gia đình đã và đang gây hậu quả nghiêm trọng, nhất là đối với phụ nữ và trẻ em. 2. Hoạt động: Khám phá TỔ CHỨC CHO HỌC SINH THAM GIA HỘI THI TUYỀN TRUYỀN VỀ PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH a) Mục tiêu. HS biết vận dụng các kiến thức đã học để tham gia vào việc phòng chống bạo lực gia đình b) Nội dung. HS làm việc theo nhóm. Lớp chia thành 4 đội, các đội sẽ lần lượt cùng nhau tham gia các phần thi với các nội dun sau Phần 1: TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT VỀ BẠO LỰC GIA ĐÌNH Phần 2: NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN BẠO LỰC GIA ĐÌNH Phần 3: CÁC BIỆN PHÁP NHẰM GIẢM BẠO LỰC GIA ĐÌNH Phần 4: HẬU QUẢ CỦA BẠO LỰC GIA ĐÌNH c) Sản phẩm. Học sinh củng cố được những kiến thức cơ bản về bạo lực gia đình - Có kỹ năng tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của học sinh trong việc phòng chống bạo lực gia đình TCM DUYỆT TUẦN Nguyễn Thị Ngọc Mai