Giáo án Công nghệ 8 - Tiết 15-17, Bài 8: Gia công cơ khí bằng tay - Năm học 2023-2024

Tuần 19,20 Ngày soạn: 8/1/2024 Tiết: 15+16+17 Lớp: 8ABC BÀI 8: GIA CÔNG CƠ KHÍ BẰNG TAY Thời gian thực hiện: ( 3 tiết) I. Mục tiêu: 1. Về kiến thức: - Trình bày được một số phương pháp và quy trình gia công cơ khí bằng tay. 2. Về năng lực: * Năng lực chung: - Biết lựa chọn các nguồn tài liệu phù hợp để tìm hiểu thêm về gia công cơ khí bằng dụng cụ cầm tay. - Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến vấn đề về quy trình gia công cơ khí bằng tay, đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề. * Năng lực công nghệ: - Trình bày được một số phương pháp và quy trình gia công cơ khí bằng tay. 3. Về phẩm chất: - Chăm chỉ, ham học hỏi, tìm tòi tài liệu liên quan đến bài học để mở rộng hiểu biết trong và sau giờ học - Trách nhiệm: có ý thức vận dụng kiến thức về quy trình gia công cơ khí bằng tay để vận dụng gia công cơ khí 1 vật liệu cụ thể ở bài học sau. II. Thiết bị dạy học và học liệu: 1. Đối với GV: - SGK, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT. - Máy tính, máy chiếu để cung cấp thêm những hình ảnh minh họa. - Bộ dụng cụ gia công bằng tay: dũa, cưa, búa, đục, vạch dấu, chấm dấu. - Dụng cụ đo kiểm tra: thước lá, thước cặp. 2. Đối với HS: SGK, SBT, vở ghi. III. Tiến trình dạy học: Tiết 1: 1. Hoạt động 1: Mở đầu a) Mục tiêu: Giúp tạo tâm thế sẵn sàng học tập và gợi mở nhu cầu nhận thức của HS, một sự tò mò thích thúc và mong muốn tìm hiểu các nội dung tiếp theo. b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi: Quan sát Hình 8.1 và cho biết: có thể sử dụng những dụng cụ nào để làm ra chìa khóa (b) từ phôi (a)? c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS. d) Tổ chức thực hiện: 1 Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS quan sát Hình 8.1 SGK trang 44 và trả lời câu hỏi: Quan sát Hình 8.1 Có thể sử dụng những dụng cụ: dũa, đục hoặc và cho biết có thể sử dụng những dụng cụ nào cưa để làm ra chìa khoá (b) từ phôi (a). để làm ra chìa khóa (b) từ phôi (a)? * HS thực hiện nhiệm vụ - HS thảo luận, suy nghĩ câu trả lời. * Báo cáo, thảo luận - GV gọi đại diện một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung: Có thể sử dụng những dụng cụ: dũa, đục hoặc cưa để làm ra chìa khoá (b) từ phôi (a). * Kết luận, nhận định - GV kết luận và dẫn dắt HS vào bài học mới: Trong cuộc sống có rất nhiều các đồ dùng, thiết bị có thể được làm bằng dụng cụ cầm tay như búa, đục, cưa, dũa,... Vậy những dụng cụ đó có hình dạng và công dụng như thế nào, bài hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu – Bài 8. Gia công cơ khí bằng tay. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới - GV giới thiệu nội dung bài học thông qua sơ đồ Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về dụng cụ gia công cơ khí cầm tay 2.1.1. Hoạt động tìm hiểu về dụng cụ gia công a) Mục tiêu: HS kể được tên và công dụng của một số dụng cụ gia công cơ khí cầm tay. b) Nội dung: GV nêu khái niệm dụng cụ gia công cơ khí cầm tay. - HS quan sát Hình 8.2 và trả lời câu hỏi SGK trang 44. c) Sản phẩm: HS ghi được tên của một số dụng cụ gia công cơ khí cầm tay. