Giáo án Công nghệ 9 - Tiết 3-6, Bài 2: Cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân - Năm học 2024-2025

Tuần 2,3 Lớp: 9ABC Ngày soạn: 7/9/2024 Tiết: 3,4,5,6 BÀI 2. CƠ CẤU HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN Thời gian thực hiện: (4 tiết) I. Mục tiêu: 1. Về kiến thức: - Cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam - Phân luồng trong hệ thống giáo dục quốc dân - Cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục - Những hướng đi liên quan tới nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau tốt nghiệp trung học cơ sở. 2. Về năng lực: * Năng lực chung: - Năng lực giải quyết vẩn để và sáng tạo thông qua tìm tòi, khám phá thêm về hệ thống giáo dục quốc dần Việt Nam, các thời điểm phân luồng, các hướng đi thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau tốt nghiệp trung học cơ sở. - Năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm. - Năng lực tự chủ và tự học thông qua việc chủ động, tích cực thực hiện các nhiệm vụ học tập được giao. * Năng lực công nghệ: - Mô tả được hệ thống giáo dục quốc dân của Việt Nam. - Nhận ra, giải thích được các thời điểm có sự phân luồng và cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục. - Hiểu được sau khi kết thúc trung học cơ sở có những hướng đi nào liên quan tới nghê' nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ. 3. Về phẩm chất: Chăm chỉ, ham học hỏi, tìm hiểu các tài liệu liên quan đến nội dung bài học, có ý thức vận dụng kiến thức đã học để biết được các thời điểm phân luồng trong giáo dục phổ thông, từ đó xác định hướng đi hên quan tới nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở. II. Thiết bị dạy học và học liệu: 1. Giáo viên: Theo danh mục thiết bị dạy học tối thiểu. Các Hình 2.1, 2.2, 2.3, 2.4 trong SGK phóng to 2. Học sinh: SGK, vở ghi III. Tiến trình dạy học: Tiết 1: 1. Hoạt động 1: Mở đầu a) Mục tiêu: Hoạt động này giúp tạo tâm thể sẵn sàng học tập và gợi mở nhu cầu nhận thức của HS, kích thích sự tò mò và mong muốn tìm hiểu nội dung tiếp theo của bài học. b) Nội dung: HS được yêu cầu quan sát Hình 2.1 (trang 10 SGK) và trả lời câu hỏi. c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS vê' việc để nhận được tấm bằng tốt nghiệp đại học, các sinh viên trong ảnh cần phải trải qua những cấp học nào. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập GV yêu cầu HS quan sát Hình 2.1 SGK và thảo luận nhóm đôi để trả lời câu hỏi. * HS thực hiện nhiệm vụ: Theo yêu cầu * Báo cáo, thảo luận GV gọi 2 đến 3 HS bất kì trả lời câu hỏi. * Kết luận, nhận định - Sau đó, GV tổng kết phần trả lời của các HS, từ đó dẫn dắt vào bài học: Để có thể nhận được tấm bằng tốt nghiệp đại học như các anh, chị sinh viên trong hình cần phải lần lượt đi qua những cấp học sau: (1) Giáo dục mầm non; (2) Giáo dục tiểu học; (3) Giáo dục trung học cơ sở; (4) Giáo dục trung học phổ thông; (5) Giáo dục nghê' nghiệp với trình độ trung cấp hoặc cao đẳng; (6) Giáo dục đại học với trình độ đại học. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới Hoạt động 2.1: Tìm hiểu cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam a) Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS trình bày được cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam HS củng cố kiến thức vể cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam. b) Nội dung: HS được yêu cầu trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Khám phá (trang 10 SGK). HS trả lời nhiệm vụ trong hộp chức năng Luyện tập (trang 12 SGK). c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về việc xác định được HS đang học ở cấp học nào và những cấp học trước, sau cấp học đó trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam. Câu trả lời của HS vể các nội dung của cột B (mô tả nội dung các bậc học) tương ứng với cột A (tên thành phần của hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam). d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập I. cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam - GV yêu cẩu HS đọc nội dung mục I (trang 10 SGK). - GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Khám phá (trang10 SGK). * HS thực hiện nhiệm vụ : Theo yêu cầu * Báo cáo, thảo luận - HSTL, GV