Giáo án dạy thêm Ngữ văn 9 - Buổi 12: Ôn tập câu hỏi đọc hiểu - Năm 2023-2024

NGÀY SOẠN: 12/3/2024 BUỔI 12: ÔN TẬP CÂU HỎI ĐỌC HIỂU I. Mục tiêu cần đạt : 1. Kiến thức: - Ôn tập kiến thức tiếng việt thông qua phần đọc hiểu. - Hướng dẫn học sinh hiểu về kiểu làm văn nghị luận đoạn thơ, bài thơ. Biết cách làm bài nghị luận về đoạn thơ, bài thơ.( Đoàn thuyền đánh cá) 2. Kỹ năng: Phân tích, cảm nhận về nội dung cũng như nghệ thuật của một đoạn thơ, bài thơ. 3. Thái độ, phẩm chất: Cảm nhận được vẻ đẹp của thơ ca, hướng tới những điều tốt đẹp trong cuộc sống. 4. Năng lực: Cảm thụ thơ, viết bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ. II. Tiến trình lên lớp Tiết 1 Hoạt động của GV - HS Nội dung GV đưa phiếu học tập BÀI TẬP ĐỌC HIỂU. HS đọc. 1.Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi cho bên dưới: Gv hướng dẫn thực hiện. Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương Câu 1 : Đoạn thơ được Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm viết theo thể thơ gì? Chỉ ra Là người, tôi sẽ chết cho quê hương. phương thức biểu đạt (Tự nguyện – Trương Quốc Khánh) chính của đoạn thơ. GỢI Ý: Câu 2. Nêu chủ đề của 1.Thể thơ tự do, phương thức biểu cảm đoạn thơ? 2.Nội dung chính của đoạn thơ: lời ước nguyện cao đẹp, Câu 3 . Chỉ ra biện pháp sự tự nguyện dấn thân cống hiến cho quê hương đất nước tu từ chủ yếu được sử của tuổi trẻ dụng trong đoạn thơ và 3.BPTT điệp ngữ nêu tác dụng của biện Cấu trúc: Nếu là tôi sẽ được nhắc lại 3 lần pháp tu từ đó? Tác dụng: nhấn mạnh khát vọng sống được cống hiến, hòa Câu 4. Theo em thông qua nhập những gì tinh túy nhất, đẹp đẽ nhât. Cống hiến tự những ca từ trên, tác giả nguyện không đòi hỏi sự đền đáp. muốn gửi gắm đến chúng 4.Tác giả muống nhắn nhủ đến bạn đọc đặc biệt là thế hệ ta điều gì? trẻ một bài học vô cùng sâu sắc: Chúng ta cần sống có ích, Hướng dẫn trả lời: sống hết mình, cống hiến hết mình cho quê hương đất GV. Bổ sung thêm kiến nước thức về các phép tu từ điệp ngữ. 2. I. Đọc hiểu (4.0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: Tình yêu thương chân thật thường rất vi tha. Người có tình yêu thương chân thật thường nghĩ nhiều đến hạnh phúc của - Hs: làm theo yêu người khác hơn là của bản thân mình. Tình yêu ấy làm cho cầu Gv chúng ta thay đổi bản thân và ngày một trưởng thành hơn. Tình - Gv: kiểm tra yêu thương chân thành và sâu sắc bao giờ cũng trường tồn ngay cả sau khi người đó đã từ giã cõi đời. Tuy nhiên, yêu thương không được bày tỏ thì không bao giờ đạt được ý nghĩa đích thực của nó ( ) Hãy bày tỏ tình yêu thương với mọi người xung quanh ngay khi chúng ta còn hiện diện trong cuộc sống này. Hãy nhớ rằng tình yêu thương là ngọn lửa sưởi ấm cuộc đời mỗi chúng ta. Bạn đừng ngần ngại khi muốn nói với ai đó rằng bạn rất yêu quý họ! (Trích cho đi là mãi mãi - Azim Jamal & Harvey MeKinnon NXB Trẻ/2010) Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích. Câu 2. Theo đoạn trích, người có tình yêu thương chân thật thường nghĩ gì? Hãy Câu 3: Xét theo mục đích nói câu sau thuộc kiểu câu gì: bày tỏ tình yêu thương với mọi người xung quanh ngay khi chúng ta còn hiện diện trong cuộc sống này. Câu 4. Theo em vì sao yêu thương không được bày tỏ thì không bao giờ đạt được ý nghĩa đích thực của nó? Câu 5. Xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: Hãy nhớ rằng tình yêu thương là ngọn lửa sưởi ấm cuộc đời của mỗi chúng ta. Câu 6. Bài học sâu sắc mà em rút ra được sau khi đọc đoạn trích trên là