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập I. Dụng cụ gia công cơ khí cầm tay - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, quan sát 1. Dụng cụ gia công Hình 8.2 và hoàn thành hộp chức năng Khám - Hình a: Dũa phá SGK trang 44: Quan sát Hình 8.2, nêu tên - Hình b: Đục gọi của các dụng cụ gia công trong hình. - Hình c: Kìm * HS thực hiện nhiệm vụ - Hình d: Cưa 2 - HS quan sát hình 8.2, đọc thông tin SGK, trả - Hình e: Mũi vạch lời câu hỏi GV đưa ra. - Hình g: Mũi đột * Báo cáo, thảo luận: - Hình h: Búa - HS xung phong trình bày câu trả lời. - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. * Kết luận, nhận định - GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức. 2.1.2. Hoạt động tìm hiểu về dụng cụ đo và kiểm tra a) Mục tiêu: Giúp HS nêu được cấu tạo và công dụng của thước lá và thước cặp. b) Nội dung: - GV nêu cấu tạo, công dụng của thước lá. - HS quan sát Hình 8.3 và trả lời câu hỏi SGK trang 45. - GV nêu vật liệu làm thước cặp, độ chính xác của thước cặp cao hơn thước lá. - HS nêu công dụng của thước cặp. - HS quan sát Hình 8.4 và trả lời câu hỏi về cấu tạo của thước cặp SGK trang 45. - GV giải thích thêm cách đọc trị số thước cặp trong hộp chức năng Thông tin bổ sung SGK trang 46. c) Sản phẩm: HS ghi được công dụng, cấu tạo của thước lá và thước cặp. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung Thước lá 2. Dụng cụ đo và kiểm tra * GV giao nhiệm vụ học tập a) Thước lá - GV giới thiệu cho HS về cấu tạo của thước lá - Cấu tạo: Được chế tạo bằng thép hợp hình 8.3 SGK và công dụng của thước lá kim, ít giãn nở nhiệt và không gỉ. + Được chế tạo bằng thép hợp kim, ít giãn nở + Có chiều dày từ 0,9mm đến 1,5mm, nhiệt và không gỉ. chiều rộng từ 10 đến 25mm, chiều dài từ + Có chiều dày từ 0,9mm đến 1,5mm, chiều 150 đến 1000mm. rộng từ 10 đến 25mm, chiều dài từ 150 đến + Các vạch trên thước cách nhau 1mm 1000mm. - CD: Để đo độ dài của chi tiết hoặc xác + Các vạch trên thước cách nhau 1mm định kích thước của sản phẩm .- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, quan sát Hình 3 kết hợp đọc thông tin trong hộp chức năng Thông tin bổ sung SGK trang 45 và trả lời câu hỏi: Để đo độ dài các chi tiết có kích thước lớn hơn 1000mm, người ta thường dùng thước nào? * HS thực hiện nhiệm vụ 3 - HS theo dõi, quan sát GV nêu khái niệm về thước lá. - HS quan sát Hình 8.3, đọc Thông tin bổ sung, trả lời câu hỏi GV đưa ra. Để đo độ dài các chi tiết có kích thước lớn hơn 1000mm, người ta thường dùng thước cuộn. * Báo cáo, thảo luận: - HS xung phong trình bày câu trả lời. b) Thước cặp - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. - CD: dùng để đo đường kính trong, * Kết luận, nhận định đường kính ngoài và chiều sâu lỗ với - GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức. những kích thước không lớn lắm * GV giao nhiệm vụ học tập - Cấu tạo của thước cặp bao gồm: - GV giới thiệu cho HS về vật liệu chế tạo thước 1. Cán. cặp: Được chế tạo bằng hợp kim không gỉ, có độ 2. Mỏ đo trong. chính xác cao (từ 0,1 đến 0,02mm). 