nhận xét các câu trả lời của HS, xác định cho HS câu trả lời đúng nhất * Kết luận, nhận định - Đưa ra những thông tin vê' hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam theo hộp chức năng Khám phá (trang 10 SGK) và Hình 2.2 (trang 11 SGK). * Luyện tập - Sau đó, GV yêu cầu HS dừng bút, gọi một vài HS đưa ra đáp án. - Cuối cùng, GV đưa ra đáp án và giải thích dựa theo nội dung kiến thức vê' hệ thống giáo dục quốc dân được trình bày từ trang 10 đến trang 11 (SGK) để khắc sâu kiến thức cho HS. Gợi ý đáp án: a -» 3 b -> 4 c -> 6 d Ạ 5 e-> 2 g->! Tiết 2 Hoạt động 2.2: Tìm hiểu Phân luồng trong hệ thống giáo dục quốc dân a) Mục tiêu: - HS nhận ra và giải thích được các thời điểm có sự phân luồng trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam. - HS củng cố được kiến thức sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở có những hướng đi nào để theo học một ngành nghề. b) Nội dung: HS được yêu cầu quan sát và hoàn thiện Hình 2.3 trong hộp chức năng Khám phá (trang 13 SGK). HS trả lời nhiệm vụ trong hộp chức năng Luyện tập (trang 14 SGK). c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS. Đáp án chính xác của HS về câu hỏi ở hộp chức năng Luyện tập. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập II. Phân luồng trong hệ thống giáo dục - GV yêu cầu HS quan sát Hình 2.3 quốc dân (trang 13 SGK) và thảo luận nhóm đôi để trả - Giáo dục phổ thông có hai thời điểm phân lời câu hỏi. luồng: (1) Sau tốt nghiệp trung học cơ sở; * HS thực hiện nhiệm vụ: HS quan sát (2) Sau tốt nghiệp trung học phổ thông. Hình 2.3, thảo luận nhóm đôi và trả lời câu - Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, học sinh hỏi. có 3 hướng đi để lựa chọn: (1) Vào học * Báo cáo, thảo luận tại các trường trung học phổ thông (công lập - - GV gọi 2 đến 3 HS khác trả lời câu hoặc tư thục); (2) Vào học các nghề hỏi, các HS còn lại lắng nghe và bổ sung câu nghiệp trình độ sơ cấp, trung cấp tại các cơ sở trả giáo dục nghề nghiệp; (3) Vừa học lời. Sau đó, GV tổng kết phẩn trả lời của các tại các cơ sở giáo dục thường xuyên, vừa tham HS và đưa ra đáp án chính xác để hoàn thiện gia lao động phù hợp với năng lực, Hình 2.3 trong hộp chức năng Khám phá. điều kiện của bản thân. 1 -> D 2-» A 3->E - Sau khi tốt nghiệp chương trình giáo dục 4->B 5 -> c trung học phổ thông, học sinh có thể tiếp * Kết luận, nhận định tục học các nghề nghiệp trình độ cao đẳng tại Sau đó, GV đưa ra những thông tin về các các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, thời điểm phân luồng trong giáo dục phổ hoặc vào học trình độ đại học tại các cơ sở thông như nội dung trong hộp chức năng giáo dục đại học. Khám phá tại trang 13. Luyện tập GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Luyện tập (trang 14 SGK). Trước hết, GV phát cho mỗi HS 1 tờ giấy khổ A5, sau đó yêu cầu HS đọc và lựa chọn phương án mà mình cho là chính xác, ghi đáp án đó vào tờ A5 và chờ hiệu lệnh của GV. - HS suy nghĩ, lựa chọn đáp án và ghi vào tờ A5. Gợi ý câu trả lời: đáp án B. - GV đưa ra yêu cầu để tất cả HS giơ đáp án lên cùng một thời điểm. GV tổng hợp nhanh các đáp án và đưa ra đáp án chính xác. Sau đó, GV giải thích cho HS vê' đáp án: Sau khi tốt nghiệp Trung học cơ sở, bạn trong câu hỏi Luyện tập này có ba hướng đi đó là: (1) Học tiếp lên Trung học phổ thông; (2) Học nghê' trình độ sơ cấp, trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghê' nghiệp; (3) Vừa học tại các cơ sở giáo dục thường xuyên, vừa tham gia lao động; do đó để học được nghê' sửa chữa, lắp ráp máy tính ngay sau khi tốt nghiệp Trung học cơ sở thì bạn đó chỉ có lựa chọn ngành kĩ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có đào tạo trình độ sơ cấp và trung cấp, sau đó có thể tham gia vào lao động sản xuất, hoặc có thể lựa chọn học lên trình độ cao đẳng, đại học nếu có nhu cầu. - GV yêu cầu HS đọc mục Thông tin bổ sung (trang 14 SGK) để có thêm kiến thức về mô hình đào tạo song song chương trình Trung học phổ thông với đào tạo nghể cho HS tốt nghiệp trung học cơ sở. Hướng dẫn tự học ở nhà - Học bài và đọc trước mục III, IV Tiết 3 Hoạt động 2.3: Cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục a) Mục tiêu: HS nhận ra và giải thích được các thời