gì? (trình bày khoảng 3-5 câu văn) 3. I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu: Tôi rất thích hoa bồ công anh, không phải là đóa hoa vàng rực rỡ mà là đóa hoa bạc trắng đã sẵn sàng cho chuyến phiêu lưu. Có lẽ không có loài hoa nào có vẻ ngoài mảnh mai, yếu đuối nhưng lại có cá tính mạnh mẽ như bồ công anh. Chúng là những - Hs: làm theo yêu nhà thám hiểm bẩm sinh, những “phượt thủ” mang sinh mệnh của cầu Gv mình trên đôi cánh. Đó không chỉ là sinh mệnh của một hạt giống - Gv: kiểm tra đơn thuần mà còn là hy vọng và tương lai của thế hệ kế cận. Nhựa sống của bồ công anh tích tụ trong những nhánh hoa nhỏ bé, chỉ đợi một cơn gió nổi chúng sẽ tung mình bay đến những miền đất mới. [ ] Nếu bồ công anh không can đảm gửi những thế hệ non nớt đến vùng đất mới, chúng có thể chết vì cạn kiệt nguồn nước, chất dinh dưỡng. Sống chen chúc trong vùng an toàn chật hẹp sẽ khiến chúng bị hủy diệt vì không đủ không gian. Chỉ có cách phiêu lưu, sinh sôi và tiếp tục mở rộng lãnh thổ thì mới có cơ hội duy trì sự tồn tại của giống loài. Vậy đó, cuộc sống đôi khi buộc chúng ta phải mạo hiểm bước ra khỏi vùng an toàn để tìm kiếm sự an toàn. Nhưng chúng ta đã được chuẩn bị gì cho chuyến đi dài đó? Chúng ta có bạn đồng hành hay chỉ là một hạt cát đơn côi trong chuyến đi của cuộc đời mình? (Trích Đến cỏ dại còn đàng hoàng mà sống – Phạm Sỹ Thanh, NXB Thế giới, 2019, tr. 235-236) Câu 1. Theo đoạn trích, cây bồ công anh có những đặc điểm gì? Câu 2. Chỉ ra 02 từ láy tượng hình có trong đoạn trích. Câu 3. Phân tích cấu tạo ngữ pháp câu văn sau và cho biết đó là kiểu câu gì xét theo cấu tạo ngữ pháp? “Nếu bồ công anh không can đảm gửi những thế hệ non nớt đến vùng đất mới, chúng có thể chết vì cạn kiệt nguồn nước, chất dinh dưỡng.” Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: “Có lẽ không có loài hoa nào có vẻ ngoài mảnh mai, yếu đuối nhưng lại có cá tính mạnh mẽ như bồ công anh.” Câu 5. Em hiểu như thế nào về ý nghĩa cụm từ “vùng an toàn” trong đoạn trích? Câu 6. Bài học sâu sắc mà em rút ra được sau khi đọc đoạn trích trên là gì? *HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ: *Đọc thêm: Sách ôn thi vào lớp 10 môn ngữ văn BTVN: PHẦN I: ĐỌC – HIỂU(4.0 điểm) Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu: “Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ Cũng chẳng ai ta làm khổ nhiều như mẹ của ta Mẹ ơi nếu con được sống lại tuổi thơ Con sẽ chẳng bao giờ mải chơi trốn học Đứa con trai nhiều lỗi lầm ương ngạnh Sẽ không lần nào làm mẹ xót xa. Ước mẹ trẻ hoài như buổi mới gặp cha Ước con được sống suốt đời bên mẹ Mẹ muốn ăn cá thu con chẳng nề xuống bể Chẳng ngại lên ngàn kiếm đọt măng mai Nhưng xứ sở ta quân Mỹ tới rồi Cùng bè bạn con lên đường đuổi giặc. ( ) Dẫu cuộc đời là con đường dài thế Con sẽ đi qua mọi đèo dốc chông gai Bằng đôi chân của mẹ, mẹ ơi.” ( Trích “Gửi mẹ” Lưu Quang Vũ, Thơ tình, NXB Văn học, 2002 Câu 1. (0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ. Câu 2. (0.5 điểm) Đoạn thơ là lời tâm sự của ai? Câu 3. (0.5 điểm) Tìm một cặp từ trái nghĩa có trong khổ thơ thứ 2 của đoạn thơ. Câu 4. (0.5 điểm) Em hiểu như thế nào về ý thơ “Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ”? Câu 5. (1.0 điểm) Chỉ ra và phân tích hiệu quả của một biện pháp tu từ trong khổ thơ cuối. Câu 6. (1.0 điểm) Là một người con trong gia đình, bản thân em cần phải làm gì để thể hiện tình cảm với mẹ của mình? (Diễn đạt từ 5-7 câu) TỔ CHUYÊN MÔN DUYỆT TT TẠ THỊ NHUNG