3. Khung động. - GV yêu cầu HS nêu công dụng của thước cặp 4. Vít hãm. - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm bằng phiếu học 5. Thang chia độ chính. tập, quan sát Hình 8.4 và trả lời câu hỏi trong 6. Thước đo chiều sâu lỗ. hộp chức năng Khám phá SGK trang 45: Quan 7. Mỏ đo ngoài. sát Hình 8.4 và nêu cấu tạo của thước cặp. 8. Thang chia độ của du xích. - GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách đo và đọc trị số khi đo qua hộp chức năng Thông tin bổ sung SGK trang 46. * HS thực hiện nhiệm vụ học tập: - HS theo dõi, quan sát GV nêu khái niệm về thước cặp. - HS lắng nghe, quan sát GV khái quát Thông tin bổ sung. * Báo cáo, thảo luận: - HS xung phong trình bày câu trả lời. - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. * Đánh giá kết quả thực hiện: - GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức 4 Tiết 2 Hoạt động 2: Tìm hiểu về một số phương pháp gia công cơ khí bằng tay 2.1. Hoạt động tìm hiểu về vạch dấu a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được phương pháp vạch dấu. b) Nội dung: - GV nêu khái niệm về vạch dấu. - GV nêu kĩ thuật vạch dấu. - HS trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Khám phá SGK trang 46. - GV diễn giảng các lưu ý về an toàn khi vạch dấu. c) Sản phẩm: HS ghi được khái niệm và kĩ thuật vạch dấu. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập II. Một số phương pháp gia công cơ - GV giới thiệu cho HS khái niệm vạch dấu: Là khí bằng tay xác định ranh giới giữa các chi tiết cần gia công 1. Vạch dấu với phần lượng dư hoặc xác định vị trí tương - Khái niệm: Là xác định ranh giới quan các bề mặt. giữa các chi tiết cần gia công với phần - GV giới thiệu cho HS kĩ thuật vạch dấu lượng dư hoặc xác định vị trí tương - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và hoàn thành quan các bề mặt. hộp chức năng Khám phá SGK trang 46: Nếu - Kĩ thuật vạch dấu: vạch dấu sai, sản phẩm gia công sẽ như thế nào? + Chuẩn bị phôi và dụng cụ cần thiết. - GV yêu cầu HS ghi nhớ các lưu ý an toàn khi + Bôi phấn màu lên bề mặt của phôi. vạch dấu. + Dùng dụng cụ đo và mũi vạch, mũi * HS thực hiện nhiệm vụ đột để lấy dấu lên phôi. - HS theo dõi, quan sát GV nêu khái niệm và kĩ thuật vạch dấu. - HS đọc thông tin SGK, trả lời câu hỏi GV đưa ra. - GV hỗ trợ, quan sát. * Báo cáo, thảo luận - HS xung phong trình bày kết quả. - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. * Kết luận, nhận định - GV tổng quát lưu ý lại kiến thức và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở. 2.2. Hoạt động tìm hiểu về cắt kim loại bằng cưa tay a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được phương pháp cắt kim loại bằng cưa tay. b) Nội dung: 5 - GV nêu khái niệm cắt kim loại bằng cưa tay. - GV nêu kĩ thuật cưa kim loại bằng tay - GV diễn giảng các lưu ý về an toàn khi cưa kim loại bằng cưa tay. c) Sản phẩm: HS ghi được khái niệm và kĩ thuật cắt kim loại bằng cưa tay. d) Tổ chức thực hiện Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập 2. Cắt kim loại bằng cưa tay - GV giới thiệu cho HS khái niệm cắt kim - Khái niệm: Là một dạng gia công thô, loại bằng cưa tay: Là một dạng gia công thô, dùng lực tác động làm cho lưỡi cưa chuyển dùng lực tác động làm cho lưỡi cưa chuyển động qua lại để cắt vật liệu. động qua lại để cắt vật liệu. - Kĩ thuật cưa: - GV giới thiệu cho HS kĩ thuật cưa + Chuẩn bị: - GV yêu cầu HS ghi nhớ các lưu ý an toàn - Lắp lưỡi cưa vào khung cưa sao cho các khi cưa. rang của lưỡi cưa hướng ra khỏi phía cán * HS thực hiện nhiệm vụ cưa. - HS theo dõi, quan sát GV nêu khái niệm và - Lấy dấu trên phôi cần cưa. kĩ thuật cưa. - Chọn ê tô theo tầm vóc của người và gá - GV hỗ trợ, quan sát. chặt phôi lên ê tô. * Báo cáo, thảo luận + Tư thế đứng và thao tác cưa: . - HS xung phong trình bày kết quả. + Cách cầm cưa: - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. + Thao tác: * Kết luận, nhận định - GV tổng quát lưu ý lại kiến thức và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở. 2.3. Hoạt động tìm hiểu về đục kim loại a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được phương pháp đục kim loại. b) Nội dung: - GV nêu khái niệm về đục kim loại. - GV nêu cấu tạo của đục - HS quan sát Hình 8.9 SGK và trả lời câu hỏi: Mô tả cách cầm đục và búa trang 48 SGK. - GV nêu kĩ thuật đục kim loại - GV diễn giảng các lưu ý về an toàn khi đục kim loại. c) Sản phẩm: HS ghi được khái niệm và kĩ thuật đục kim loại. d) Tổ chức thực hiện Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập 3. Đục kim loại - GV giới thiệu cho HS khái niệm đục kim loại 6 - GV nêu cấu tạo của đục: gồm đầu đục, thân - Khái niệm: Đục kim loại là bước gia đục và lưỡi cắt. công thô, thường được sử dụng khi lượng - HS quan sát Hình 8.9 SGK và trả lời câu hỏi: dư gia công lớn hơn 0,5mm. Mô tả cách cầm đục và búa trang 48 SGK. - Kĩ thuật đục: - GV giới thiệu cho HS kĩ thuật đục: - Cách cầm đục và búa: - GV yêu cầu HS ghi nhớ các lưu ý an toàn khi + Tay thuận cầm búa, tay còn lại cầm đục. đục. + Khi cầm đục và cầm búa, các ngón tay * HS thực hiện nhiệm vụ cầm chặt vừa phải để dễ điều chỉnh. - HS theo dõi, quan sát GV nêu khái niệm và kĩ - Tư thế đục (Hình 8.10): thuật đục. + Tư thế, vị trí đứng đục, cách chọn chiều - HS quan sát Hình 8.9 SGK và trả lời câu hỏi: cao bàn ê tô giống như ở phần cưa. Mô tả cách cầm đục và búa trang 48 SGK. + Chú ý: Nên chọn vị trí đứng sao cho lực - GV hỗ trợ, quan sát. đánh búa vuông góc với má kẹp ê tô. * Báo cáo, thảo luận -Cách đánh búa: - HS xung phong trình bày kết quả. + Bắt đầu đục: - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. + Khi chặt đứt, cần đục vuông góc với mặt * Kết luận, nhận định phẳng nằm ngang. - GV tổng quát lưu ý lại kiến thức và yêu cầu HS + Kết thúc đục: Khi đục gần đứt phải giảm ghi chép đầy đủ vào vở. dần lực đánh búa. 2.4. Hoạt động tìm hiểu về dũa kim loại a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được phương pháp dũa kim loại. b) Nội dung: - GV nêu khái niệm về dũa kim loại. - HS quan sát Hình 8.11 SGK và trả lời câu hỏi: Trong hình 8.11mô tả bao nhiêu loại dũa, đó là những loại nào? - GV nêu kĩ thuật dũa kim loại - GV diễn giảng các lưu ý về an toàn khi dũa kim loại. c) Sản phẩm: HS ghi được khái niệm và kĩ thuật dũa kim loại. d) Tổ chức thực hiện Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập 4. Dũa kim loại - HS quan sát Hình 8.11 SGK và trả lời câu hỏi: - Khái niệm: Dũa để làm mòn chi Trong hình 8.11mô tả bao nhiêu loại dũa, đó là tiết đến kích thước mong