điểm có sự phân luồng trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam. Hoạt động này giúp HS củng cố được kiến thức về trình độ đào tạo tương ứng với các cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt nghiệp Trung học cơ sở. b) Nội dung: HS được yêu cầu quan sát và hoàn thiện Hình 2.3 trong hộp chức năng Khám phá (trang 13 SGK). HS được yêu cầu trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Luyện tập (trang 15 SGK). c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS. Câu trả lời của HS vê' các cơ hội lựa chọn nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục tương ứng với các thời điểm phân luồng. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập III. Cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, - GV yêu cầu HS đọc nội dung mục III công nghệ trong hệ thống giáo dục (trang 14 SGK). Cơ hội lựa chọn nghề nghiệp kĩ thuật, - GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi công nghệ của học sinh có thể thực hiện ở trong hộp chức năng Khám phá (trang 14 cả hai thời điểm phân luồng. SGK). Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, học * HS thực hiện nhiệm vụ sinh có thể lựa chọn các cơ sở giáo dục - HS làm việc cá nhân nghề nghiệp có đào tạo các nghề nghiệp trong * Báo cáo, thảo luận lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ trình độ - GV nhận xét các câu trả lời HS, xác sơ cấp và trung cấp như trung tâm giáo dục định lại cho HS câu trả lời đúng nhất và đưa nghề nghiệp, trường trung cấp, trường ra những thông tin về các cơ hội lựa chọn cao đẳng. Học sinh cũng có thể lựa chọn vào nghề nghiệp thuộc lĩnh vực kĩ thuật, công học tại các cơ sở giáo dục thường nghệ trong hệ thống giáo dục tương ứng với xuyên để vừa học chương trình giáo dục trung các thời điểm phân luồng. học phổ thông, vừa học các nghề * Kết luận, nhận định những thông tin về trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ trình độ sơ các cơ hội lựa chọn nghề nghiệp thuộc lĩnh cấp vực kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo Đối với học sinh tốt nghiệp trung học phổ dục tương ứng với các thời điểm phân luồng. thông, các em có thể lựa chọn học các Hoạt động luyện tập nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công - GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời câu nghệ ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hỏi trong hộp chức năng Luyện tập (trang 15 đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, SGK). chương trình đào tạo nghề nghiệp - GV nhận xét các câu trả lời của HS, khác đáp ứng nhu cầu nhân lục trực tiếp trong xác định lại cho HS câu trả lời đúng nhất và đưa ra những thông tin vê' các trình độ đào sản xuất và dịch vụ, trình độ đại học tạo tương ứng với nghề nghiệp trong lĩnh tại các cơ sở giáo dục đại học. vực kĩ thuật, công nghệ mà HS có thể theo học sau tốt nghiệp Trung học cơ sở dựa trên nội dung kiến thức tại trang 14 SGK. Tiết 4 Hoạt động 2.4: Hoạt động tìm hiểu những hướng đi liên quan tới nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau tốt nghiệp Trung học cơ sở a) Mục tiêu: HS nhận biết được những hướng đi liên quan tới nghê' nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau tốt nghiệp Trung học cơ sở. - HS củng cố được kiến thức về các hướng đi học nghề trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau tốt nghiệp trung học cơ sở, những cơ sở giáo dục nào đào tạo trình độ trung cấp đối với lĩnh vực nghề nghiệp này. b) Nội dung: HS được yêu cầu quan sát Hình 2.4 và trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Khám phá (trang 15 SGK). HS được yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong hộp chức năng Luyện tập (trang 16 SGK). c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về việc lựa chọn trình độ nào trong Cổ cấu hệ thống giáo dục quốc dân sau tốt nghiệp trung học cơ sở để trở thành công nhân hoặc kĩ sư (trang 15 SGK). Câu trả lời của HS vê' sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở có những hướng đi nào có thể lựa chọn để theo đuổi nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập IV. những hướng đi liên quan tới nghề - GV yêu cầu HS quan sát Hình 2.4 và trả nghiệp trong lĩnh vực kĩ lời câu hỏi trong hộp chức năng Khám phá thuật, công nghệ sau tốt nghiệp Trung (trang 15 SGK). học cơ sở - Để HS trả lời được câu hỏi, GV tổ chức - Theo học các ngành thuộc lĩnh vực kĩ hoạt động: chia lớp làm 4 nhóm, trong đó 2 thuật, công nghệ các trình độ sơ cấp, nhóm theo hướng trở thành công nhân và 2 nhóm trung cấp tại các cơ sở giáo dục nghề theo hướng trở thành kĩ sư. Sau đó, GV nghiệp có đào tạo. yêu cẩu các nhóm quan sát Hình 2.4 và thảo luận - Theo học tại các trung tâm Giáo dục nhóm rồi trả lời câu hỏi. nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên để * HS thực hiện nhiệm vụ vừa học chương trình trung học phổ thông - HS quan sát hình ảnh, thảo luận nhóm kết hợp với học một nghề trong lĩnh vực và thống nhất câu trả lời của nhóm. kĩ thuật, công nghệ. * Báo cáo, thảo luận - Tiếp tục học trung học phổ thông và - GV gọi đại diện từng nhóm trình bày phần định hướng lựa chọn các môn học liên thảo luận của nhóm mình, trong đó yêu quan đến lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ. cầu nhóm còn lại có cùng nội dung thảo luận đặt - Nếu lựa chọn hướng đi học trung học câu hỏi cho nhóm vừa trình bày vể đáp án phổ thông, sau khi tốt nghiệp cấp học này, của nhóm đó. Nhóm trình bày sẽ phản hồi câu hỏi học sinh có thể lựa chọn các trường cao của nhóm đặt câu hỏi. Tương tự với nội đẳng hoặc đại học có đào tạo các ngành dung còn lại. nghề trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ để - Sau khi cả 4 nhóm trình bày xong phần theo học các trình độ đào tạo cao đẳng thảo luận của nhóm mình, GV tổng kết phần hoặc đại học. Sau khi tốt nghiệp các trình thảo luận nhóm và đưa ra thông tin bài học về độ này, người học có thể tham gia lao động những hướng đi hên quan tới nghề nghiệp với các nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau tốt nghiệp thuật, công nghệ. trung học cơ sở được trình bày từ trang 15 đến trang 16 SGK. * Kết luận, nhận định - GV yêu cầu HS đọc mục Thông tin bổ sung (trang 16 SGK) để biết được quy định vê' các trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam. Hoạt động luyện tập - GV yêu cầu HS đọc và trả lời câu hỏi hộp chức năng Luyện tập (trang 16 SGK). - GV nhận xét các câu trả lời của HS và đưa ra đáp án. 3. Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành. a) Mục tiêu: - HS trả lời được các câu hỏi b) Nội dung: Câu 1. Em hãy trình bày cơ cấu hệ thống giáo dục tại Việt Nam. Câu 2. Em hãy cho biết các thời điểm phân luồng trong giáo dục phổ thông của Việt Nam và các cơ hội lựa chọn nghê' nghiệp kĩ thuật, công nghệ trong hệ thống giáo dục tương ứng với mỗi thời điểm phân luồng đó. Câu 3. Em hãy trình bày các hướng đi hên quan tới nghê' nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở và kể tên các trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam tương ứng với mỗi hướng đi đó. c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập Trả lời câu hỏi theo từng phần chốt kiến thức - Yêu cầu hs trả lời 3 câu hỏi từng nội dung * HS thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ trả lời * Báo cáo, thảo luận - GV mời hs trả lời * Kết luận, nhận định - Nhận xét, bổ sung, đánh giá 4. Hoạt động 4: Vận dụng a) Mục tiêu: HS hên hệ được kiến thức đã học với thực tiễn tìm hiểu sau tốt nghiệp Trung học cơ sở có những hướng đi nào để có thể làm việc trong ngành quản trị dữ liệu và mạng máy tính. b) Nội dung: GV đặt nhiệm vụ học tập và giao cho HS thực hiện ở nhà theo hộp chức năng Vận dụng (trang 16 SGK). c) Sản phẩm: Sản phẩm học tập ở nhà của HS. d) Tổ chức thực hiện: - GV đưa ra yêu cầu cho HS về hoạt động vận dụng và giao HS thực hiện ở nhà: (1)Bằng kiến thức đã học và sử dụng internet, em hãy tìm hiểu nghê' nghiệp quản trị dữ liệu và mạng máy tính có những hướng đi nào trong hệ thống giáo dục quốc dân nước ta; (2) Nghề nghiệp đó có những trình độ đào tạo nào theo Danh mục ngành, nghề đào tạo cấp IV trình độ trung cấp, cao đẳng và Danh mục thống kê ngành đào tạo của giáo dục đại học. - HS tiếp nhận nhiệm vụ, ghi chép yêu cầu vào vở và thực hiện ở nhà, trả bài vào giờ học sau. - GV nhận xét, đánh giá, kết thúc bài học. Gợi ý sử dụng internet để tìm kiếm thông tin Hướng dẫn tự học ở nhà - Học lại toàn bộ bài và làm bài tập giờ sau nộp