muốn hoặc những loại nào? dung dũa để tạo độ nhẵn, phẳng trên - GV giới thiệu cho HS kĩ thuật dũa: các bề mặt nhỏ - GV yêu cầu HS ghi nhớ các lưu ý an toàn khi dũa. - Kĩ thuật dũa: 7 - GV giới thiệu thêm cho HS về phương pháp gia + Chuẩn bị: công dụng cụ cầm tay khác thông qua hộp chức năng + Cách cầm dũa và thao tác dũa: thông tin bổ sung + Tư thế dũa (hình 8.13 SGK): . * HS thực hiện nhiệm vụ - HS theo dõi, quan sát GV nêu khái niệm và kĩ thuật dũa. - HS trả lời câu hỏi: Trong hình 8.11mô tả bao nhiêu loại dũa, đó là những loại nào? - GV hỗ trợ, quan sát. * Báo cáo, thảo luận - HS xung phong trình bày kết quả. * Kết luận, nhận định - GV tổng quát lưu ý lại kiến thức và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở. 3. Hoạt động 3: LUYỆN TẬP Nhiệm vụ 1: a) Mục tiêu: Giúp HS hiểu được tầm quan trọng của việc giữ thăng bằng khi dũa kim loại. b) Nội dung: - HS trả lời câu hỏi: Trong quá trình dũa mà không giữ được giũa thăng bằng thì bề mặt dũa sẽ như thế nào? c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS d) Tổ chức thực hiện Hoạt động của GV và HS Nội dung * GV giao nhiệm vụ học tập - bề mặt dũa sẽ không phẳng - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong hộp chức năng kết nối năng lực: Trong quá trình dũa mà không giữ được giũa thăng bằng thì bề mặt dũa sẽ như thế nào? * HS thực hiện nhiệm vụ - Hs trả lời câu hỏi - Gv quan sát, yêu cầu hs khác bổ sung nếu sai * Báo cáo, thảo luận - HS : bề mặt dũa sẽ không phẳng * Kết luận, nhận định - GV tổng quát lưu ý lại kiến thức và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở. Nhiệm vụ 2: a) Mục tiêu: Giúp HS củng cố kiến thức đã học thông qua trả lời các câu hỏi trắc nghiệm b) Nội dung: Tổ chức cho HS chơi trò chơi “hộp quà bí ẩn” 8 c) Sản phẩm: HS lần lượt đưa ra được đáp án đúng về kiến thức liên quan đến gia công cơ khí bằng tay d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV lần lượt chiếu câu hỏi, yêu cầu HS suy nghĩ nhanh và chọn đáp án đúng: Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ, nhanh chóng suy nghĩ, trả lời. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời HS đứng dậy, xung phong câu trả lời Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV chốt lại đáp án: - GV nhận xét, đánh giá, chuyển sang hoạt động mới D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Nhằm kết nối kiến thức về cách sử dụng dụng cụ cầm tay đã học để sửa chữa vật dụng cơ khí hỏng trong gia đình b. Nội dung: HS được giao về nhà thực hiện với nội dung trong hộp chức năng Vận dụng trang 51 SGK và báo cáo vào giờ học tiếp theo. c. Sản phẩm học tập: Bản ghi của HS d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV giao nhiệm vụ cho HS vận dụng kiến thức đã học để sửa chữa một số sản phẩm cơ khí hỏng trong gia đình bằng dụng cụ cầm tay và yêu cầu HS làm ở nhà. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận: - GV hướng dẫn HS về nhà làm và báo cáo vào tiết học sau Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. * Hướng dẫn về nhà: - Ôn lại kiến thức đã học. - Hoàn thành bài tập vận dụng. -Xem trước nội dung bài 9 SGK. Tổ chuyên môn duyệt tuần 19,20,21: 12 / 1 / 2024 Nguyễn Thị An Thủy 9